Politico’nun haberine göre Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne hızlı katılım çabaları Kiev ile Brüksel ve üye ülkeler arasında derin görüş ayrılıklarına yol açıyor. Fransa ve Almanya’nın tam üyelik yerine ara çözümler önermesi ve Kiev’in müzakere takvimini hızlandırma talebi, üyelik sürecinin geleceği konusunda belirsizlik yaratıyor.

Ukrayna makamlarının Avrupa Birliği’ne (AB) katılım prosedürlerini hızlandırma yönündeki yoğun çabaları, Kiev ile birlik yönetimi ve bazı Avrupa başkentleri arasında görüş ayrılıklarına neden oluyor.

Politico’nun kaynaklara dayandırdığı habere göre, Fransa ve Almanya Ukrayna’nın tam üyeliğini hemen kabul etmeye hazır değil.

Brüksel ve Kiev’in 15 Haziran’da ilk müzakere kümesinin açılmasını kamuoyu önünde onaylamasına rağmen Ukrayna, AB içindeki siyasi süreçler nedeniyle adaylığının “kenara itilmesinden” endişe ediyor.

Kaynaklara göre Kiev, gelecek yıl Fransa’da yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri gibi unsurlar nedeniyle sürecin aksamasını istemiyor ve yaz sonuna kadar birden fazla müzakere kümesinin açılmasını hedefliyor.

Brüksel ise Ukrayna’nın üyelik için tamamlaması gereken reformların hızı ve geleceği konusunda çekinceler taşıyor. Kaynaklar, Verhovna Rada’daki (Ukrayna Parlamentosu) boş koltuklar nedeniyle son aylarda yasa yapım sürecinin yavaşladığını belirtiyor.

Birlik yönetimi, bazı kritik reformların oylamaya sunulması halinde gerekli çoğunluğu sağlayamayabileceğinden endişe ediyor.

Fransa ve Almanya’nın Ukrayna’yı tam üye olarak kabul etmeye henüz hazır olmadığı, bunun yerine “ortak üyelik” veya benzeri ara formüller önerdiği kaydedildi.

Ukrayna’nın AB Nezdindeki Daimi Temsilcisi Vsevolod Çentsov, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Pratikte Ukrayna’ya tam üyelik dışında her şey teklif ediliyor” ifadelerini kullandı.

Kiev’in bu önerileri kesin bir dille reddetmediği, ancak kabul etmeleri durumunda yolun sonuna dair daha net garantiler beklediği bildirildi.

AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, birliğin Ukrayna için iki senaryo üzerinde durduğunu açıkladı. İlk senaryo, mevcut kurallar çerçevesinde tam üyelik sonrası entegrasyonu kapsıyor.

İkinci senaryo ise Norveç ve İsviçre modeline benzer şekilde, belirli alanlardaki şartların yerine getirilmesiyle “kısmi sektörel entegrasyonu” öngörüyor. Kos, Ukrayna’nın “avans” niteliğinde birliğe alınmasını içeren “tersine üyelik” fikrinin ise reddedildiğini ekledi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Mayıs ayında gündeme getirdiği “ortak üyelik” statüsü önerisini değerlendiren Kos, bunun henüz sadece bir fikir olduğunu belirtti.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise Merz’in önerisini “adaletsiz” bularak, Kiev’in Avrupa’yı “yarım önlemlerle değil, bütünüyle” savunduğunu vurguladı.

Haziran 2022’den bu yana aday ülke statüsünde olan Ukrayna’da Zelenskiy, ülkenin 2027 yılına kadar tam üyelik için “teknik olarak hazır” olacağını ifade etmişti.

Ancak Komiser Kos, mevcut prosedürler dahilinde 2027’de üyeliğin imkansız olduğunu dile getirdi. Merz de Kiev’in 1 Ocak 2027, hatta 1 Ocak 2028 tarihlerinde birliğe katılımının gerçekçi olmadığını belirtmişti.

Financial Times’ın haberine göre Renault, askeri projelerden elde edilen gelirleri toplam cirosunun yüzde 5’i ile sınırlandırma kararı aldı. Şirket, Ukrayna için insansız hava aracı üretimine başlamasına rağmen savunma sanayii odaklı bir yapıya dönüşmekten ve yatırımcı ilişkilerini riske atmaktan kaçınıyor.

Fransız otomobil üreticisi Renault, insansız hava araçları (İHA) üretimi ve diğer askeri projelerden elde edeceği gelirleri toplam cirosunun yüzde 5’i düzeyinde sınırlandırma kararı aldı.

Financial Times’ın konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, otomobil devi savunma sektörüne yönelik adımlarını temkinli bir şekilde atıyor.

Gazetenin paylaştığı verilere göre Renault, savunma sanayii alanına giriş yaparken bir askeri teknoloji şirketine dönüşmek istemiyor.

Kaynaklar, grubun sivil araç üreticisi kimliğini ve itibarını korumayı önceliklendirdiğini bildirdi.

Şirketin bu yaklaşımının temelinde, yatırımcıların çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) kriterlerine uyum sağlama ve bu standartları ihlal etmeme isteği yatıyor. Haberde ayrıca, Fransız devletinin Renault’nun ana hissedarlarından biri olduğu hatırlatıldı.

Renault, geçtiğimiz Ocak ayında Fransız Turgis Gaillard firması ile Kiev yönetimi için İHA üretmek üzere bir anlaşma imzalamıştı.

Söz konusu ortaklık kapsamında yıl sonuna kadar ayda 600 adet insansız hava aracı üretim kapasitesine ulaşılması hedefleniyordu. Moskova yönetimi ise Kiev’e yönelik bu askeri yardımları kınadığını daha önce açıklamıştı.

Financial Times, Renault’nun Belçikalı John Cockerill ve zırhlı araç üreticisi Arquus ile de muhtemel İHA üretimi projeleri üzerine görüşmeler yürüttüğünü aktardı. Ancak bu müzakerelerin kesin bir anlaşmayla sonuçlanmayabileceği de belirtildi.

Geçtiğimiz yılın Haziran ayında Fransa Savunma Bakanı Sebastien Lecornu, “büyük bir Fransız otomobil üreticisinin” Ukrayna’da İHA üretimine başlayacağını duyurmuştu.

Kısa bir süre sonra Franceinfo radyosu, bahsi geçen üreticinin Renault olduğunu teyit etti. Bu gelişmenin ardından Rusya tarafında tepkiler yükselmiş, Devlet Duması’nda Renault logosunun Ukrayna’da üretime başlanması durumunda faşist sembollerle eşdeğer tutulması önerilmişti.

Rusya hükümeti, Ekim 2025 tarihinde Renault’yu askeri-teknik iş birliği alanında faaliyet gösteren ve aleyhinde özel ekonomik önlemler uygulanan tüzel kişiler listesine dahil etti. Şirket, bu kararla birlikte Rusya’nın yaptırım uyguladığı kuruluşlar arasında yer aldı.

Avrupa Birliği’nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Ukrayna’nın birliğe katılımı için değerlendirilen üç teorik senaryodan birinin üye ülkeler tarafından reddedildiğini açıkladı. Kos, AB ile Ukrayna’nın şu anda kademeli ve sektörel entegrasyonu öngören ikinci model üzerinde çalıştığını belirtti.

Avrupa Birliği’nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Ukrayna’nın birliğe katılımı konusunda iki senaryonun gündemde olduğunu, bunlardan birinin alışılmışın dışında bir model içerdiğini açıkladı.

Avrupa Birliği, Ukrayna’nın üyeliği için üç teorik yaklaşımı değerlendirdi.

Ancak Ukrayna’nın gerekli süreçleri tamamlamadan “avans” niteliğinde bir üyelik elde etmesini öngören seçenek, üye ülkelerin temsilcileri tarafından reddedildi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Ukrayna için “ortak üyelik” önerisini değerlendiren Kos, bunun şu aşamada yalnızca bir fikir olduğunu ve konuya ilişkin tartışmaların sürdüğünü söyledi.

Kos, aday ülkeler ile Avrupa Birliği arasındaki ilişkilerin üç farklı model çerçevesinde şekillenebileceğini belirtti. İlk model, mevcut kurallara dayanıyor ve aday ülkenin ancak tam üyelik sonrasında birliğin yapısına entegre olmasını öngörüyor.

İkinci model ise kısmi ve sektörel entegrasyona dayanıyor. Bu yaklaşımda aday ülke, gerekli koşulları yerine getirdikten sonra AB’nin belirli politika alanlarına katılıyor. Kos, Norveç ve İsviçre’nin bazı alanlarda bu tür bir işleyişe sahip olduğunu ifade etti.

Üçüncü model olan “ters üyelik” ya da “ters genişleme” seçeneği ise ülkenin önce tam üye kabul edilmesini, ardından entegrasyon sürecinin aşamalı biçimde tamamlanmasını öngörüyordu. Kos, bu fikrin reddedildiğini söyledi.

AB Komiseri, Avrupa Birliği ile Ukrayna’nın şu anda ikinci senaryo üzerinde çalıştığını da kaydetti.

Merz, mayıs ayında Ukrayna’ya Avrupa Birliği’ne tam üyelik öncesinde ara bir statü olarak ortak üyelik verilmesini önermişti. Alman Başbakan, bu modelin Ukrayna’nın tam üyelik elde etmeden önce birlikle daha fazla bütünleşmesini sağlayacağını belirtmişti.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise bu öneriyi “adil değil” sözleriyle değerlendirmiş, Kiev’in Avrupa’yı “yarım önlemlerle değil, bütünüyle” savunduğunu ifade etmişti.

Ukrayna, haziran 2022’den bu yana Avrupa Birliği’ne aday ülke statüsüne sahip. Zelenski daha önce ülkesinin 2027 yılına kadar tam üyelik için “teknik olarak hazır” hale geleceğini açıklamıştı.

Buna karşılık Marta Kos, şubat 2026’da yaptığı değerlendirmede mevcut prosedür çerçevesinde Ukrayna’nın 2027 yılında Avrupa Birliği’ne katılmasının mümkün olmadığını belirtmişti.

Friedrich Merz de Kiev’in 1 Ocak 2027’de birliğe katılma ihtimalini dışlamış, 1 Ocak 2028 tarihini de gerçekçi bulmadığını söylemişti.

Avrupa Komisyonu şubat ayında Ukrayna’nın üyelik sürecini hızlandırmak amacıyla “ters genişleme” modelini önermişti.

Bu plan, ülkenin önce tam üyeliğe kabul edilmesini, ardından entegrasyonun aşamalı biçimde tamamlanmasını ve sürecin 2027’ye kadar sonuçlandırılmasını öngörüyordu.

Ancak teklif Avrupa Birliği içinde kuşkuyla karşılandı ve 4 Mart’ta üye ülkelerin büyükelçilerinin toplantısında reddedildi.