Avrupa Parlamentosu’ndan Sırbistan’a Rusya yaptırımları şartı

Avrupa Parlamentosu (AP), Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ne (AB) katılabilmesi için dış politikasını Birlik ile tamamen uyumlu hale getirmesini ve bu kapsamda Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılmasını talep eden kararı kabul etti.

Strazburg’da 22 Ekim’de düzenlenen Genel Kurul oturumunda onaylanan belgeye 457 milletvekili “evet”, 103 milletvekili “hayır” oyu verirken 72 milletvekili çekimser kaldı.

AP kararında, Sırbistan’ın AB üyelik perspektifine “sarsılmaz destek” verildiği teyit edildi. Bununla birlikte, üyelik sürecinin ancak demokrasi, hukuk devleti, temel insan haklarının korunması ve AB’nin ortak dış ve güvenlik politikasıyla “tam uyum” sağlanması halinde ilerleyebileceği ifade edildi.

Karar metninde, bu uyumun Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılımı da kapsadığı açıkça belirtildi.

Sırbistan’daki siyasi atmosfer ve yargı süreçleri de gündemde

Kararın gerekçeleri arasında, Novi Sad’da yaşanan trajedinin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen “ülkede süregelen siyasi kutuplaşma ve devlet baskıları” gösterildi.

Parlamenterler, Sırbistan yönetiminin “artan baskılardan, şiddetin normalleşmesinden ve demokratik kurumların zayıflamasından siyasi olarak sorumlu olduğunu” iddia etti.

Ayrıca kararda, bir tren istasyonunda çatının çökmesi sonucu can kayıplarına yol açan olaya ilişkin yargı sürecinin şeffaf biçimde yürütülmesi çağrısı yapıldı.

Milletvekilleri, Belgrad yönetiminden AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu’nun (ODIHR) seçim gözlem raporundaki tavsiyeleri eksiksiz uygulamasını da istedi. Bu adımın, ülkede adil ve özgür seçimlerin güvence altına alınması açısından zorunlu olduğu savunuldu.

Parlamento, durumu yerinde incelemek üzere Avrupa Parlamentosu üyelerinin de dahil olacağı bir AB heyetinin Sırbistan’a gönderilmesi fikrini destekledi.

Heyetin, ülkedeki “demokratik süreci” ve devam eden protestoları değerlendirmesi öngörülüyor.

Von der Leyen: Yaptırımlar olmadan üyelik yolu kapalı

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 15 Ekim’de Belgrad’a yaptığı ziyaret sırasında, Rusya’ya yaptırım uygulanmadığı sürece Sırbistan’ın AB üyeliği yolunun kapalı olacağını vurgulamıştı.

Von der Leyen, “Dış politikamızla daha yüksek düzeyde bir uyum görmemiz gerekiyor, buna Rusya’ya yönelik yaptırımlar da dahil. Aksi halde, Sırbistan’ı güvenilir bir ortak olarak göremeyiz” diye konuşmuştu.

Sırbistan, 2009’da AB üyeliği için başvurmuş, 2012’de aday ülke statüsü almış ve 2013’te katılım müzakerelerine başlamıştı. AB kriterlerine göre aday ülkelerin, dış politikalarını Brüksel’in kararlarıyla uyumlu hale getirmesi ve Kopenhag kriterlerini yerine getirmesi gerekiyor.

Bu kriterler arasında demokrasinin istikrarı, hukuk devleti, insan hakları ve Birliğin siyasi-ekonomik yükümlülüklerini üstlenme taahhüdü bulunuyor.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, Von der Leyen ile yaptığı görüşmede AB üyeliğinin ülkesinin “stratejik tercihi” ve dış politikasının “öncelikli hedefi” olduğunu söylemişti.

Vucic, “Bu yaklaşım, en azından bir sonraki seçimlere kadar, hatta inandığım üzere ondan sonra da değişmeyecek” demişti.

Cumhurbaşkanı, müzakerelerde yaşanan zorluklara rağmen Belgrad’ın Avrupa entegrasyonu yönündeki kararlılığını sürdürdüğünü belirtmişti.

Öte yandan Sırbistan’ın Avrupa İşleri Bakanı Nemanja Starovic, temmuz ayında yaptığı bir açıklamada, ülkesinin AB üyeliği perspektifi “açık şekilde somutlaştığında” Rusya’ya yaptırım uygulayabileceğini söylemişti.