Avrupa ülkeleri, Rusya ile füze ve silah kontrolü müzakerelerine hazır

Financial Times’ın haberine göre Avrupa ülkeleri, ABD’nin gelecekteki güvenlik mimarisi tartışmalarına dahil etme çabaları kapsamında Rusya ile füze kısıtlamaları ve silahların kontrolü anlaşmalarını yeniden görüşmeye hazırlanıyor. Abu Dabi’de 10 Kasım’da dört saatten fazla süren Rusya, ABD ve Ukrayna üçlü görüşmelerinin ardından, sınırlar ve temas hatlarının bugün ele alınması planlanıyor.

Financial Times gazetesinin kimliği açıklanmayan Avrupalı yetkililere dayandırdığı haberine göre, Avrupa ülkelerinin temsilcileri silahların kontrolü ve askeri çatışmaların önlenmesi alanındaki anlaşmaları Rusya ile yeniden görüşmeye hazır.

ABD, Avrupa ülkelerini gelecekteki güvenlik mimarisi tartışmalarına dahil etmeye çalışıyor.

Bu bağlamda Avrupalılar, Soğuk Savaş döneminde işleyen mekanizmaların yeniden tesis edilmesi ve füze konuşlandırılmasının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmalar dahil olmak üzere silah kontrolü mekanizmalarına dönmeye sıcak bakıyor.

Gazete, olası örnekler arasında ABD ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) birbirlerinin askeri tesislerini gözlemlemesine imkan tanıyan Açık Semalar Antlaşması’nı ve belirli füze türlerinin konuşlandırılmasını kısıtlayan anlaşmaları gösteriyor.

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) katılımcısı ülkeler, Açık Semalar Antlaşması’nı Mart 1992’de imzaladı.

Antlaşmaya imza atan ülkeler, diğer taraf devletlerin kendi toprakları üzerinde fotoğraf ve video çekimi kullanarak gözlem uçuşları yapmasına izin vermekle yükümlü tutuluyor.

Rusya, 2021 yılında söz konusu antlaşmadan çekildi.

Rusya makamları o dönemki açıklamalarında, Rusya’nın “ABD, müttefikleri ve bağımlı devletlerin Açık Semalar Antlaşması’na yönelik çok sayıdaki ihlaline rağmen” anlaşmayı korumak için mümkün olan her şeyi yaptığını vurgulamıştı.

Gazetenin edindiği bilgilere göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Avrupa temsilcilerinin katılımıyla çok taraflı formatta bir toplantı düzenlenmesi konusunda Moskova’nın onayını almaya çalışıyor.

Financial Times’a konuşan kaynak, Avrupa güvenlik mimarisinin Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki (BAE) zirve gündeminin ana başlıklarından biri olduğunu, ancak ABD’nin sunacağı güvenlik garantilerinin niteliğine ilişkin nihai kararı Trump’ın vereceğini kaydetti.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de 10 Kasım’da Rusya, ABD ve Ukrayna arasındaki üçlü müzakerelerin ilk günü geride kaldı ve toplantı dört saatten fazla sürdü.

Politico’ya göre taraflar, sınırlar ve temas hatları dahil olmak üzere toprak meselelerini müzakerelerin ikinci günü olan 11 Kasım’da ele almayı planlıyor.

Gazeteye konuşan kaynaklar, toprak sorununun çözümü ile Ukrayna ve Avrupa’nın gelecekteki güvenlik mekanizmalarının birbiriyle bağlantılı olduğunu ve paralel şekilde tartışılması gerektiğini belirtti.

Kaynaklardan biri, “Mevcut sistemin işlemediği açık. Bugün etkili şekilde işleyecek yeni bir şey yaratmamız gerekiyor” dedi.

Politico ve Financial Times’ın aktardığına göre, Amerikalı müzakereciler Steve Witkoff ve Jared Kushner, üçlü toplantının tamamlanmasının ardından Avrupalılara müzakerelere katılma teklifi sunmayı planlıyor.

Politico’ya konuşan kaynak, “Müzakere masasında Avrupa’ya ihtiyacımız var” diye konuştu.

Financial Times’ın kaynağı da çatışmanın sona erdirilmesine yönelik mutabakata varılabilmesi için Avrupa ülkelerinin katılımının gerekli olduğunu vurguladı.

Avrupa başkentleri, Moskova ve Washington’ın Ukrayna için güvenlik garantilerini ve kıtanın yeni güvenlik mimarisini Avrupa Birliği (AB) ile NATO müttefiklerinin katılımı olmadan kararlaştırabileceğinden endişe duyuyor.

Ayrıca AB’nin Ukrayna’daki çatışmanın çözümüne ilişkin müzakerelere katılımı meselesi, Moskova ile Avrupa başkentleri arasında görüş ayrılıklarına yol açtı.

Rusya daha önce, çatışmaya yönelik tutumu nedeniyle şu anda AB’nin müzakere masasında yeri olmadığını açıklamıştı.