Avrupa
Avrupa Uzay Ajansı, askeri gözetim ağı geliştirecek

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) üyesi ülkeler, ilk kez askeri ve sivil ihtiyaçları açıkça aynı anda karşılamak üzere tasarlanmış bir programı finanse etme konusunda anlaşmaya vardılar.
Ajansın önerdiği Avrupa Uzay Dayanıklılığı (ERS) projesi, talep ettiği fonun neredeyse tamamını elde etti.
Proje, güvenli gözetim, iletişim ve navigasyon yetenekleri ile iklim amaçlı dünya gözlemi sağlamak için ulusal uzay varlıklarını bir araya getiren askeri düzeyde bir “sistemler sistemi” oluşturmayı amaçlıyor.
ESA Genel Direktörü Josef Aschbacher, 1970’lerde hazırlanan sözleşmesinde “barışçıl amaçlar” için teknoloji geliştirmesi gerektiği belirtilen ajansın, “üye devletlerinden açık bir savunma ve güvenlik görevi” aldığını söyledi.
Anlaşma, ESA bütçesinin yalnızca yüzde 5’ini oluşturuyor olsa da, Aschbacher bu adımın “muhtemelen daha fazlasının başlangıcı” olduğunu belirtti.
Bu değişim, hem Çin hem de Rusya’nın uzayda giderek daha iddialı faaliyetlerde bulunmasıyla ilgili endişelerin artmasıyla birlikte gelirken, Ukrayna savaşı, uzaydan sağlanan iletişim, navigasyon ve gözlem yeteneklerinin ulusal güvenlik için kritik önemini vurguluyor.
ERS önerisi, Bremen’de düzenlenen bakanlar zirvesinde talep ettiği 1,35 milyar avronun yaklaşık 1,2 milyar avrosunu garantiledi.
Şubat ayında Avrupa savunma bakanlıklarından yaklaşık 250 milyon avroluk bir ek dilim talep edecek.
Aschbacher, bunun ESA tarafından geliştirilen ilk açıkça askeri düzeyde yetenek olduğunu ve Avrupa Komisyonu ile yakın işbirliği içinde geliştirildiğini söyledi.
ESA şefi, programın unsurlarının aşırı talep gördüğünü, yani “görev tanımının çok net” olduğunu söyledi.
İki yıllık görüşmeler ve iki günlük son dakika müzakerelerinin ardından, ESA üye ülkeleri Bremen’de ajansın toplam bütçesini talep ettiği miktarın sadece 200 milyon avro altında olan 22,1 milyar avroya çıkarmayı kabul etti. Bu, enflasyona göre ayarlanmış olarak yüzde 32’lik bir artışa veya yüzde 17’lik bir artışa denk geliyor.
2030 yılına kadar askeri uzay kapasitelerine 35 milyar avro yatırım yapmayı ayrı olarak taahhüt eden Almanya, ESA’nın en büyük finansörü olarak liderliğini genişletti ve karşılığında bir Alman astronotun NASA’nın Artemis ay misyonlarında uçan ilk Avrupalı olacağına dair bir taahhüt aldı.
Fransa ikinci sıradaki yerini korurken, onu İtalya yakından takip etti. İspanya ise Britanya’yı geçerek ajansın dördüncü en büyük destekçisi oldu.
Aschbacher, 23 üye ülkeden (İngiltere gibi AB üyesi olmayan ülkeler de dahil) ESA’nın bütçe talebinin neredeyse yüzde 100’ünü karşılayan desteğin benzeri görülmemiş olduğunu söyledi.
Ajans, dünya dışı yaşam arayışı gibi bilimsel misyonlar ve uzaya ticari roket ve kargo hizmetleri geliştirmek için güçlü bir destek aldı.
Uzay danışmanlığı şirketi Novaspace’in müdürü Maxime Puteaux, ajansın askeri düzeydeki proje için fon toplama sürecini aşamalı olarak gerçekleştirerek “kalan fonları güvence altına almak için zaman kazandığını” söyledi ve zirvede toplanan fonlar projenin gelecek yıl başlamasını garanti altına alsa da, projenin “siyasi açıdan hâlâ kırılgan” olduğunu belirtti.
Puteaux, “Önümüzdeki yıl, Avrupa’nın gerçekten egemen, hızlı tepki veren bir istihbarat gözetleme ve keşif konstellasyonu kurabilip kuramayacağı konusunda belirleyici olacak,” diye ekledi.
Üye devletler ayrıca, Avrupa’nın ağır yük taşıyıcısı Ariane 6’nın yerini alabilecek, yeniden kullanılabilir mikro ve mini roketler geliştirmek için tasarlanan ESA’nın Avrupa fırlatma aracı projesini finanse etmek için acele ediyorlar.
Üye devletler, toplam 4,39 milyar avroluk ulaşım bütçesinin yüzde 20’si olan talep edilen miktarın iki katından fazlasını taahhüt ettiler.
Aschbacher’in rekabetçi ticari uzay şirketlerinin gelişimini teşvik etme çabaları da üye devletlerin endüstri ile ortaklaşa finanse edilebilecek programlar için yaklaşık 3,6 milyar avro sağlama konusunda anlaşmasıyla destek buldu.
Avrupa için önemli bir görev olan Mars’a bir gezici araç göndermeyi amaçlayan Rosalind Franklin misyonu, NASA’nın bu hafta fırlatma hizmetleri ve kritik bileşenleri sağlama taahhüdünü yerine getireceğini onaylamasının ardından 2028’de fırlatılmak üzere planlandı.
ESA, astrobiyologların Dünya dışında yaşamın kanıtlarını bulmak için en olası yer olarak gördükleri, Satürn’ün yörüngesindeki buzlu ay Enceladus’a bir görev için çalışmalar başlatacağını da açıkladı.
Avrupa
Polonya doğu sınırında uçuş kısıtlaması getirdi

Polonya Hava Seyrüsefer Hizmetleri Ajansı, ülkenin doğu sınırında 10 Haziran ile 9 Eylül tarihleri arasında uçuş kısıtlamaları uygulanacağını duyurdu. Belarus ve Ukrayna sınırındaki özel bir bölgeyi kapsayan kısıtlamalar, yaklaşık 3 kilometre yüksekliğe kadar olan uçuşlar için geçerli olacak.
Polonya Hava Seyrüsefer Hizmetleri Ajansı, ülkenin doğu sınırındaki hava sahasında 10 Haziran ile 9 Eylül tarihleri arasında uçuş kısıtlamaları uygulanacağını açıkladı.
Alınan karara göre kısıtlamalar, Belarus ve Ukrayna sınırına yakın özel bir bölgede yürürlükte olacak. Belirlenen kısıtlamaların yaklaşık 3 kilometre yüksekliğe kadar olan uçuşları kapsayacağı, bu irtifanın üzerinde seyreden yolcu uçaklarının ise yeni düzenlemeden etkilenmeyeceği belirtildi.
Uygulama kapsamında, kısıtlama getirilen bölgede gece saatlerinde uçuşlar tamamen yasaklanacak. Bu yasağın dışındaki istisnaların yalnızca askeri havacılık unsurları ile önceden koordine edilmiş belirli uçuşlar için geçerli olacağı aktarıldı. Gündüz saatlerinde ise askeri uçaklar, ambulans uçaklar, arama kurtarma ekipleri ve bazı insansız hava araçlarının uçuş yapmasına izin verilecek.
Polonya Hava Seyrüsefer Hizmetleri Ajansı yetkilileri, söz konusu tedbirlerin devlet güvenliğini sağlamak amacıyla alındığını bildirdi. Kısıtlama bölgesinin, Polonya’nın doğu sınırından yaklaşık 20 ila 50 kilometre mesafedeki alanı kapsayacağı kaydedildi.
Ajans ayrıca, kuralların ihlal edilmesi durumunda bu durumun ülkenin havacılık kanunlarının ihlali olarak kabul edileceği uyarısında bulundu.
Polonya, Ukrayna topraklarındaki patlamalar nedeniyle son bir ay içinde birkaç kez savaş uçaklarını havaya kaldırmıştı.
Bununla birlikte Polonya Silahlı Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, gerçekleştirilen son önleme uçuşundan önce Polonya hava sahasına yönelik herhangi bir ihlalin tespit edilmediği bilgisi verilmişti.
Rusya Savunma Bakanlığı ise 2 Haziran tarihinde bir açıklama yaparak, Ukrayna’nın savunma sanayisi tesislerine, yakıt altyapısına ve askeri havaalanlarına yönelik kitlesel bir saldırı düzenlendiğini bildirmişti.
Avrupa
Almanya, Fransa ve İngiltere, Rusya ile müzakere planı üzerinde çalışıyor

Bloomberg’in kaynaklarına göre Almanya, Fransa ve İngiltere, Ukrayna ile birlikte Rusya’nın da katılacağı barış görüşmelerinin organizasyonu için bir plan hazırlıyor. Avrupa ülkeleri çatışmanın bir kış daha uzamasını önlemeyi hedeflerken, görüşmelere ilişkin nihai kararın Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’e ait olacağını ve Kiev’e baskı yapılmayacağını belirtiyor.
Bloomberg’in kaynaklara dayandırdığı haberine göre Almanya, Fransa ve İngiltere, Ukrayna ile birlikte Rusya’nın da katılacağı barış görüşmelerinin organizasyonuna yönelik bir plan üzerinde çalışıyor.
Ajansa konuşan kaynaklar, Avrupa ülkelerinin çatışmanın bir kış daha devam etmesini önlemek istediğini belirtti. Aynı kaynaklar, görüşmeler konusunda nihai kararın Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e ait olacağını ve Avrupa’nın bu konuda kendisine baskı yapmayı planlamadığını aktardı.
Kaynaklara göre İngiltere Başbakanı Keir Starmer, önümüzdeki günlerde bu konuyu Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile görüşecek.
Alman televizyon kanalı NTV, 2 Haziran’da Almanya’nın eski Başbakanı Gerhard Schröder’in Moskova’ya geldiğini bildirmişti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin daha önce Schröder’i Avrupa tarafından tercih edilebilecek bir müzakereci olarak nitelendirmişti.
Rusya Devlet Başkanı Sözcüsü Dmitriy Peskov, mayıs ayının sonunda yaptığı açıklamada Avrupa’nın Rusya ile diyalog kurulmasının gerekliliğini anladığını, ancak müzakere süreci konusunda “ancak şimdi olgunlaşmaya başladığını” ifade etmişti.
Peskov ayrıca Moskova’nın, Avrupa Birliği’nden Rusya ile temas kurabilecek olası müzakerecilere ilişkin gelen sinyalleri ciddiyetle değerlendirdiğini söylemişti.
Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide ise Avrupa’nın Ukrayna konusundaki görüşmelere tarafsız bir arabulucu olarak değil, çatışmadan etkilenen çıkarlara sahip bir taraf olarak katılması gerektiğini belirtti.
Eide, Avrupa Birliği ve ABD’nin Kiev’e desteğini sürdürmesi gerektiğini de vurguladı.
Putin ise Kiev’in çatışmayı barışçıl yollarla çözmeye hazır olduğuna inanmadığını dile getirmişti. Rus lider, çatışmanın temel nedenlerinin ortadan kaldırılması ve 2024 yılında açıkladığı koşullar temelinde barışçıl bir çözüme hazır olduğunu söylemişti.
Putin’in sıraladığı koşullar arasında Ukrayna birliklerinin Donetsk ve Lugansk halk cumhuriyetleri ile Zaporojye ve Herson bölgelerinden çekilmesi, bu bölgeler ile Kırım’ın Rusya’nın parçası olarak tanınması, Ukrayna’nın tarafsız, askeri bloklara katılmayan ve nükleer silahlardan arındırılmış bir statü benimsemesi, Ukrayna’nın silahsızlandırılması ve “Nazizmden arındırılması” ile Rusya’ya yönelik tüm yaptırımların kaldırılması yer alıyordu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise geçen yıl eylül ayında Avrupa’ya Ukrayna konusundaki müzakere masasında yer olmadığını söylemişti.
Lavrov, Avrupa Birliği ülkelerinin Rusya karşıtı tutumları nedeniyle bu süreçte yer alamayacağını belirtmiş ve Batı tarafından sunulan güvenlik garantilerinin “Rusya’ya karşı kurgulandığını” ifade etmişti.
Avrupa
Rheinmetall, otomotiv tedarik bölümünü satıyor

Alman savunma sanayi şirketi Rheinmetall, otomotiv tedarikçi bölümünü özel sermaye şirketi Aequita’ya satıyor.
Rheinmetall çarşamba günü yaptığı açıklamada, iki şirketin “bugün, Rheinmetall’in eski Power Systems bölümüne yeni bir yönetim altında bir gelecek açan bir satın alma anlaşması imzaladığını” duyurdu.
Bu, “stratejik yeniden yapılanmada bir dönüm noktası” niteliğinde; sivil bölümün satışıyla birlikte grup, “odak noktasını askeri işine kaydırıyor.”
İşlemin bu yılın dördüncü çeyreğinde tamamlanması bekleniyor ve halen düzenleyici kurumların onayına tabi.
Hisselerin yüzde 100’ü için ön satın alma bedeli 350 milyon avro olarak belirlendi fakat bu rakam işlemin kesinleşmesinden önce değişebilir.
Rheinmetall, kısa süre önce savunma işinde rekor kâr ve dolu sipariş defterleri bildirdi. Öte yandan, otomotiv tedarik endüstrisi krizde.
Şirket, “Özellikle otomotiv sektöründeki iş durumunun daha da kötüleşmesi, nihai anlaşmanın şart ve koşullarını etkiledi,” açıklamasını yaptı.
Avrupa’nın savunma harcamalarını artırmasıyla Ukrayna savaşının başlamasından bu yana iş hacmi hızla artan Rheinmetall, geçen yıldan beri Power Systems bölümüne alıcı arıyordu ve bu bölümü Aralık 2025’te durdurulan faaliyetler kategorisine almıştı.
Rheinmetall, şirketleri satın alıp yeniden yapılandıran bir yatırım şirketi olan Aequita’nın, bu birimdeki dünya çapındaki yaklaşık 6.250 çalışanı işte tutmayı planladığını da ekledi.
Aequita’nın Yönetim Kurulu Başkanı ve Eş CEO’su Axel Geuer, “Bu şirket, artık yaklaşık 5 milyar avro gelir elde edecek olan otomotiv bölümümüze mükemmel bir katkı sağlıyor,” dedi.
Geuer, Aequita’nın bu şirketin uzun vadeli gelişimini destekleyeceğini ve otomotiv portföyü genelinde sinerji yaratmaya çalışacağını da sözlerine ekledi.
Rheinmetall, satışın dışında kalanlar arasında alüminyum döküm uzmanı KS Huayu AluTech’in Almanya’daki üç tesisi, otomotiv sensörleri ortak girişimi Dermalog SensorTec’teki hisseler ve otomobil parçaları üreticisi Pierburg’un İspanya’daki Abadiano fabrikasının bulunduğunu belirtti.
Dünya Basını2 hafta önceİktisat tarihçisi Chance: Batı, Çin’i kendi sistemine entegre ederek liberal bir demokrasiye dönüştüreceğini sandı
Diplomasi2 hafta önceXi ve Putin ‘çok kutuplu bir dünya ve yeni tip uluslararası ilişkiler’ çağrısı yaptı
Amerika2 hafta önceBolivyalı işçi ve köylüler başkent La Paz’ı kuşattı
Asya2 hafta önceLai, Tayvan’ın “özgürlüğünden vazgeçmeyeceğini” söyledi, yeni İHA bütçeleri sözü verdi
Asya2 hafta önceRusya ve Çin arasındaki ticaret hacmi 240 milyar dolara ulaştı
Asya2 hafta önceİran’daki savaş yuan için küresel ticarette fırsat penceresi açtı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran yetenekleri sınırlı olduğu için değil, stratejik sebeplerle kendini dizginliyor
Asya2 hafta önceJaponya hükümeti, enerji fiyat artışlarına karşı bütçe ayırıyor












