Avrupa’da LNG fiyatları son üç buçuk yılın zirvesine çıktı

Ortadoğu’daki savaşın küresel enerji piyasalarını sarsmasıyla birlikte Kuzeybatı Avrupa’da LNG fiyatları, Gazprom sevkiyatlarının neredeyse tamamen kesildiği Ocak 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Yeraltı depolama tesislerindeki doluluk oranının son beş yılın en düşük düzeyine gerilediği Avrupa’da, gösterge doğalgaz fiyatları savaş öncesine kıyasla iki kattan fazla artış kaydetti.

Ortadoğu’daki savaş öncesinde Basra Körfezi’nden yapılan sevkiyatlar Avrupa Birliği’nin LNG ihtiyacının yalnızca yüzde 8’e kadar olan kısmını karşılamasına rağmen, sıvılaştırılmış yakıt fiyatlarında dünya genelinde yaşanan yükseliş Avrupa pazarını da doğrudan etkiledi.

Financial Times gazetesinin haberine göre, Kuzeybatı Avrupa’da LNG fiyatları, AB’nin Gazprom sevkiyatlarından neredeyse tamamen mahrum kalarak ilk savaş kışını geçirdiği Ocak 2023’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.

Fiyatlandırma ve piyasa verileri kuruluşu Argus Media’nın verilerine göre, Avrupalı alıcılar bu haftanın başında 1 milyon İngiliz ısı birimi (BTU) LNG için 22,83 dolar ödedi. Bu rakam, bir yıl öncesine ve bu yılın ocak-şubat dönemine kıyasla iki kattan fazla bir artışa işaret ediyor.

Avrupa’nın LNG ithalatının yüzde 60’ını karşılayan ABD’de ise doğalgazın fiyatı, sıvılaştırma ve taşıma maliyetleri hariç tutulduğunda 1 milyon BTU başına 3 doların altında.

LNG fiyatlarındaki sert yükseliş, Avrupa’da doğalgaz depolama tesislerindeki düşük doluluk oranlarıyla birleşiyor.

Gas Infrastructure Europe verilerine göre, depolardaki doluluk oranı yüzde 63,3 seviyesinde kalarak önceki beş yılın aynı dönemlerindeki tüm seviyelerin altına geriledi.

Bu gelişmelerin etkisiyle, kıta Avrupası’nda geleneksel doğalgaz fiyatları için temel gösterge kabul edilen Hollanda vadeli TTF kontratı, çarşamba günü megavatsaat başına 66 euroya (1000 metreküp için 815 dolar) yükseldi.

Söz konusu gösterge, İran ile savaş başlamadan önce yaklaşık 30 euro seviyesinde işlem görüyordu.

Piyasadaki enerji tüccarları hükümetlerin olası müdahalelerini takip ediyor. Örneğin depolardaki doluluk oranının yüzde 51,3’e kadar düştüğü Almanya’da yasalar, özel şirketlerin depolama tesislerinde rezerve ettikleri kapasiteleri kullanmaması durumunda hükümete doğalgaz satın alma ve depolama zorunluluğu getiriyor.

Küresel LNG piyasası, Ortadoğu’daki savaştan petrol piyasasına kıyasla çok daha ağır etkilendi. Hürmüz Boğazı kapatılmadan önce her iki yakıt türünün küresel toplam arzının yaklaşık yüzde 20’si bu su yolu üzerinden sevk ediliyordu.

Fakat petrol sevkiyatları son dönemde, ABD Donanması’nın tankerlere sağladığı koruma ve boğazdaki mayın temizleme faaliyetleri sayesinde savaş öncesi hacminin yaklaşık yarısı düzeyinde sürüyor; ayrıca Suudi Arabistan da ihracatının büyük bölümünü boru hattıyla Kızıldeniz’e yönlendirmiş durumda.

Gaz sevkiyatlarında ise durum farklılık gösteriyor.

Kpler verilerine göre, savaş öncesinde Hürmüz Boğazı’ndan günde ortalama üç LNG tankeri geçerken, temmuz ayı boyunca bu rotadan yalnızca sekiz LNG tankeri çıkış yapabildi.

FT’nin aktardığına göre, bu tablonun sonucunda Avrupalı alıcılar LNG kargolarını çekebilmek için halihazırda 1 milyon BTU başına yaklaşık 24 dolar ödeyen Asyalı alıcılarla rekabet etmek zorunda kalıyor.