Avrupa’dan Grönland’a destek

Avrupa liderleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Arktik adasına özel bir elçi atamasının ardından Grönland’ı desteklemek için hızlı bir şekilde harekete geçti.

Trump’ın Louisiana Valisi Jeff Landry’yi Grönland’a elçisi olarak ataması, Danimarka’nın özerk bölgesini ilhak etme planında bir başka adım olarak değerlendiriliyor.

Trump, pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, “ABD’nin ulusal güvenliği için Grönland’a ihtiyacı var,” dedi.

Landry, Grönland’a giderek yerel halkı ABD’nin bir parçası olmaya ikna edeceğini söyledi.

Landry, X’te yaptığı bir paylaşımda, “Özgürlük ve fırsatlar için ABD bayrağından daha iyi bir bayrak yoktur. Bu mesajı Grönland halkıyla paylaşmayı sabırsızlıkla bekliyorum,” dedi.

Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, bu açıklamaya öfkeyle tepki gösterdi ve ABD’nin Danimarka Büyükelçisi Ken Howery’i bakanlığa çağırdı.

Savunma Bakanı Troels Lund Poulsen, bu atamayı “kesinlikle kabul edilemez” olarak nitelendirdi.

Trump daha önce Grönland’ı satın almaya çalışmıştı, fakat hem Danimarkalı hem de Grönlandlı politikacılar defalarca, mineral zengini adanın satılık olmadığını söylediler. Ocak ayında Amerikan lider , adayı askeri güçle ele geçirme seçeneğini dışlamamıştı.

Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Arktik adasının geleceği üzerinde oynanan güç oyunlarından yakındı.

Nielsen, “Üzücü, çünkü ABD başkanı dün geceki basın toplantısında bir kez daha Grönland’ı ele geçirme arzusunu dile getirdi. Bu sözlerle, ülkemiz bir güvenlik ve güç meselesine indirgeniyor. Biz kendimizi böyle görmüyoruz ve Grönland hakkında böyle konuşulmamalı,” dedi.

Yeni bir gelişme olarak, Grönland Dışişleri Bakanı Vivian Motzfeldt salı günü yaptığı açıklamada, Howery’nin kısa süre önce Nuuk’u ziyaret ettiğini ama Trump’ın Landry’yi atama planından bahsetmediğini söyledi.

“Grönland Hükümeti, ABD’nin Grönland’a özel bir elçi atayacağı konusunda bilgilendirilmedi,” diyen Motzfeldt, basın açıklamasında Howery’nin toplantıda bu plandan bahsetmediğini de ekledi ve bunun “bir güven ifadesi olmadığını” ekledi:

“Grönland’da hiçbir şey değişmedi. Ülkemizin geleceği Grönland halkı tarafından belirlenir. Biz Danimarkalı değiliz. Amerikalı değiliz ve Amerikalı olmak da istemiyoruz. Biz Inuiaat Kalaallit’iz, Grönland halkıyız. Topraklarımız bizimdir ve başkaları onu kontrol edemez veya sahiplenemez.”

Bazı Avrupalı liderler de, Landry’nin adaylığına Grönlandlılarla dayanışma içinde olduklarını belirterek tepki gösterdi.

Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bir gönderide “Grönland, halkına aittir. Danimarka bunun garantörüdür,” dedi.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, toprak bütünlüğü ve egemenliğin uluslararası hukukun temel ilkeleri olduğunu belirtti ve sosyal medyada, “Danimarka ve Grönland halkıyla tam dayanışma içindeyiz,” diye yazdı.