Axios: Müttefikler ABD’yi ilk tercih olarak görmekten vazgeçiyor

Axios haber sitesinin değerlendirmesine göre ABD, küresel müttefikleri nezdinde finans, eğitim ve savunma alanındaki öncelikli ortak konumunu yitiriyor. Avrupa ülkeleri altın rezervlerini geri çekerken ve savunma sanayisinde yerli üretime yönelirken, yabancı öğrenci ve seyahat verilerinde de gerileme kaydediliyor.

ABD, on yıllardır parasını bu ülkede saklayan, silah satın alan ve öğrencilerini Amerikan üniversitelerine gönderen müttefik hükümetler için “varsayılan tercih” olma niteliğini kaybediyor.

Amerikan haber sitesi Axios, Washington merkezli bu dengeden uzaklaşmaya yönelik küçük adımların dahi ABD’nin ekonomik gücünü uzun süredir besleyen avantajlara zarar verebileceğini vurguluyor.

Avrupa ülkelerinin finansal rezervlerini geri çekme adımları bu eğilimin somut işaretleri arasında yer alıyor.

Hollanda geçen hafta ABD ve Kanada’dan yaklaşık 86 ton altın çekti ve bu hamleyi “aşırı risklere” karşı bir önlem olarak niteledi.

Fransa, New York’taki altın rezervlerinin tamamını ülkesine taşırken Almanya da benzer bir adım atma niyetini açıkladı.

Piyasalardaki dalgalanmanın ortasında Norveç Varlık Fonu ise elindeki ABD devlet tahvili birikimlerini azaltmayı planladığını duyurdu.

Savunma sanayisinde de benzer bir tablo dikkat çekiyor. Reuters ajansının aktardığı bilgilere göre Avrupa, ABD’ye olan bağımlılığını azaltmaya çalışıyor ve kıta içi üreticilerden daha fazla askeri teçhizat satın alıyor.

Bununla birlikte Avrupa Birliği (AB), geçtiğimiz yaz aylarında bulut bilişim hizmetlerine yönelik yeni stratejiler geliştirerek Amerikan teknoloji şirketlerine bağımlılığı sınırlandırma planlarını paylaştı.

Yabancı öğrencilerin ve ziyaretçilerin ABD’ye ilgisinde de belirgin bir gerileme görülüyor. Axios, son başvuru döneminde yabancı öğrencilerin Amerikan üniversitelerine yaptığı başvuruların yüzde 10 azaldığını aktardı.

Haberde bu düşüş, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin öğrenci vizelerine yönelik sertleştirdiği kurallar ve genel göç politikalarıyla ilişkilendirildi. Aynı zamanda ABD’ye yapılan seyahatler 2025 yılında yüzde 5,5 gerileyerek Kovid-19 salgınından bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

Foreign Affairs dergisinin haziran ayındaki analizine göre, Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşü Avrupa ülkelerinin kendi güvenlik mimarilerini yeniden değerlendirmesine yol açtı ve kıtadaki silahlanma sürecini hızlandırdı.

Trump’ın göreve gelmesiyle Washington ile Avrupalı müttefikleri arasındaki ilişkiler belirgin şekilde zorlaştı. Washington, Avrupa ülkelerinden savunma harcamalarını artırmalarını defalarca talep etti.

Trump bir yandan da İran ile yaşanan savaş sırasında ABD’ye yeterli destek vermedikleri gerekçesiyle NATO müttefiklerini eleştirdi ve Washington’ın ittifaktaki rolünü gözden geçirme tehdidinde bulundu.

Bu gelişmeler ışığında Avrupa’da öz savunmayı güçlendirme ve Washington’a bağımlılığı azaltma çağrıları sıklaştı.

AB Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü, haziran ayında yayımladığı “Avrupa’yı Savunmak, Rusya’yı Caydırmak” başlıklı raporda, kıta ülkelerine NATO içinde daha fazla sorumluluk üstlenme çağrısı yaptı.

Raporda askeri harcamaların artırılması, silah ve mühimmat üretiminin hızlandırılması, ortak alımların genişletilmesi ve yerli savunma sanayisinin geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.

Çalışmanın yazarları, Avrupa’nın artık ABD’den gelen askeri desteğin eski seviyesine güvenemeyeceğini kaydetti.