Diplomasi
Bakım maliyeti engeli: İngiltere Rus gemilerini durdurma kararını askıya aldı
İngiliz donanmasının, yaptırım listesinde bulunan Rusya bağlantılı gemilere yüksek bakım ve liman maliyetleri nedeniyle müdahale etmediği bildirildi. Hükümet içinde yaşanan yetki ve bütçe tartışmaları, Başbakan Keir Starmer’ın Mart ayında verdiği müdahale iznine rağmen operasyonların başlamasını engelliyor.
İngiliz Kraliyet Donanması’nın, hükümetin tankerlerin liman ve bakım masraflarının on milyonlarca sterline ulaşabileceği yönündeki endişeleri nedeniyle, yaptırım kapsamındaki Rusya bağlantılı hiçbir gemiyi durdurmadığı bildirildi.
The Times gazetesinin haberine göre, operasyonel süreçteki tıkanıklık, maliyetlerin hangi birim tarafından karşılanacağı konusundaki belirsizlikten kaynaklanıyor.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, geçtiğimiz Mart ayında Kraliyet Donanması’na, Londra tarafından “Rusya’nın gölge filosu” olarak tanımlanan gemileri karasularında durdurma yetkisi vermişti.
Bu kararla birlikte İngiltere; tanker sahiplerini, operatörlerini ve mürettebatı İngiliz yaptırımlarını ihlal ettikleri gerekçesiyle cezai işlemlerle karşı karşıya kalabilecekleri yönünde uyarmıştı.
Hükümet içinde yetki ve finansman tartışması yaşanıyor
The Times, müdahale iznine rağmen şu ana kadar herhangi bir operasyon gerçekleştirilmediğini kaydetti.
Habere göre, bu durumun temel nedeni hükümet içindeki birimlerin gemilerin nerede tutulacağı ve bakım masraflarının kimin tarafından ödeneceği konusunda yaşadığı ihtilaflar olarak gösteriliyor.
Tartışmalarda yetkililerin, 2023 yılında İrlanda makamlarının el koyduğu Panama bayraklı MV Matthew gemisini örnek gösterdiği aktarıldı. Üzerinde 2,2 tondan fazla kokainle yakalanan geminin servis, güvenlik ve liman masraflarının halihazırda 10 milyon sterlini aştığı belirtiliyor.
Haberde, İngiltere’nin bugüne kadar denizde Rusya ile bağlantılı tankerlerin durdurulması operasyonlarında yalnızca yardımcı bir rol üstlendiği vurgulandı.
Rusya’dan karşılık verme uyarısı
Rusya Dışişleri Bakanlığı, Batılı ülkelerin “gölge filo” tanımı altında deniz hatlarında “haydutluk” yaptığını ifade etti. Moskova, gemilere el konulması için askeri güç kullanılması durumunda karşılık verileceği uyarısında bulunmuştu.
Rusya’nın Londra Büyükelçisi Andrey Kelin, İngiliz makamlarını bu tür eylemlerin sonuçları hakkında “iyi düşünmeye” çağırmıştı. Kelin, gemilere el konulmasının ardından yargı süreçlerinin başlayacağını ve bunun devasa ek maliyetlere yol açacağını dile getirmişti.
Öte yandan, The Telegraph gazetesi İngiliz donanmasının müdahale etmemesine dair farklı bir gerekçe sundu. Gazetenin haberine göre, hükümet bu tür adımların uluslararası hukuku ihlal edebileceğinden endişe ediyor.
Uluslararası hukukun, yabancı bir gemiye çıkmak isteyen devletler için yüksek yasal standartlar belirlediği; bu durumlarda hukuki bir dayanak sunulması ve geminin İngiliz yaptırımlarını gerçekten ihlal ettiğinin kanıtlanması gerektiği hatırlatılıyor.
Nisan ayı başında Karadeniz Filosu’na ait Admiral Grigoroviç fırkateyninin, Universal ve Enigma isimli iki tankere Manş Denizi geçişinde eşlik ettiği bildirilmişti.
The Telegraph’a göre, bir İngiliz savaş gemisi bu geçişi sadece uzaktan takip ederek gözlemlemekle yetindi. Kremlin ise Rusya’nın çıkarlarına zarar verilmesi durumunda kendisini koruma hakkına sahip olduğunu açıklamıştı.