Bizi Takip Edin

Ortadoğu

“Barış Kurulu”: Gazze’de uçurtma bile uçmamalı

Yayınlanma

ABD destekli “Barış Kurulu”ndan bir yetkili, Gazze’deki uçurtma uçurma dahil “tüm askeri faaliyetlerin” durdurulması gerektiğini söyledi.

Barış Kurulu’ndan bir yetkili, çeşitli haber kaynaklarına yaptığı açıklamada, “Gazze’deki uçurtma uçurma dahil tüm militan faaliyetler durdurulmalıdır. Bu mesajı, mevcut mekanizma aracılığıyla doğrudan ilettik,” dedi.

İsrail’in de ateşkes anlaşmasına uymak zorunda olduğunu kaydeden yetkili, askeri harekatın “gerçek ve acil tehditlere yanıt vermekten öteye uzanamayacağını” ekledi.

Bu açıklama, İsrail’in konuyla ilgili “Barış Kurulu”na başvurmasının ardından geldi.

Yetkililer, Times of Israel (ToI) gazetesine verdikleri demeçte, üst düzey ABD temsilcileri ve Kurul üyelerinin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptıkları son toplantıda, İsrail’in Gazze’deki “acil tehditler” konusundaki yorumunun çok “belirsiz” olduğunu ve Hamas’ın silahsızlandırılması ve İsrail’in geri çekilmesini öngören Washington’un barış planının ilerlemesini geciktirme riski taşıdığını dile getirdiklerini aktardı.

Buna ek olarak, Gazze’deki ebeveynlere, savaşın tahrip ettiği bu bölgede çocuklarının uçurtma uçurmasını engellemeleri konusunda uyarıda bulunuldu.

Gazze Şeridinin Hamas kontrolündeki bölgesinde yerinden edilmiş kişiler için kamplar ve sığınma evleri işleten yerel sivil toplum kuruluşları ile yardım derneklerinin temsilcilerinden oluşan halk komiteleri, dün geç saatlerde yaptıkları bir açıklamada bu uyarıyı yayınladı.

Örgüt içinden bir kaynağın belirttiğine göre, bu duyuru Hamas yetkilileriyle koordineli olarak yapıldı.

Açıklamada şöyle denildi:

“Sahada yorulmadan çalışıyoruz ve bu uygulamayı durdurmak için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz; bunu, zaten güvenli bir şekilde oynama ve yaşama gibi en temel haklarından mahrum bırakılmış çocuklarımızın çocukluğunu kısıtlamak için değil, masum hayatlarını korumak için yapıyoruz.”

Bu ay Gazze’den İsrail sınır bölgelerine toplam 12 uçurtma ve dört balonun geçtiği bildirildi.

Şu ana kadar, son günlerde Gazze’den uçurulan uçurtmaların hiçbirinde şüpheli nesneler bulunmadı. 

Fakat pek çok kişi, bu nesneleri, Hamas liderliğindeki 7 Ekim 2023 saldırısı öncesinde Gazze’deki gruplar tarafından yıllarca uçurulan ve bazı cihazlar taşıyan uçurtma ve balonlarla ilişkilendirdi.

Aksa Tufanı operasyonunda yamaç paraşütüyle uçan Filistinliler sınırı geçmişti.

Üst düzey bir İsrailli savunma yetkilisi, Hamas’ın Gazze sakinlerini sınırın ötesine uçurtma uçurmaya teşvik ederek İsrail’i kışkırtmaya çalıştığını ileri sürdü.

Bir Hamas yetkilisi ise Reuters’a yaptığı açıklamada, örgütün ateşkes arabulucularına “İsrail’in Gazze’ye karşı savaşı sürdürmek için sahte bahaneler uydurduğunu” şikayet ettiğini belirtti.

Ortadoğu

İran savaşı, Suudilerin likidite sorununu artırdı

Yayınlanma

Suudi Arabistan ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman, İran savaşı nedeniyle yeniden artan likidite baskısıyla boğuşuyor.

Bloomberg’de yer alan habere göre mevduat akışının yavaşlaması, kredi talebini karşılamayı zorlaştırdığı ve Suudi Arabistan’daki bankalararası kredi faiz farkını ABD faiz oranlarına göre genişlettiği için kredi kuruluşları bu sıkışıklığı hissediyor.

Bu, para birimini dolara sabitleyen bir ülkede likiditenin temel göstergesi.

Bank of America’dan Jean-Michel Saliba’ya göre, son dönemdeki bu baskı, BAE’deki likidite sıkışıklığı kaynaklı “bulaşma etkisi” ve savaş nedeniyle Suudi ekonomisinde yaşanan hızlı yavaşlama nedeniyle daha da artıyor.

Saliba, BAE bankalarının Suudi Arabistan’daki bankalararası piyasada önemli kredi sağlayıcıları olduğunu ve bu bankaların geri çekilmesinin mevduat maliyetlerini ve rekabeti artırdığını belirtti.

Bu durum, Suudi Arabistan’ın iddialı harcama planlarını finanse etmeye ve trilyonlarca dolarlık iktisadi reformunda ilerleme kaydetmeye çalışan bin Selman’ın karşı karşıya kaldığı zorlukları daha da artırıyor.

Ülkenin fiili hükümdarı, Yemen direnişinin neredeyse her gün düzenlediği saldırıların seyahatleri, etkinlikleri ve üst düzey ziyaretleri aksatması nedeniyle, halihazırda daha büyük bir bütçe açığı, ekonomide daralma ve yatırım anlaşmalarının azalması riskiyle karşı karşıya.

Arab Gulf States Institute’tan Tim Callen’e göre, finansman sıkıntısı artık kredi büyümesini yavaşlatacak ve kamu ile özel sektör borçlularını projelerini yeniden gözden geçirmeye itecek.

Suudi Merkez Bankası verilerine göre, üçüncü çeyrekte Suudi kredileri %2,4 artarken, mevduatlar ise esas olarak devlet kurumlarının para çekmesi nedeniyle %1,8 düştü.

Callen, savaş sırasında harcamaya yönelik baskıların da buna katkıda bulunan bir faktör olduğunu belirtti ve “Sonuç olarak bu, savaşın petrol dışı ekonomiyi nasıl etkilediğinin bir başka işareti,” dedi.

Veliaht prensin “Vizyon 2030” adlı ekonomiyi çeşitlendirme planının odak noktası olan petrol dışı faaliyetler ve hükümetin savaşın yol açtığı aksaklıklar karşısında bu faaliyetleri destekleme kabiliyeti, iktisatçılar ve yatırımcılar için önemli bir endişe kaynağı haline geldi.

Abu Dhabi Commercial Bank’tan Monica Malik, “Artan finansman maliyetleri, proje odaklı kredi talebi ve bölgesel jeopolitik belirsizliğin bir araya gelmesi, petrol dışı faaliyetler için ek bir engel oluşturacak,” dedi.

Borçlanma maliyetlerinin artması nedeniyle projelere yönelik harcamalar yavaşlarsa, bu durum Vizyon 2030’un ivmesini ve Riyad’ı turizmden yatırıma kadar her alanda küresel bir merkez haline getirme nihai hedefini durdurabilir.

Goldman Sachs’tan Farouk Soussa’ya göre, likiditedeki sıkılaşmanın etkisi muhtemelen kısa vadeli olacak.

Soussa’ya göre Vizyon 2030 projesinin geliştirilmesi, geçici bir finansman sıkıntısının çok ötesine uzanacak ve Suudi merkez bankasının bir likidite krizini hafifletmek için kullanabileceği araçları var.

2022 yılında Suudi merkez bankası, büyük bir likidite krizini hafifletmek için likidite sıkıntısı çeken bankalara milyarlarca dolarlık mevduat yatırmıştı.

Bankaların kredi vermeyi kısıtlamasıyla birlikte, Suudi bankalarının likiditesi bu yılın başlarında iyileşme belirtileri göstermişti ama bu durum kısa ömürlü oldu.

Üç aylık Suudi Bankalararası Teklif Oranı (Saibor) ile ABD Teminatlı Gecelik Finansman Oranı (SOFR) arasındaki farkla ölçülen para maliyetinin yaklaşık 120 baz puana yükseldiği ve bu rakamın, yaklaşık 70 baz puanlık normal seviyenin oldukça üzerinde olduğu görülüyor.

Riyalin ABD dolarına sabitlenmiş olması nedeniyle, Suudi Arabistan Merkez Bankası, Fed’in faiz oranı kararlarını yakından takip etmek zorunda.

Saibor ile SOFR arasındaki farkın genişlemesi, Suudi riyali ile borçlanma maliyetinin ABD doları ile borçlanma maliyetinden daha hızlı arttığı anlamına geliyor.

Esasen bu, hükümetin yanı sıra Kamu Yatırım Fonu ve özel şirketler de dahil olmak üzere geniş kurumlar ağının, çeşitlendirme projelerini finanse etmek için bankalardan borç almayı tercih etmeleri halinde daha fazla ödeme yapacağı anlamına geliyor.

ABD’den Avrupa Birliği’ne ve Japonya’ya kadar küresel merkez bankalarının, Şubat ayında patlak veren İran savaşından kaynaklanan enflasyonu kontrol altına almak için son aylarda faiz oranlarını yükseltmesi nedeniyle dış borçlanma maliyetleri de arttı.

Bloomberg Intelligence’tan Christou’ya göre, ham petrol fiyatlarındaki artış ve Suudi petrol üretiminin toparlanmasıyla birlikte likidite baskısı önümüzdeki aylarda hafifleyebilir.

Fakat Christou’ya, “tarihin bunun bir garanti olmadığını gösterdiğini” savundu ve şöyle devam etti:

“Aşırı harcamalar, sermaye kaçışı ve kısa vadede çok az nakit akışı sağlayan uzun vadeli projelere yapılan yatırımlar, artan petrol gelirlerinin banka mevduatlarına dönüşmesini engelleyebilir ve sistem likiditesini sıkı tutabilir.”

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

İsrail’de Eisenkot ile Likud arasındaki birlik hükümeti görüşmesi tıkandı

Yayınlanma

Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ile Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi arasındaki bir saatlik birlik hükümeti görüşmesinden sonuç çıkmadı. Tarafların başbakanlık koltuğunu bırakmayı reddetmesi müzakereleri tıkarken Eisenkot blokundaki Demokratlar Partisi ve Avigdor Liberman görüşmelere tepkili.

Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar Partisi ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Likud Partisi arasındaki birlik hükümeti görüşmelerinde ilerleme sağlanamadı.

The Times of Israel’in İsrail basınından aktardığına göre pazar günü yapılan görüşme yaklaşık bir saat sürdü.

Toplantıya Naftali Bennett’in B’Yachad Partisi de katıldı.

Görüşmenin ardından yayımlanan kısa ortak açıklamada toplantının “iş odaklı bir atmosferde” geçtiği ve temasların devam edeceği belirtildi.

Buna rağmen Likud ve Yashar’ın başbakanlık koltuğunu karşı tarafa bırakmayı kabul etmemesi müzakerelerin önündeki temel engel olmayı sürdürüyor.

Ben Gvir konusunda farklı mesajlar iletildi

Ynet’in haberine göre Likud heyeti, Netanyahu blokundaki hiçbir partinin kurulacak olası birlik hükümetinden dışlanmaması gerektiğini vurguladı.

Heyet, sol çizgideki Demokratlar Partisi’ni dışlamadıklarını belirterek Itamar Ben Gvir’in aşırı sağcı Yahudi Gücü Partisi’nin de kabine dışı bırakılmamasını talep etti.

Israel Hayom ise Netanyahu’ya yakın çevrelerin Eisenkot’a aksi yönde mesaj verdiğini yazdı.

Gazeteye göre bu isimler, Likud’un Yahudi Gücü’nün hükümete alınması konusunda ısrarcı olmayacağını iletti.

Israel Hayom ayrıca ABD’nin de Ben Gvir’in yeni hükümette yer almamasını istediğini öne sürdü.

Netanyahu ise bugüne kadar yaptığı kamuoyu açıklamalarında Ultra-Ortodoks ve aşırı milliyetçi müttefiklerinin tamamının hükümete dahil edilmesini savunuyordu.

Liberman: “Netanyahu’ya suni teneffüs yapmak istemiyoruz”

Eisenkot’un yer aldığı blokta Likud’la yürütülen görüşmelere karşı çıkanlar var.

Demokratlar Partisi müzakerelere açıkça itiraz ederken Kanal 13, İsrail Evimiz lideri Avigdor Liberman’ın görüşmeyi Netanyahu’nun kurduğu bir tuzak diye nitelediğini aktardı.

Habere göre Liberman, Eisenkot’a “En önemli hedef Netanyahu dönemini sona erdirmek. Ona suni teneffüs yapmak gibi bir çıkarımız yok” dedi.

Görüşme için “Bu bir birlik hükümeti değil, Eisenkot’a kurulmuş bir tuzak” ifadesini kullanan Liberman’ın, Netanyahu sonrası dönemde Likud’la işbirliğine açık olduklarını söylediği kaydedildi.

Kanal 12’ye göre Naftali Bennett ise daha farklı bir yol izliyor.

Bennett, dönüşümlü başbakanlık formülünde ilk dönemi Eisenkot’un üstlenmesi şartıyla Netanyahu’yla birlik hükümeti seçeneğinin ciddiyetle ele alınmasını istiyor.

Bennett’in bu formülü İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerle ya da Ultra-Ortodoks partilerle ortaklığa tercih ettiği, ancak mevcut blokundan ayrılarak Likud’a katılmayı planlamadığı aktarıldı.

Liberman da Ra’am ve Ortak Liste’nin desteğine dayanan bir hükümete karşı çıkıyor.

Buna karşın Ultra-Ortodoks partilerle ortaklığı destekleyen Liberman’ın, Haredi erkeklerin zorunlu askerliğine ilişkin kapsamlı yasa talebinde uzlaşmaya açık olduğu belirtiliyor.

Meclis başkanlığı oylaması da anlaşmazlık yarattı

Görüşmede Likud temsilcileri, Yashar Milletvekili Matan Kahana’nın Meclis başkanlığına seçilmesi girişiminin ertelenmesini istedi.

Yashar bu talebi reddederek mevcut Meclis Başkanı Amir Ohana’nın değiştirilmesine yönelik oylamanın salı günü yapılacağını duyurdu.

Kanal 12’ye göre Yashar’ın önde gelen isimlerinden Hili Tropper, Likud heyetine “Eisenkot her koşulda hükümet kurmaya kararlı. Bunu kabullenmelisiniz” diye konuştu.

Bir Yashar kaynağı da Likud’un seçimi “kaybettiğini” henüz kavramamış göründüğünü savundu.

KAN’ın aktardığına göre Likud kaynakları ise Yashar ve B’Yachad temsilcilerinin toplantıya yalnızca görüşmüş olmak için katıldığı ve birlik hükümeti kurmaya gerçekten niyetli olmadığı izlenimini edindiklerini söyledi.

Eisenkot daha önce Netanyahu’nun başbakanlık yapmaya uygun olmadığını ve ülke için tehlike oluşturduğunu defalarca dile getirmişti.

Bu nedenle Netanyahu’nun onun başbakanlığındaki bir kabinede bakanlık üstlenmesi bile önceki tutumundan büyük sapma anlamına gelecek.

Netanyahu’nun başka bir başbakanın yönetimi altında görev almayı kabul etmesi de zayıf ihtimal olarak değerlendiriliyor.

Ultra-Ortodoks partiyle temaslarda ilerleme iddiası

Likud’la görüşmeler tıkanırken Eisenkot blokunun Ultra-Ortodoks Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi ile yürüttüğü paralel temaslarda mesafe katettiği iddia edildi.

Kanal 12’ye konuşan üst düzey bir parti yetkilisi “Her gün perde arkasında temaslar yürütülüyor. Görüşmelerde dışarıdan göründüğünden çok daha fazla, gerçek bir ilerleme var” dedi.

Haaretz gazetesi de benzer yönde bilgiler paylaştı.

Parti lideri Yaakov Asher’in Eisenkot ve Liberman’la ayrı ayrı bir araya geldiği haberleri İsrail basınına yansıdı.

Asher ise “dramatik ilerleme” kaydedildiği ve anlaşma taslaklarının karşılıklı paylaşıldığı iddialarını “tamamen temelsiz” sözleriyle yalanladı.

Siyasi aktörlerle görüşmelerin bu sürecin doğal parçası olduğunu belirten Asher, her teması doğrulamayacaklarını ya da yalanlamayacaklarını kaydetti.

Bir parti kaynağı da resmi müzakereler başlayana kadar temasların yalnızca “nabız yoklama” amacı taşıdığını, genel ilkelerin ele alındığını ve ayrıntılara girilmediğini söyledi.

Şas Netanyahu ile ittifakını sürdürmekte kararlı

Diğer Ultra-Ortodoks parti Şas ise Netanyahu ile ortaklığını koruma kararlılığını sürdürüyor.

Kanal 12’ye göre Şas’ın temel endişesi, Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin destek ya da çekimser oyla Eisenkot hükümetinin önünü açması, ancak sonrasında dini okul öğrencilerinin askerlik statüsüne dair anlaşmanın uygulanmasını garanti altına alamaması.

Şas lideri Aryeh Deri’nin kapalı toplantılarda askerlik yasasının hükümet kurulmadan önce çıkarılamayacağını hatırlatarak “Haredi oylarıyla bir hükümet kurup sonunda yeşiva öğrencilerinin statüsü çözülmeden dışarı atılmamız tehlikeli bir adım olur” dediği aktarıldı.

Deri, partisinin Tevrat Bilgeleri Konseyinin kararını gerekçe göstererek Eisenkot blokuyla masaya oturmayacaklarını belirtti ve “Netanyahu’yla devam ediyoruz ve böyle olacak” diye konuştu.

Okumaya Devam Et

Ortadoğu

Eric Trump’ın desteklediği şirket, Gazze tünellerine “insansı robotlar” göndermek istiyor

Yayınlanma

Eric Trump’ın desteklediği bir şirket, Gazze’nin altındaki tünellere 1.000 insansı robot göndermek üzere görüşmeler yürütüyor.

Foundation Future Industries, Gazze Şeridi’ndeki “Hamas tünellerinde” devriye atması hedefiyle Phantom MK1 robotunu konuşlandırmak için üst düzey İsrailli askeri yetkililerle doğrudan görüşmelerde olduğunu açıkladı.

İsrail Savunma Kuvvetleri’nin (IDF), Mart ayında Donald Trump’ın oğlunun baş stratejik danışman olarak atandığı bu şirketten 1.000 adede kadar robot satın alması bekleniyor.

Savaşa katılabilen, bubi tuzaklarını etkisiz hale getirebilen ve tetik tellerini tespit edebilen robotların birim fiyatı yaklaşık 150.000 dolar civarında.

Şirketin kurucu ortağı ve başkanı Mike LeBlanc, Financial Times’a verdiği demeçte, “İsrail Savunma Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı ile doğrudan görüşüyoruz,” dedi.

Başkanın oğlunun “mekanik konulara çok yatkın” olduğunu belirten LeBlanc, şunları ekledi:

“O [Eric Trump] robotlar hakkında konuşmayı çok seviyor, robotlarla ilgili sorular sormayı çok seviyor… Bir danışman olarak çok değerli bir katkı sağlıyor.”

Önde gelen ABD’li robotik firmaları, ürünlerinin askeri çatışmalarda kullanılmayacağına dair söz verdiler.

LeBlanc, “‘Terminatör’ üretilmesinden söz etmek söz konusu bile değil,” iddiasında bulundu fakat şunları ekledi:

“Kimse oturup ısı güdümlü füzeleri tartışıyor mu? Çünkü bunlar oldukça korkutucu ve oldukça otonomlar. Eğer birinin, kapının diğer tarafında silahını ona doğrultmuş bir düşman olup olmadığını bilmeden kapıyı tekmelemek zorunda kalmasını engelleyebiliyorsanız, bu robotların yapabileceği en yüksek amaç budur.”

Şubat 2026’da, iki adet Phantom MK1 robot biriminin cephe keşif, ikmal ve lojistik değerlendirme amacıyla Ukrayna’ya gönderildiği bildirildi.

Anlaşma sağlanırsa, robotlar Gazze’nin altında uzanan ve yaklaşık 300 mil (480 km) uzunluğundaki Hamas kontrolündeki tünelleri devriye gezmek üzere gönderilecek.

42 yaşındaki Eric Trump, 2024 yılında kurulan Foundation Future Industries şirketinde hisseye sahip.

LeBlanc, şirketin ABD ordusundan 70 milyon dolardan fazla tutarda sözleşme aldığını söyledi.

Trump’ın bir sözcüsü, başkanın oğlunun “herhangi bir devlet sözleşmesinin talep edilmesi, müzakere edilmesi, tedarik edilmesi veya yürütülmesi dahil olmak üzere Foundation’ın yönetimi, operasyonları, stratejik kararları veya ticari faaliyetlerinde hiçbir rolü olmadığını” savundu.

FT’ye yaptıkları açıklamada, Trump’ın “Foundation’ı hiçbir devlet kurumuna tanıtmadığını veya herhangi bir devlet sözleşmesi müzakeresine katılmadığını” savundular ve “Tüm sözleşme kararları, onun katılımı veya etkisi olmaksızın Foundation yönetimi tarafından bağımsız olarak alınmaktadır,” diye eklediler.

LeBlanc, Trump’ın katılımının sözleşmenin alınmasında hiçbir rol oynamadığını iddia etti fakat kendisinin de Kongre’de ifade vermek üzere çağrılmasını beklediğini söyledi.

Trump ailesiyle bağlantıları olan şirketlere devlet ihalelerinin verilmesi, şiddetli eleştirilere yol açıyor.

Geçen ay The Telegraph, Gazze’deki savaşı sona erdirmekle görevli “Barış Kurulu”nda (BoP) birkaç çıkar çatışması ortaya çıkarmıştı.

ABD Barış Özel Temsilcisi ve BoP yönetim kurulu üyesi Jared Kushner, Tel Aviv merkezli bir sigorta ve yatırım şirketi olan Phoenix Financial’da önemli bir hisseye sahip olan Affinity Partners’ın sahibi.

Phoenix Financial ise İsrail ordusuyla bağlantılı bir dizi şirkete yatırım yapıyor.

The Telegraph, bu şirketlerden biri olan Smart Shooter Ltd adlı küçük bir İsrail savunma firmasının, geçen ay daha köklü rakiplerini geride bırakarak 150 milyon dolar değerinde bir ABD ordusu ihalesini kazandığını ortaya çıkardı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English