Batı’nın Gazze eleştirisi üzerine, Trump’ın planını hatırlattı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu Batı’nın Gazze eleştirisi karşısında, İsrail’in Trump’ın vizyonuna bağlı olduğunu söyledi ve saldırıların devam edeceğini duyurdu.

İngiltere, Fransa ve Kanada, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının genişlemesini sert şekilde kınayarak, askeri operasyonların derhal durdurulması ve insani yardımın engelsiz geçişine izin verilmesi çağrısında bulundu. Üç ülkenin yayımladığı ortak açıklamada, “İsrail, yeni askeri operasyonlarını durdurmaz ve insani yardıma koyduğu engelleri kaldırmazsa daha somut adımlar atacağız” denildi.

Açıklamada, Gazze’deki insani durumun “kabul edilemez seviyeye ulaştığı” vurgulanırken, yalnızca sınırlı miktarda yardımın bölgeye girişine izin verilmesinin yeterli olmadığı belirtildi. “İsrail hükümetini, Gazze’deki askeri operasyonlarını derhal durdurmaya ve insani yardım geçişini tam olarak sağlamaya çağırıyoruz” ifadeleri kullanıldı.

Kadın, çocuk ve yaşlıların çoğunluğunu oluşturduğu on binlerce sivilin hayatını kaybettiği saldırılar, uluslararası hukuk ve insani normlar çerçevesinde de tartışmalı bir boyuta ulaşmış durumda. Açıklamada, “İsrail hükümeti üyelerinin kullandığı nefret dilini kınıyoruz. Zorla yerinden etme, uluslararası insancıl hukukun açık ihlalidir” vurgusu yapıldı.

“İki devletli çözüm için hazırız” mesajı

Üç ülke, ateşkes ve esirlerin serbest bırakılmasının sivillerin çektiği acıları sonlandırmada kilit önemde olduğunu vurgularken, Katar, Mısır ve ABD öncülüğünde süren arabuluculuk çabalarına da destek verdi.

İngiltere, Fransa ve Kanada ayrıca, “İki devletli çözüme katkı sağlayacak şekilde Filistin devletini tanımaya ve bu yönde çalışmaya hazırız” mesajını paylaştı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da X platformundan yaptığı açıklamada, “Gazze’deki insani acı seviyesi katlanılamaz boyuta ulaştı. İsrail’in askeri operasyonlarının genişlemesine şiddetle karşı çıkıyoruz” ifadelerini kullandı. Macron, 18 Haziran’da New York’ta düzenlenecek Filistin konulu uluslararası konferansta iki devletli çözüm için çalışılması gerektiğine dikkat çekti.

AB ülkelerinden kısıtlı yardım modeline eleştiri

İngiltere-AB Zirvesi sonrası yapılan bir diğer açıklama ise, insani yardımın siyasi ya da askeri hedeflere alet edilmemesi gerektiği yönündeydi. Birleşik Krallık, Avustralya, Kanada, Japonya ve Yeni Zelanda gibi 22 ülke ve Avrupa Birliği yetkililerinin imzasını taşıyan açıklamada, “Gazze açlıkla karşı karşıya. Yardım, bir an önce, tam erişimle ulaştırılmalı” denildi.

Açıklamada ayrıca, İsrail’in onayladığı yeni yardım modeli eleştirilerek, “BM ve insani yardım kuruluşları, insani ilkelere saygı göstermeyen hiçbir düzeneğe katılmayacaklarını net şekilde ifade etmiştir” denildi. Bu modelin hem yardım alanların hem de yardım çalışanlarının hayatını riske attığı, BM’nin bağımsızlığını zedelediği ve yardımın siyasallaşmasına yol açtığı vurgulandı.

Fransa’dan AB-İsrail Anlaşması için gözden geçirme çağrısı

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot da AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Barrot, “Bu, insan onuruna karşı ağır bir saldırıdır. Uluslararası hukukun tüm kurallarının açık ihlalidir. Gazzelilerin acısını görmezden gelemeyiz. Bu durum bizi bu anlaşmaları yeniden değerlendirmeye zorluyor” ifadelerini kullandı. Fransa, Hollanda, İspanya ve İrlanda gibi ülkeler anlaşmanın askıya alınmasını tartışmaya açmış durumda.

2000 yılında yürürlüğe giren AB-İsrail Ortaklık Anlaşması, İsrail’e Avrupa pazarında önemli ticari ayrıcalıklar tanıyor. 2022’de ticaret hacmi 46,8 milyar avroya ulaşmış durumda. AB, İsrail’in en büyük ticaret ortağı konumunda.

Netanyahu’dan Batı’ya Trump yanıtı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise, İngiltere, Fransa ve Kanada’dan gelen eleştirilere karşılık, saldırıların sona erdirilmesi için ABD Başkanı Donald Trump’ın ortaya koyduğu vizyona bağlı olduklarını savundu.

Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada, “İsrail, Başkan Trump’ın vizyonunu kabul etmekte ve tüm Avrupalı liderleri de aynı şeyi yapmaya çağırmaktadır” denildi. Açıklamada ayrıca, Hamas’ın silah bırakması, liderlerinin sürgüne gönderilmesi ve rehinelerin serbest bırakılması halinde saldırıların hemen durdurulabileceği ileri sürüldü.