Ekonomi yukarı yönlü enflasyon riskleriyle karşı karşıyayken, Japonya Merkez Bankası 1995’ten bu yana en yüksek faiz oranına geçmeye hazırlanıyor.

Nikkei Asia’nın edindiği bilgiye göre Japonya Merkez Bankası, Japon ekonomisinin yukarı yönlü enflasyon riskleriyle karşı karşıya kalması nedeniyle, 15-16 Haziran’daki yaklaşan politika kurulu toplantısında politika faizini mevcut yüzde 0,75 seviyesinden yüzde 1’e yükseltmeye hazırlanıyor. Merkez bankası ayrıca, Nisan 2027’den itibaren devlet tahvili alım programındaki azaltımı durdurmayı değerlendiriyor.

Başkan Kazuo Ueda ve Japonya Merkez Bankası yöneticileri, faiz artırımı teklifini 16 Haziran’daki toplantıda sunacak ve dokuz üyeli politika kurulunun çoğunluğunun lehte oy kullanması bekleniyor. Tahvil alımlarındaki azaltımın durdurulmasına ilişkin teklifin de kurul üyelerinin çoğunluğu tarafından desteklenmesi bekleniyor. Merkez bankası aynı zamanda hükümetle de ayarlamalar yapıyor.

Politika kurulunun onaylaması halinde bu, altı ay sonra ilk faiz artırımı olacak. Merkez bankasının otuz yılı aşkın süredir yüzde 1’in altında bulunan politika faizi, 1995’ten bu yana en yüksek seviyesine çıkacak.

Japonya Merkez Bankası yetkilileri, Orta Doğu’da tırmanan gerilimler nedeniyle yükselen petrol fiyatlarının geniş bir ürün yelpazesinde fiyat artışlarına yol açabileceği ve geçici faktörleri dışlayan temel enflasyonu yukarı çekebileceği görüşüne giderek daha fazla yaklaşıyor. Japonya Merkez Bankası’nın, hükümetin aldığı enflasyon önlemlerinin etkilerini dışlayan tüketici fiyat endeksi, mart ayındaki yüzde 2,5 seviyesinden nisanda yüzde 2,8’e yükseldi.

Bir Japonya Merkez Bankası yetkilisi, “Şirketlerin maliyetleri fiyatlara yansıtma hızı artıyor,” dedi. “Zamanlamayı kaçırırsak, daha sonra kayda değer bir faiz artırımı yapmak zorunda kalabiliriz” diye ekledi.

Orta Doğu’daki durum nedeniyle ekonomik büyümeye yönelik aşağı yönlü risklerin sınırlı kalmasıyla birlikte, daha fazla yetkili faiz artırımını destekliyor.

Merkez bankası, Japon devlet tahvili alımlarını gelecek yılın ocak-mart dönemine kadar her çeyrekte 200 milyar yen, yani 1,25 milyar dolar, azaltmayı sürdürecek. Değerlendirilen planlar arasında, daha sonra nisan ayında azaltımın durdurulması ve aylık Japon devlet tahvili harcamalarının bundan sonra 2,1 trilyon yen seviyesinde korunması yer alıyor.

Tahvil piyasası son dönemde, Orta Doğu’daki gerilimlerin tırmanmasının enflasyonu artırabileceği ve daha fazla mali harcamaya yol açabileceği endişeleriyle dalgalandı. Mayıs ayında, gösterge niteliğindeki yeni ihraç edilmiş 10 yıllık Japon devlet tahvillerinin getirisi kısa süreliğine yüzde 2,8’in üzerine çıkarak 29 yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştı.

Japonya Merkez Bankası şimdiye kadar, tahvil alımlarındaki azaltımını faiz oranlarının piyasa temelli oluşumunu teşvik eden bir süreç olarak değerlendiriyor. Ancak 2025’ten bu yana, piyasa çalkantılarının daha sık hale geldiği, getirilerin zaman zaman keskin biçimde yükseldiği ve bunun piyasadaki kırılganlık noktalarını ortaya çıkardığı görüldü.

Uzmanlara göre, tahvil alımlarında daha fazla azaltıma ara verilmesi, arz-talep dengesinin kötüleşeceğine dair endişeleri hafifleterek piyasanın istikrar kazanmasına yardımcı olabilir.

Aynı zamanda, Japonya Merkez Bankası’nın Japon devlet tahvili varlıkları, daha önce satın alınmış tahvillerin vadesi dolup bilançodan çıkmasıyla küçülmeye devam edecek; bu da merkez bankasının daha geniş normalleşme rotasını koruyacak. Bu nedenle Merkez Bankası, Japon devlet tahvili piyasasının işleyişini iyileştirmek ile piyasa istikrarını korumak arasında bir denge kurmaya çalışıyor.

Bazı piyasa katılımcıları ve Japonya Merkez Bankası yetkilileri, bankanın varlıklarını daha hızlı azaltmak için tahvil alımlarındaki azaltımı gelecek bahardan sonra da sürdürmesi gerektiğini savunuyor. Japonya Merkez Bankası, tahvil alımlarındaki daha fazla azaltımı durdurup durdurmamaya karar vermeden önce, politika toplantısına kadar finansal piyasa koşullarını değerlendirecek.

Çin ve Kuzey Kore liderleri, Kore Savaşı’nda savaşan Çin Halk Gönüllüleri’ne saygı duruşunda bulunulurken ‘ortak muharebeleri’ hatırladı.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, salı günü Pyongyang’daki tarihi bir yamaç bölgesine yaptığı ziyaret sırasında Çin ile Kuzey Kore (resmi adıyla Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti) arasındaki ortak fedakârlıkları ve derin tarihsel bağları vurguladı.

Xi ve eşi Peng Liyuan, Moran Tepesi’ndeki Çin-Kore Dostluk Kulesi’nde saygı duruşunda bulundu. Ziyarette onlara Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ve eşi Ri Sol-ju eşlik etti.

Tören kıtaları, anıta “Çin Halk Gönüllüleri Ordusu’nun şehitleri ölümsüzdür” sözlerinin yazılı olduğu kurdeleli bir çiçek sepeti bıraktı.

Ardından Xi öne çıkarak kurdeleleri düzeltti ve heyet bir dakikalık saygı duruşunda bulundu.

Kim daha sonra Xi’ye kulenin içinde, Kore Savaşı sırasında Çinli ve Kuzey Koreli askerlerin omuz omuza savaşmasını ve daha sonra ülkenin yeniden inşası için birlikte çalışmasını tasvir eden tarihî belgeleri, fotoğrafları ve yağlı boya tabloları gösterdi.

Devlet haber ajansı Xinhua’ya göre Xi ve Kim, “1950’lerdeki ortak muharebelerin iki ulus için ebedi bir tarihsel hafıza olarak kaldığı” konusunda mutabık kaldı.

İki lider, anıt tesislerini birlikte koruma ve devrimci eğitimi genişletme sözü vererek savaş çabasının ruhunun geleceğe taşınmasını ve geleneksel dostluğun nesiller boyunca aktarılmasını sağlayacaklarını belirtti.

Xi, Kim’in daveti üzerine iki günlük bir devlet ziyareti için pazartesi günü Pyongyang’a geldi. Bu ziyaret, Xi’nin bu yılki ilk yurt dışı seyahati oldu ve ABD ile Rusya mevkidaşlarını Pekin’de peş peşe ağırlamasından yalnızca haftalar sonra gerçekleşti.

Xi’nin son Kuzey Kore ziyareti 2019’da gerçeklemişti.

Moran Tepesi’nin kuzeybatı yamacındaki 30 metre, yani 98 fit, yüksekliğindeki kule, 1950-1953 yılları arasındaki Kore Savaşı sırasında Kuzey Koreli askerlerin yanında savaşan Çin Halk Gönüllüleri’ni onurlandırmak için 1959’da inşa edildi.

Kule, 1.025 granit ve mermer bloktan inşa edildi; bu sayı, Birleşmiş Milletler kuvvetlerinin İncheon çıkarmasının ardından 38. paralelin kuzeyine ilerlemesi üzerine Çin’in resmen savaşa girdiği gün olan 25 Ekim’i simgeliyor.

İçeride, 10 ciltlik kayıtlarda “örnek kahramanlar” olarak taltif edilen 22.700 Çinli şehidin isimleri yer alıyor.

Moran Tepeleri’nin eteklerinde, 14 Ekim 1945’te, dönemin lideri Kim Il-sung, Japon sömürge yenilgisinin ardından meşhur dönüş konuşmasını yapmış; bu konuşma, onun Japon karşıtı direniş kahramanı statüsünü, bugün Kim Il-sung Stadyumu’nun bulunduğu meydanda pekiştirmişti.

Dostluk Kulesi, Kuzey Kore tarihini onurlandırmanın odak noktalarından biri olmaya devam ediyor. Kim Jong-un anıtı düzenli olarak ziyaret ediyor; en son geçen yıl temmuz ayında Kore Savaşı ateşkesinin 72. yıldönümünü anmak için buraya çelenk bırakmıştı.

Kuzey Kore, ülke genelinde çok sayıda devrimci şehit mezarlığına sahiptir. Bunların en büyüğü, Pyongyang’ın yaklaşık 100 km, yani 62 mil, doğusunda bulunan Hoechang ilçesindeki Çin Halk Gönüllüleri Ordusu Şehitliği’dir.

90.000 metrekare, yani 968.750 fit kare, alana yayılan mezarlık, Kore Savaşı sırasında ölen 134 Çinli askerin kalıntılarını barındırıyor; bunlar arasında Mao Zedong’un en büyük oğlu Mao Anying’in kalıntıları da bulunuyor.

Toplamda 18 ülke Kore Savaşı’na katıldı; Çin ise çatışmayı Amerikan saldırganlığına direnmek ve Kuzey Kore’ye yardım etmek için kullandı. Yaklaşık 3 milyon genç, Mao’nun Çin Halk Gönüllüleri’ne katılma çağrısına karşılık verdi.

150.000’den fazla Çinli asker öldü ya da kayboldu, 240.000’i yaralandı; yaklaşık 2 milyon Koreli, asker ve sivil, öldü ya da kayboldu.

Bu arada Kore Savaşı’nda 36.000’den fazla Amerikalı çatışmada öldü, 100.000’den fazlası yaralandı.

28 yaşındaki Mao Anying, Ekim 1950’de Çin Halk Gönüllüleri’nin ilk komutanı Peng Dehuai’nin gizli sekreteri ve Rusça tercümanı olarak orduya katıldı. Ertesi ay, Çin Halk Gönüllüleri’nin komuta merkezini hedef alan bir hava saldırısında napalm nedeniyle öldürüldü.

Ölenlerin küçük bir kısmı Shenyang ve Dandong gibi şehirlerde defnedilmek üzere Çin’e geri götürülürken, büyük çoğunluğu doğrudan savaştıkları topraklara defnedildi.

Mao Anying’in ölümünün ardından, başlangıçta cenazesinin ülkesine iade edilmesi yönünde öneriler gündeme geldi. Ancak Komünist Parti arşivleri, Peng Dehuai’nin dönemin Çin başbakanı Zhou Enlai’ye kesin ifadeli bir telgraf gönderdiğini ortaya koydu.

Peng, “Benim görüşüm, onun Kuzey Kore’ye defnedilmesi gerektiği yönündedir,” diye yazdı. “Gönüllü olarak askere katılışını ve fedakârlığının koşullarını açıklamak için Çin Halk Gönüllüleri karargâhı ya da Çin Halk Gönüllüleri komutanı adına bir anıt dikmeliyiz; böylece onun gerçekten Mao Zedong’un değerli bir oğlu olduğu gösterilmiş olur” ifadelerini kullandı.

Zhou’nun bu talebe “Peng’in görüşüne katılıyorum” yazarak onay verdiği ve genç Mao’nun Kuzey Kore’deki kalıcı istirahatgâhını kesinleştirdiği bildirildi.

Çin Halk Gönüllüleri, mezarları merkezileştirmek için 1954’te özel bir mezarlık inşa komitesi kurdu. Bugün Kuzey Kore, Hoechang, Anzhou ve Kandong dahil olmak üzere yedi büyük Çin Halk Gönüllüleri mezarlığını koruyor.

Çinli liderler kuşaklar boyunca bu mezarlıklara yapılan ziyaretleri kutsal bir protokol olarak gördü.

Hoechang sahasının inşası 1957’de tamamlandı ve ertesi yıl Zhou ile Mareşal Chen Yi, bir kar fırtınası altında buraya çelenk bıraktı.

2009’da dönemin Çin başbakanı Wen Jiabao, Mao Anying’in büstünün önünde durarak şöyle dedi: “Yoldaş Anying, anavatan halkı adına seni görmeye geldim. Anavatan artık güçlü, halk mutludur. Huzur içinde yat.”

Wen, Xinhua devlet haber ajansının o dönem bildirdiğine göre, anavatan halkının Çin Halk Gönüllüleri şehitlerini hiçbir zaman unutmadığını ve onların hatırasını daima yaşatacağını söyledi.

2017’de Hoechang’daki bir anma töreni sırasında Çinli yetkililer, her bir mezarın önünde eğilerek saygılarını sundu ve Çin’in seçkin ulusal içkisi Mao-tai’den kadehler doldurup bunları mezar taşlarının üzerine dökerek, ölenlere yönelik geleneksel duyusal bir sunuda bulundu.

İki ay önce de Dışişleri Bakanı Wang Yi bu geleneği sürdürdü; nisan ayında bir heyete liderlik ederek Kandong ilçesi mezarlığında, 1.383 askerin kalıntılarını barındıran dört toplu mezarın önünde eğildi.

Kuzey Koreli liderler de dostluk jesti olarak Çinli şehitlere birçok kez saygılarını sundu.

2023’te, Kore Savaşı’nın aktif çatışmalarını sona erdiren Kore Ateşkes Anlaşması’nın 70. yıldönümü münasebetiyle düzenlenen mezarlık anmasında Kim, Mao Anying’in mezarına bir çiçek sepeti bırakmıştı.

Daha önce Kuzey Kore lideri, devlet kontrolündeki Kore Merkezi Haber Ajansı’na göre, Çin Halk Gönüllüleri’nin iki ülkenin kaderini birleştiren “Anavatan Kurtuluş Savaşı’ndaki büyük zafere” katkısını övmüştü.

Endonezya, Rusya’dan ham petrol ithalatında yeni bir modele geçti ve alım yetkisini devlet petrol şirketlerinin yanı sıra enerji sektöründeki kamu kuruluşlarına da açtı. Enerji ve Maden Kaynakları Bakanı Bahlil Lahadalia, yeni düzenleme kapsamında Lemigas’ın Rus petrolü tedarik edebileceğini açıkladı.

Endonezya, Rusya’dan ham petrol ithalatında uyguladığı modeli değiştirdi. CNBC Indonesia’nın aktardığına göre Enerji ve Maden Kaynakları Bakanı Bahlil Lahadalia, Rus petrolü satın alma yetkisinin petrol ve doğalgaz araştırma merkezi Lemigas’a verildiğini açıkladı.

Lahadalia, Lemigas’ın devreye girmesinin aracı sayısını azaltacağını ve özellikle hükümetler arası anlaşmalar kapsamında tedarik sürecini kolaylaştıracağını belirtti.

Yeni düzenleme uyarınca enerji kaynaklarının ithalatını artık yalnızca Pertamina gibi devlet şirketleri değil, enerji sektöründeki kamu kuruluşları da gerçekleştirebilecek.

Bakana göre bu imkan, Endonezya Cumhurbaşkanı’nın 2026 tarihli 26 sayılı kararnamesinin yürürlüğe girmesiyle ortaya çıktı.

Kararname, enerji alanındaki kamu hizmet kuruluşlarına petrol, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış gaz ithalatına katılma yetkisi veriyor.

Endonezya’nın hukuken Avrupa Birliği, ABD veya Birleşik Krallık’ın Rus petrolüne yönelik yaptırımlarına ya da G7’nin uyguladığı fiyat tavanına uymak zorunda olmadığı belirtiliyor.

Ülke, bu ülkelerin deniz taşımacılığı, sigorta veya finans sistemlerini kullanmadığı sürece Rus petrolü satın alabiliyor.

Yaptırımlar da Endonezya’nın Rus petrolü almasını hukuken yasaklamıyor.

Lahadalia, Rus petrolü ithalatının, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun Nisan 2026’da Rusya’ya yaptığı ziyaret sırasında varılan mutabakatların devamı niteliğinde olduğunu ifade etti.

Söz konusu ziyaret sırasında Cakarta yönetimi, yıl sonuna kadar kademeli olarak 150 milyon varil Rus petrolü satın alma taahhüdünde bulunmuştu.

Daha önce Enerji Bakan Yardımcısı Yuliot Tanjung da Lemigas’ın Rusya dahil farklı ülkelerden petrol ithal edebileceğini söylemiş, ancak hükümetin tek bir tedarikçiye bağımlı kalmak istemediğini belirtmişti.

Rus petrolüne yönelik yaptırımlar arasında Avrupa Birliği, ABD ve Birleşik Krallık’a deniz yoluyla yapılan sevkiyatlara uygulanan ambargo ile üçüncü ülkeleri kapsayan küresel fiyat tavanı mekanizması yer alıyor.

Bu sistem kapsamında alıcılar, ham petrolü yalnızca belirlenen fiyat sınırını aşmaması koşuluyla satın alabiliyor.