Berlin’deki Rus Evi için kapatma süreci başlatıldı

Almanya Dışişleri Bakanlığı, Berlin’de faaliyet gösteren Rus Evi kültür merkezinin hukuki statüsünü incelemeye aldı. İnceleme, Rusya’nın kültürel değişim alanında çalışan Alman kuruluşlarına yönelik adımları gerekçe gösterilerek başlatıldı. Fransa İçişleri Bakanlığının kurumu istihbarat kılıfı olarak niteleyen belgesi ve yaptırım ihlali iddiaları sonrası kurumun kapatılması ve binasına el konulması yönündeki çağrılar arttı.

Almanya hükümeti, Berlin’de bulunan Rus Evi’nin faaliyetlerinin hukuki dayanağını inceliyor. Welt gazetesinin haberine göre Almanya Dışişleri Bakanlığı, “Rusya’nın kültürel değişim alanında çalışan Alman kuruluşlarına karşı attığı adımlar nedeniyle” kurumun faaliyetlerine dair uluslararası hukuk temelinin “kapsamlı” biçimde denetlendiğini duyurdu.

Rus Evi, iki ülke arasında 2011 yılında imzalanan anlaşma kapsamında faaliyet yürütüyor. Almanya’nın bu anlaşmadan Haziran 2027 itibarıyla ayrılabilmesi için Moskova’ya 6 Aralık tarihine kadar resmi bildirimde bulunması gerekiyor.

Kurum, Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığına bağlı olan ve Ukrayna’daki savaşın başlamasının ardından Avrupa Birliği’nin (AB) yaptırım listesine dahil edilen Rossotrudniçestvo tarafından yönetiliyor.

Rus Evi, yaptırımların yürürlüğe girmesinden bu yana banka hesabını yalnızca Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) denetimi altında kullanabiliyor.

Diplomatik dokunulmazlığı bulunmayan kurum bünyesinde sergiler, film gösterimleri, konserler ve diğer kültürel etkinlikler düzenleniyor, ayrıca Rusça dil kursları veriliyor.

İstihbarat ve yaptırım iddiaları kapatma çağrılarını artırdı

Almanya’da Rus Evi’nin kapatılmasına yönelik çağrılar, Fransa İçişleri Bakanlığının yayımladığı bir belgenin ardından yoğunlaştı.

Söz konusu belgede, Rus istihbarat servislerinin bu kuruluşu paravan olarak kullandığı iddia edildi.

Yeşiller partisinden Federal Meclis (Bundestag) Milletvekili Robin Wagener, bu suçlamaların gerçeğe uygun olduğunu savundu.

Wagener, kültür merkezinin bir “enformasyon savaşı aracı” haline geldiğini belirterek “Biz de bu evin faaliyetlerinin masum dil kurslarıyla sınırlı olmadığını biliyoruz” dedi.

Wagener, Rus Evi’nin ayrıca yaptırımları ihlal etmesi sebebiyle kapatılması gerektiğini söyledi. Almanya Sosyal Demokrat Partisi’nin (SPD) Berlin Hükümet Başkanlığı adayı Steffen Krach ise binaya el konulmasını talep etti.

Rossotrudniçestvo’ya yönelik AB yaptırımları nedeniyle Rus Evi’nin para kabul etme yetkisi bulunmuyor. Ancak kuruma kira ödemeleri yapılmaya devam ediyor.

Berlin Savcılığı, dış ticaret kanununun ihlal edilmiş olma ihtimaline karşı bir soruşturma yürütüyor.

Berlin Eyaleti Anayasayı Koruma Dairesi’nin haziran ayında yayımladığı raporda, Rus istihbarat servislerinden kaynaklanan tehdit potansiyelinin “değişmeksizin yüksek” olduğu iddiası yer aldı.

Raporda Rus Evi’nin adı doğrudan geçmese de Rus ajanlarının büyükelçilik ve konsoloslukları örtü olarak kullanmasının giderek zorlaştığı, “bu işlevlerin biçim değiştirerek diğer resmi ve yarı resmi Rus yapıları tarafından yerine getirildiği” ifade edildi.

Almanya Dışişleri Bakanlığı, Rus Evi’nin kapatılması yönünde alınacak bir kararın, Rusya’daki Alman kültür kurumlarının faaliyetlerine yansımasından endişe duyuyor.

Kısıtlamalara maruz kalan Moskova ve St. Petersburg’daki Goethe Enstitülerinde yalnızca az sayıda personelin kalabildiği ve dil eğitiminin fiilen imkansız hale geldiği belirtiliyor.

Rusya’nın Almanya Büyükelçisi Sergey Neçayev de benzer bir misilleme senaryosunun gerçekleşebileceği konusunda uyarıda bulundu.