Birleşik Krallık ve ABD küresel yolsuzluk endeksinde tarihi seviyelere geriledi

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün 2025 yılı raporuna göre Birleşik Krallık ve ABD, Yolsuzluk Algı Endeksi’nde tarihlerinin en düşük seviyelerine geriledi. Demokratik kurumlardaki aşınma, siyasi bağışlar ve çıkar çatışmalarının damga vurduğu küresel tabloda, yerleşik demokrasilerin yolsuzlukla mücadelede zemin kaybettiği vurgulanıyor.

Birleşik Krallık ve ABD, küresel yolsuzluk endeksinde tarihlerinin en düşük sıralamalarına geriledi. Bu düşüş; siyasi bağışlar, “erişim karşılığı nakit” şemaları ve devletin faaliyet yürütenler ile gazetecileri hedef alması yoluyla demokratik kurumların dramatik bir şekilde erozyona uğradığını yansıtıyor.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü tarafından hazırlanan Yolsuzluk Algı Endeksi, 182 ülkeyi uzmanların ve iş dünyasının kamu sektörü yolsuzluğuna ilişkin değerlendirmelerine göre sıralıyor.

2025 yılı sıralamasında Danimarka en düşük yolsuzluk seviyesiyle zirvede yer alırken, Güney Sudan ve Somali son sırayı paylaştı.

Raporda, 50 ülkenin puanının kötüleştiği, buna karşılık sadece 31 ülkenin ilerleme kaydettiği küresel bir gerileme tespit edildi.

“Yerleşik demokrasilerde” özellikle endişe verici geri adımların görüldüğüne dikkat çeken örgüt; Donald Trump’ın başkanlık dönemindeki gelişmeler ile Epstein dosyalarından sızan bilgilerin bu bozulmayı daha da hızlandırabileceği uyarısında bulundu.

Sıralamada 2015 yılından bu yana istikrarlı bir düşüş yaşayan Britanya, bir önceki yıl 71 olan puanının 2025’te 70’e gerilmesiyle yedinci sıradan 20’nciliğe düştü.

Siyasetteki büyük paralar Britanya’daki düşüşü körüklüyor

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’ne göre bu gerileme, 2024 genel seçimlerinde yarışan her iki ana partiye yönelik endişelerden kaynaklanıyor.

Rekor düzeydeki seçim faaliyeti harcamaları, zengin destekçilere olan bağımlılığı artırdı. Muhafazakâr Parti’nin milyarder Frank Hester’dan 12 aydan kısa bir sürede 15 milyon sterlin bağış kabul etmesi bu durumun en somut örneği.

The Guardian’ın, Hester’ın ırkçı ve cinsiyetçi ifadeler kullandığını ortaya çıkarmasının ardından partiye fonları iade etmesi çağrıları yapılmıştı.

Raporda ayrıca, dünyanın en zengin insanı Elon Musk’ın Reform UK partisine 100 milyon dolar bağış yapmayı değerlendirdiğine dair iddialara da yer verildi.

İşçi Partisi ise en büyük bağışçısı Waheed Alli’ye Başbakanlık Konutu’na ayrıcalıklı erişim hakkı tanınması nedeniyle inceleme altına alındı. Parti bağışçılarının siyasi makamlara atanması da eleştirilerin odağı oldu.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü, İşçi Partisi’nin ağır toplarından Peter Mandelson’ın, pedofil fuhuş şebekesi yöneticisi Jeffrey Epstein ile olan ilişkisine dair ifşaatlar nedeniyle Birleşik Krallık’ın “skandallara saplanıp kalma” riski taşıdığı uyarısını yaptı.

ABD yolsuzluk endeksinde tarihinin en düşük puanını aldı

ABD, Litvanya’nın gerisine düşerek 28’inci sıradan 29’uncu sıraya geriledi ve 64 puanla tarihinin en düşük seviyesine ulaştı.

Anket verileri 2025 yılı boyunca toplanmış olsa da Trump’ın ikinci başkanlık dönemindeki olayları henüz tam anlamıyla yansıtmadığı belirtiliyor.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü; kamu makamlarının sivil toplum kuruluşları ve gazeteciler gibi bağımsız sesleri hedef almak ve kısıtlamak için kullanılması, çıkar çatışmasına dayalı ve “al-ver” odaklı siyasetin normalleşmesi, savcılık kararlarının siyasallaşması ve yargı bağımsızlığını zayıflatan eylemler gibi endişe verici eğilimlere vurgu yaptı.

Yalnızca yedi ülkenin 80 ve üzeri puan alabildiği endekste Danimarka üst üste sekizinci kez liderliğini korurken; onu Finlandiya, Singapur, Yeni Zelanda, Norveç, İsveç ve İsviçre takip etti.

Küresel düzenin büyük güçler arasındaki rekabet ve uluslararası normların tehlikeli bir şekilde göz ardı edilmesi nedeniyle baskı altında olduğu uyarısında bulunan örgüt; kamu yararını korumak için dürüstlükle hareket eden ilkeli liderlere ve güçlü, bağımsız kurumlara ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.