Britanya ile Türkiye stratejik ortaklık anlaşması imzaladı

Britanya ve Türkiye, iki ülke arasındaki ilişkilerde “yeni bir dönem” başlatmak üzere stratejik bir ortaklık anlaşması imzaladı.

Bu adım, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın perşembe günü (23 Nisan) Londra’da Britanya Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ile üst düzey görüşmelerde bulunmak üzere yaptığı resmi ziyaretin ardından geldi.

Anlaşma, iki NATO müttefiki arasında güvenlik, savunma, ticaret ve küresel sorunlar alanlarında işbirliğini derinleştirme planlarını ortaya koyuyor.

Ortak bir açıklamada, her iki taraf da bu çerçevenin “diyalog ve işbirliğini güçlendirmek için sağlam bir temel oluşturduğunu” ve Orta Doğu’daki istikrar dahil olmak üzere “tarihi dostluklarını” ve ortak önceliklerini yansıttığını belirtti:

“Güvenliğimizin ve kolektif savunmanın temel taşı olan NATO’nun siyasi ve askeri önemi artmıştır. NATO’nun Stratejik Konsepti’nin yanı sıra temel görevlerinden caydırıcılık ve savunma, Avrupa-Atlantik güvenliğini sağlamada iş birliğimizin temelini oluşturmaya devam edecektir. Güçlü transatlantik ilişkiler Avrupa’da barış ve istikrar için vazgeçilmezdir.”

Güncel jeopolitik durumu vurgulayan açıklamada, “çok kutuplu ve parçalanmış bir uluslararası düzene doğru hızlanan geçişin” artan riskler oluşturduğu belirtilerek, NATO’nun “güvenliğimizin ve kolektif savunmamızın temel taşı” olarak önemine dikkat çekildi.

Bu çerçeve kapsamında Birleşik Krallık ve Türkiye, savunma sanayii, terörle mücadele ve organize suç alanlarında işbirliğini genişletirken, NATO içindeki koordinasyonu da güçlendirecek.

Açıklamada şunlar kaydedildi:

“Bugün Londra’da imzalanan Türkiye-Birleşik Krallık Stratejik Ortaklık Çerçeve Belgesi, tarihi bir dostluğa, mükemmel düzeyde ikili ilişkilere sahip, Orta Doğu’nun güvenlik ve istikrarına yönelik güçlü iradeleri dahil çok çeşitli uluslararası meseleler ve küresel sınamalar hakkında ortak bakış açısını paylaşan, NATO müttefiki ve stratejik ortak olan ülkelerimiz arasında diyaloğu ve işbirliğini güçlendirmek için sağlam bir temel teşkil etmektedir.”

Ayrıca, iklim eylemi, enerji güvenliği ve bilim ve teknolojide inovasyon alanlarında işbirliğini artırma taahhütleri de yer alıyor.

İktisadi bağlar da merkezi bir öneme sahip olup her iki ülke de şu anda müzakere aşamasında olan modernize edilmiş bir serbest ticaret anlaşması da dahil olmak üzere, ticaret ve yatırımı artırma niyetlerini yeniden teyit etti.

İki bakan ayrıca İran savaşını sona erdirmek ve Hürmüz Boğazını yeniden açmak için diplomatik çabaları da görüştü.

Yetkililer, görüşmelerin kritik bir dönemde gerçekleştiğini, İran savaşı ve Tahran’ın boğazı abluka altına almasıyla kesintiye uğrayan küresel enerji akışını yeniden tesis etmek ve bölgesel çatışmaları çözmek için uluslararası düzeyde bir ivme kazandığını belirtti.

Türk Dışişleri Bakanlığından bir yetkili, “Görüşmelerde, Pakistan’ın arabuluculuğunda İran ile ABD arasında sürmekte olan ve kritik bir aşamaya gelen müzakereler ele alınacak,” dedi.

Londra’daki görüşmelerde, boğazdan deniz trafiğinin yeniden başlamasına yardımcı olma çabaları ele alındı. 30’dan fazla ülkeden askeri planlamacılar da, koşullar elverdiğinde deniz ticaret yollarını korumak için çok uluslu bir operasyonun seçeneklerini araştırmak üzere Britanya’da bir araya geldi.

Bakanların, Kiev’in Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilebilecek bir liderler zirvesine açık olduğunu belirtmesinin ardından, Ukrayna çatışmasını yeni bir diplomatik girişimle ele almaları da bekleniyordu.

Görüşmelerde savunma işbirliği önemli bir yer tuttu; bu kapsamda Türkiye’nin 20 adet Eurofighter Typhoon jeti satın alma planı da ele alındı.

Anlaşma, Türkiye’nin hava kuvvetlerini güçlendirme ve savunma sanayisi bağlarını derinleştirme yolunda hayati bir adım olarak görülüyor.

Fidan’ın iki günlük ziyareti sırasında Oxford Üniversitesi’nin ev sahipliğinde düzenlenecek bir etkinlikte de konuşma yapması planlanıyor.