Diplomasi
Britanya: İran, Kıbrıs’taki üslerimize balistik füze fırlattı

Britanya Savunma Bakanı John Healey, İran’ın Kıbrıs’taki İngiliz üslerine balistik füzeler ateşlediğini söyledi.
Cumartesi günü iki balistik füzenin “Kıbrıs yönüne ateşlendiğini” belirten Healey, İran’ın adayı hedef almadığı uyarısında bulundu.
Bakan ayrıca, İngiliz kuvvetlerinin Orta Doğu’nun başka yerlerinde İran’ın insansız hava araçlarını düşürmeye katıldığını da söyledi.
Healey, İngiliz kuvvetlerinin şu ana kadar İran’ın misillemesine karşı koruma amaçlı “aktif” savunma eylemlerine katıldığını söyledi:
“Üslerimizi, halkımızı veya müttefiklerimizi tehdit eden insansız hava araçlarını düşürüyoruz. Bu gerçekten ciddi ve kötüye giden bir durum.”
Healey, Bahreyn’deki İngiliz kuvvetlerinin İran’ın füze saldırısından 200 metre uzaklıkta, Irak’taki birliklerin ise 400 metre uzaklıkta olduğunu ekledi.
Britanya’nın Kıbrıs’ın Ağrotur (Akrotiri) ve Dikelya bölgelerinde iki üssü bulunuyor.
Başbakan Keir Starmer’ın hükümeti, İran’a karşı ABD-İsrail saldırısına katılma baskısı altında.
İngiltere, Trump’ın İran’a saldırı için RAF üslerini kullanmasını engelliyor
Starmer, cumartesi günü Donald Trump’ın İran’da rejim değişikliği yapma girişimlerini destekledi, fakat hükümetinin ABD’nin bölgedeki askeri tesislerine erişimini neden reddettiği konusunda sorularla karşılaştı.
Starmer şunları söyledi:
“Birleşik Krallık bu saldırılarda hiçbir rol oynamadı, fakat uzun zamandır açıkça belirttik: İran rejimi tamamen iğrençtir. Binlerce kendi vatandaşını öldürdüler, muhalefeti acımasızca bastırdılar ve bölgeyi istikrarsızlaştırmaya çalıştılar.”
İran’ın “nükleer silah geliştirmesine asla izin verilmemesi gerektiğini” savunan Starmer, bu meselenin “Birleşik Krallık ve ABD dahil müttefiklerimizin birincil hedefi olmaya devam ettiğini” söyledi.
The Times’a göre Savunma Bakanlığı’ndan bir kaynak, saldırılar sırasında hiçbir İngiliz üssünün kullanılmadığını söyledi.
Beyaz Saray, saldırılar için Chagos Adaları’ndaki Diego Garcia İngiliz askeri üssünü kullanmayı düşünmüştü.
İngiltere’nin askeri tesislerinden işbirliğini reddetme tutumunun nedeni, esas olarak başbakan için başsavcı Lord Hermer tarafından hazırlanan ve uluslararası hukukun üstünlüğünü vurgulayan bir hukuki görüşten kaynaklanıyor.
Cumartesi günü Downing Street’te yaptığı konuşmada Starmer, İngiliz savaş uçaklarının “İngiltere’nin daha önce uluslararası hukuka uygun olarak yaptığı gibi, halkımızı, çıkarlarımızı ve müttefiklerimizi korumak için koordineli bölgesel savunma operasyonlarının bir parçası olarak” fırlatıldığını söyleyerek bu tutumunu yineledi.
Geçen yıl haziran ayında gerçekleştirilen “Midnight Hammer” (Geceyarısı Çekici) operasyonu kapsamında İran’a yönelik son askeri saldırılar öncesinde, Lord Hermer tarafından hazırlanan bir tavsiye belgesinde, Birleşik Krallık’ın askeri müdahalesinin yasalara uygun olması için tamamen savunma amaçlı olması gerektiği belirtildiği bildirildi.
ABD’nin İran’ın nükleer tesislerini bombaladığı operasyon öncesinde, bir dizi B-2 uçağı Diego Garcia’ya konuşlandırılmıştı, fakat saldırı sonunda Missouri’deki bir hava üssünden kesintisiz olarak uçan uçaklar tarafından gerçekleştirildi.
Cumartesi günü, İngiltere’nin eski ulusal güvenlik danışmanı Lord Ricketts, saldırıların uluslararası hukuka uygun olmasının olası olmadığını söyledi.
BBC’ye verdiği demeçte, “Bence bunların hiçbiri, İngiltere’nin kabul edeceği anlamda yasal değil. ABD için gerçekten acil bir tehdit yoktu. Bu, onların kendi tercih ettikleri bir eylemdi ya da İsrailliler tarafından bu eyleme sürüklendiler,” dedi.
Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch ise X’te şu mesajı paylaştı:
“İran İslam Cumhuriyeti ve onun alçak rejiminin tehdidine karşı duran ABD ve İsrail’deki müttefiklerimizin yanındayım. Bu rejim, Birleşik Krallık’a ve vatandaşlarımıza saldırılar düzenliyor, ülkemizi tehdit edecek nükleer silahlar üretmeye çalışıyor ve sadece birkaç ay önce demokrasi yanlısı protestoları acımasızca bastırarak binlerce vatandaşını öldürdü.”
Gölge Dışişleri Bakanı Priti Patel de ABD ve İsrail’in İran’a karşı düzenlediği askeri operasyonda İngiliz üslerinin neden kullanılmadığını sorguladı.
Patel ayrıca, Starmer’ın saldırılar öncesinde neden daha “proaktif” davranmadığını da sorguladı.
Patel, “Bunun büyük bir kısmı, Keir Starmer’ın neden Amerikan müttefiklerimizle daha proaktif bir şekilde çalışmadığıyla ilgiliydi,” dedi:
“Neden bazı üslerimiz kullanılmadı? Ve İngiliz hükümetine, gerçekleşen savunma saldırılarında askeri üslerimizin kullanımı konusunda soru soruldu mu?”
Muhafazakâr Parti daha önce Starmer’dan üslerin kullanımına izin vermesini talep etmişti.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












