Avrupa
Brüksel’de 2 trilyon avroluk bütçe kavgası: Altı ülke kesinti istiyor

Avrupa Birliği liderleri son zirvede 2 trilyon avroluk bütçe dahil kritik başlıklarda uzlaşma sağlayamadı. Birlik gelirlerinin yaklaşık yüzde 40’ını sağlayan altı ülke harcamalarda kesinti talep ederken, 17 üye tarım ve bölgesel fonların kısılmasına karşı çıkıyor.
Avrupa Birliği liderlerinin son zirvede 2 trilyon avroluk bütçe dahil temel başlıklarda uzlaşma sağlayamaması, birlik içinde olumsuz koşulların bir araya geldiği siyasi bir fırtına endişesi yarattı.
Liderlerin görüşmeleri kendi konumlarını güçlendirmek ve karşıt gruplara karşı taktiksel üstünlük elde etmek için kullanması, Brüksel’in gerekli uzlaşılara varmasının giderek zorlaştığını gösterdi.
Politico‘ya konuşan diplomatlar ve yetkililer, zirvedeki karamsarlığın belirgin olduğunu aktarırken bazı yetkililer AB’nin gelecek aylarda ciddi zorluklarla karşılaşacağı uyarısını yaptı.
Üst düzey bir Avrupalı diplomat, “Gelecek yıl durum daha da kötüleşecek” değerlendirmesini dile getirdi.
Bütçe müzakerelerinin 2027 yılına kalma ihtimali var
Liderlerin anlaşmaya varamaması halinde gergin müzakerelerin 2027 yılına sarkabileceği belirtiliyor. Bu dönemde seçim yarışlarının müzakere sürecini daha fazla etkilemesi ve hükümetlerin taviz vermeye giderek daha az yanaşması bekleniyor.
Brüksel aynı zamanda en etkili liderlerinden bazılarının siyasi geleceğinin belirsizleşmesi nedeniyle istikrarlı ittifaklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Bir diğer diplomat, “Şu anda Avrupa’da bariz bir lider yok” diyerek Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in büyük bir güce sahip olduğunu ancak birliğin artık eski Almanya Başbakanı Angela Merkel veya eski Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand gibi figürlerden yoksun kaldığını söyledi.
Ocak ayı bütçe uzlaşması için son fırsat olarak görülüyor
Üst düzey bir AB yetkilisi, bütçenin onaylanması adına ocak ayında uygun bir anın doğabileceği ihtimalini dışlamadı. Politico, Avrupa’daki siyasi çalkantıların uzlaşmayı daha da zorlaştırmasından önce ocak ayının bir anlaşmaya varmak için son şans olabileceğini aktardı.
Financial Times, eylül ayında yayımladığı haberde Almanya, Hollanda, İsveç, Danimarka, Avusturya ve Finlandiya liderlerinin harcamalarda “yüz milyarlarca” avro kesintiye gidilmemesi durumunda bir sonraki yedi yıllık AB bütçesini desteklememe tehdidinde bulunduğunu yazmıştı.
Gazete, bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 40’ını karşılayan bu ülkelerin, savunma ve şirket desteklerine daha fazla kaynak aktarılmasını, tarım ile görece yoksul bölgelere ayrılan fonların ise kısılmasını önerdiğini kaydetti.
Buna karşılık 17 ülke, tarım ve bölge desteklerine ayrılan harcamaların azaltılmasına karşı çıkışını sürdürüyor.
Avrupa Komisyonu, 2028-2034 dönemini kapsayan 2025 tarihli teklifinde bütçe büyüklüğünü yaklaşık 2 trilyon avro olarak belirledi; bu tasarı yüz milyarlarca avronun tarım ve bölgesel desteklerden alınarak savunma ile rekabet gücünü artırma gibi yeni önceliklere yönlendirilmesini öngörüyor.
Avrupa
Avrupa’da Komisyon da Parlamento da yerli şirketlere frekans önceliği istiyor

ABD’nin AB Büyükelçisi Andrew Puzder, Brüksel’in Amerikan şirketlerine pazar erişimini kısıtlaması halinde Avrupalı operatörlere “yıkıcı” karşılık verileceğini söyledi. Avrupa Komisyonu akıllı telefonların uydulara doğrudan bağlandığı bandın bir bölümünü Avrupalı oyunculara ayırmayı önerirken, SpaceX bunun Ukrayna’da bağlantı kalitesini düşürebileceğini savundu.
ABD’nin AB Büyükelçisi Andrew Puzder, Brüksel’in Amerikalı rakiplere, başta Elon Musk’ın SpaceX’ine, pazar erişimini kısıtlaması halinde Avrupalı şirketlere “yıkıcı” karşı adımlar atılacağı uyarısında bulundu.
Financial Times gazetesine konuşan Puzder, ABD pazarının büyüklüğü düşünüldüğünde Avrupalı operatörler için sonuçların son derece ağır olacağını söyledi.
Avrupalı yetkililerin ve parlamenterlerin, uydu iletişimi için frekans dağıtımında Avrupa şirketlerine öncelik tanıma planları Washington’ın direnciyle karşılaştı.
AB, Amerikan teknolojisine bağımlılığı azaltmaya çalışıyor
AB, Donald Trump’ın öngörülemez adımlarından duyduğu kaygı ve yabancı şirketlerin kritik altyapıdaki egemenliğine ilişkin riskler nedeniyle Amerikan teknolojisine bağımlılığı azaltmaya çalışıyor.
Radyofrekans spektrumunun dağıtımında önerilen değişiklikler ise SpaceX’ten sert eleştiri aldı.
Şirket, bu adımın Ukrayna’da bağlantı kalitesinin düşmesine yol açabileceği uyarısında bulundu. Şirketin Starlink hizmeti Ukrayna’da hem sivil nüfusun hem de silahlı kuvvetlerin iletişiminde kilit rol oynuyor.
Komisyon ve Avrupa Parlamentosu farklı yollar öneriyor
Avrupa Komisyonu, akıllı telefonların doğrudan uydulara bağlanmasına olanak tanıyan frekans bandının bir bölümünü Avrupalı oyunculara ayırmayı önerdi. Bu adım, Çinli ve Amerikan şirketlerinin frekanslara erişimini kısıtlayacak.
Avrupa Parlamentosu ise Avrupalı olmayan oyuncuların stratejik radyofrekanslara erişiminde eşiğin yükseltilmesine yönelik önerilerde bulundu.
2 GHz frekans bandı 2027’de dağıtılacak. Komisyonun girişimi kapsamında Deutsche Telekom, Orange, Vodafone ve Telefonica, bu frekanslara erişim sağlamak için güçlerini birleştirecek.
Avrupa
Fransa’da protestolar: İçişleri Bakanı istifasını sundu, Macron geri çevirdi

Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, 17 Ekim’deki gösterilerde yaşanan şiddet olaylarının ardından istifasını sundu; Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron istifayı kabul etmedi. Elysée Sarayı’na göre Macron, Nuñez’den sahada yeni yöntemleri hızla uygulamasını istedi.
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, ülkede son yılların en şiddetli sokak olayları yaşanırken istifasını sundu. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron istifayı kabul etmedi.
Elysée Sarayı’nın açıklamasına göre Macron, kolluk güçlerinin bugünkü koşullarda kesintisiz komuta edilmesi gerektiği için bu kararı verdi. Macron, Nuñez’den sahada yeni yöntemleri mümkün olan en kısa sürede devreye sokmasını istedi.
Cumhurbaşkanı ayrıca şiddete yol açan öngörü ve bilgi eksikliklerinde şeffaflığı sağlamak için bütün önlemlerin alınmasını talep etti.
Cumartesi günkü gösterilerde kaç kişi sokaktaydı?
Gösteriler 17 Ekim’de artan yaşam maliyeti ve hükümetin sosyal politikalarına duyulan hoşnutsuzluk nedeniyle düzenlendi. İçişleri Bakanlığı’na göre yaklaşık 550 bin kişi katıldı; sendikalar sayıyı 800 bin olarak açıkladı.
Cumartesi günü yüz binlerce kişi barışçıl biçimde yürüdü. Paris, Lyon, Marsilya ve başka kentlerde ise kolluk güçleriyle çatışma çıktı, dükkanlar yağmalandı, binalar ateşe verildi.
Marsilya’da göstericiler belediye binasına girdi. Girerken “Bu bir devrim, Bastille’i alıyoruz!” diye bağırdılar, çok sayıda mağazayı da yağmaladılar.
Lyon’da 19. yüzyıldan kalma bir binadaki turizm şirketi ofisi tahrip edilip yakıldı. Limoges’da 19. yüzyıldan kalma belediye binası ateşe verildi.
Fransız işletmelerinin uğradığı zararın yüz milyonlarca avroyu bulduğu belirtiliyor.
Nuñez, yaklaşık 1,8 bin gözaltı ve polis, jandarma ile itfaiyeden 500’den fazla yaralı bildirdi. Reuters ise Nuñez’in ülke genelinde 2 bin 400 kişinin gözaltına alındığını ve yaklaşık bin güvenlik görevlisinin yaralandığını söylediğini yazdı.
Paris’teki gösterilerde bir kişi gözaltına alınırken kalp krizi geçirerek öldü.
Macron: Öfke ve utanç duyuyoruz
Macron televizyonda yayımlanan konuşmasında yaşananları gerekçelendirecek hiçbir şey olmadığını söyledi. “Bunu haklı çıkaracak, açıklayacak veya mazur gösterecek hiçbir şey yok. Bu gece hepimiz öfke ve utanç duyuyoruz” dedi.
Aynı konuşmada barışçıl gösterilerin meşru şikayetleri olduğunu, bu kişilerin şiddete başvuranlarla bir tutulmaması gerektiğini vurguladı. Göstericilerin seslerinin duyulması gerektiğini, hükümetin bu çalışmaya başladığını da kaydetti.
Macron, meşru taleplerle şiddetin karıştırılmaması gerektiğini, şiddetin bu taleplerin duyulmasını engellememesi gerektiğini söyledi.
Sağ olağanüstü hal istiyor, Macron ilan etmedi
Sağcı siyasetçiler olağanüstü hal ilan edilmesini istedi.
Macron bunu yapmadı; kamu binalarını ve işletmeleri korumak için gerekirse hükümetin yerel yönetimlerin gösterileri yasaklamasına izin verebileceğini söyledi.
Gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçiminde aşırı sağcı Ulusal Birlik’in adayı olması beklenen Marine Le Pen itidal çağrısı yaptı. Le Pen, ülkedeki durumun sıradanlaştırılmaması gerektiğini söyledi.
Aşırı solcu Boyun Eğmeyen Fransa’nın lideri Jean-Luc Mélenchon ise Macron’un gösteri düzenleyen lise öğrencilerinin taleplerini karşılaması gerektiğini belirtti.
Macron’un görev süresi 2027’de doluyor.
Yaklaşık 10 yıldır süren yönetiminde ülkede sık sık geniş çaplı gösteriler yapıldı; ekonominin zayıflığı ve artan kamu borcu eleştiri konusu oldu.
Avrupa
AB’nin Arktik belgesi Rusya’yı ve Çin’i anıyor, ABD’yi eleştirmiyor

Avrupa Birliği, Copernicus ve Galileo uydu sistemlerini Kuzey Kutbu’na genişleten bir pilot gözetim programını 2027’de başlatacak. Bloomberg’in eline geçen ve bu hafta yayımlanacak yeni Arktik stratejisi, sualtı kablolarını korumak için bir “Arktik Kablo Merkezi” kurulmasını da öngörüyor.
Avrupa Birliği, 2027’de Kuzey Kutbu’nda bir gözetim programı başlatacak. Program, AB’nin bölgeye ilişkin yeni stratejisinin parçası.
Strateji belgesi Bloomberg’in eline geçti ve bu hafta yayımlanacak.
Pilot uygulama, AB’nin Copernicus ve Galileo uydu sistemlerini Kuzey Kutbu’na genişletecek. Sistemler, bölgedeki kara ve deniz tehditlerini tespit etmek için kullanılacak.
Sualtı kablolarını korumak için “Arktik Kablo Merkezi” kurulacak
AB ayrıca bir “Arktik Kablo Merkezi” (Arctic Cable Hub) oluşturacak. Merkezin görevi, temel dijital hizmetleri taşıyan sualtı kablolarını korumak. Bu kablolar, başka bölgelerde Moskova bağlantılı sabotaj girişimlerinin hedefi haline geldi.
Güncellenen strateji, AB’nin güvenliği öne alan yeni çizgisini yansıtıyor. Bu dönüşüm, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya askeri müdahale başlatmasıyla ve Donald Trump’ın 2025’te ABD Başkanlığı’na dönmesiyle başladı. 2021’de hazırlanan önceki strateji ise iş birliğine, iklim eylemine ve yerli halklara odaklanıyordu.
Kuzey Kutbu küresel nüfuz mücadelesinin sahası haline geldi
İklim değişikliği yeni deniz ticaret yolları açtı. Bölge, Rusya’nın, ABD’nin ve Çin’in dikkatini çekiyor.
Belgede şu uyarı yer alıyor: “Doğası gereği sert ve haritalaması yetersiz bir ortamda artan Arktik deniz taşımacılığı, ölümcül kaza, ağır deniz kirliliği ve hibrit müdahale risklerini önemli ölçüde yükseltiyor.”
Rusya ve Çin: Belgeye göre askeri varlık ve ortaklık büyüyor
Belge, Rusya’nın bölgedeki askeri varlığını “istikrarlı biçimde yeniden inşa ettiğini” ve bölgeyi yaptırım kapsamındaki yakıtı taşımak için kullandığını belirtiyor.
Çin için de benzer bir değerlendirme yapıyor: Pekin’in Avrupa Kuzey Kutbu’ndaki hedefleri büyüyor, Rusya’yla ortaklığı derinleşiyor.
Trump’ın Grönland girişimi ittifakı sarsmıştı
Trump da Kuzey Kutbu’na göz dikmiş durumda. Bu yılın başında, AB üyesi Danimarka’ya bağlı Grönland’ı ele geçirmekle defalarca tehdit etti. Girişim, Atlantik ötesi ittifakı derinden sarstı.
Trump sonunda geri adım attı ve ABD’nin yerel askeri varlığını artıran bir anlaşmaya varıldı.
Belge ABD’yi eleştirmiyor. Metinde yalnızca “öngörülebilir bir ortaklığın Avrupa ve Atlantik ötesi güvenliğin merkezinde yer aldığı” belirtiliyor.
AB son yıllardır bölgedeki varlığını güçlendiriyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 2024’ten bu yana Grönland’ı iki kez ziyaret etti. Bu ziyaretlerde yerel bir AB ofisi açtı ve 200 milyon avroluk (225 milyon dolar) yatırım duyurdu.
Yeni stratejide AB, düzenli Arktik zirveleri düzenlemeyi ve bölgedeki ortaklarla ortak finanse edilen projeler yürütmeyi taahhüt edecek.
Dünya Basını2 hafta önceEski CIA analisti Johnson: Trump İran’a girerse Çanakkale’deki Churchill gibi yenilir
Görüş2 hafta önceOrtadoğu’da Koridor İttifakları Devri
Dünya Basını2 hafta önceİktisatçı Richard Wolff: ABD’de oligarklar devleti rehin alarak piyasayı yönetiyor
Amerika2 hafta önceBrezilya’da başkanlık seçimleri ikinci tura kaldı
Asya2 hafta önceÇin’de bankacılık reformu: 2025’te 670’ten fazla banka kapatıldı
Asya2 hafta önceJaponya Başbakanı Takaichi piyasaları harcama gündemi konusunda yatıştırmaya çalışıyor
Asya2 hafta önceAvustralya muhalefeti, ülke tarihindeki “en büyük göçmenlik kesintisini” vaat etti
Asya2 hafta önceİmran Han’ın binlerce destekçisi Pakistan’ın başkentine yürüyüşe başladı










