Brüksel’de 2 trilyon avroluk bütçe kavgası: Altı ülke kesinti istiyor

Avrupa Birliği liderleri son zirvede 2 trilyon avroluk bütçe dahil kritik başlıklarda uzlaşma sağlayamadı. Birlik gelirlerinin yaklaşık yüzde 40’ını sağlayan altı ülke harcamalarda kesinti talep ederken, 17 üye tarım ve bölgesel fonların kısılmasına karşı çıkıyor.

Avrupa Birliği liderlerinin son zirvede 2 trilyon avroluk bütçe dahil temel başlıklarda uzlaşma sağlayamaması, birlik içinde olumsuz koşulların bir araya geldiği siyasi bir fırtına endişesi yarattı.

Liderlerin görüşmeleri kendi konumlarını güçlendirmek ve karşıt gruplara karşı taktiksel üstünlük elde etmek için kullanması, Brüksel’in gerekli uzlaşılara varmasının giderek zorlaştığını gösterdi.

Politico‘ya konuşan diplomatlar ve yetkililer, zirvedeki karamsarlığın belirgin olduğunu aktarırken bazı yetkililer AB’nin gelecek aylarda ciddi zorluklarla karşılaşacağı uyarısını yaptı.

Üst düzey bir Avrupalı diplomat, “Gelecek yıl durum daha da kötüleşecek” değerlendirmesini dile getirdi.

Bütçe müzakerelerinin 2027 yılına kalma ihtimali var

Liderlerin anlaşmaya varamaması halinde gergin müzakerelerin 2027 yılına sarkabileceği belirtiliyor. Bu dönemde seçim yarışlarının müzakere sürecini daha fazla etkilemesi ve hükümetlerin taviz vermeye giderek daha az yanaşması bekleniyor.

Brüksel aynı zamanda en etkili liderlerinden bazılarının siyasi geleceğinin belirsizleşmesi nedeniyle istikrarlı ittifaklarını kaybetme riskiyle karşı karşıya.

Bir diğer diplomat, “Şu anda Avrupa’da bariz bir lider yok” diyerek Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in büyük bir güce sahip olduğunu ancak birliğin artık eski Almanya Başbakanı Angela Merkel veya eski Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand gibi figürlerden yoksun kaldığını söyledi.

Ocak ayı bütçe uzlaşması için son fırsat olarak görülüyor

Üst düzey bir AB yetkilisi, bütçenin onaylanması adına ocak ayında uygun bir anın doğabileceği ihtimalini dışlamadı. Politico, Avrupa’daki siyasi çalkantıların uzlaşmayı daha da zorlaştırmasından önce ocak ayının bir anlaşmaya varmak için son şans olabileceğini aktardı.

Financial Times, eylül ayında yayımladığı haberde Almanya, Hollanda, İsveç, Danimarka, Avusturya ve Finlandiya liderlerinin harcamalarda “yüz milyarlarca” avro kesintiye gidilmemesi durumunda bir sonraki yedi yıllık AB bütçesini desteklememe tehdidinde bulunduğunu yazmıştı.

Gazete, bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 40’ını karşılayan bu ülkelerin, savunma ve şirket desteklerine daha fazla kaynak aktarılmasını, tarım ile görece yoksul bölgelere ayrılan fonların ise kısılmasını önerdiğini kaydetti.

Buna karşılık 17 ülke, tarım ve bölge desteklerine ayrılan harcamaların azaltılmasına karşı çıkışını sürdürüyor.

Avrupa Komisyonu, 2028-2034 dönemini kapsayan 2025 tarihli teklifinde bütçe büyüklüğünü yaklaşık 2 trilyon avro olarak belirledi; bu tasarı yüz milyarlarca avronun tarım ve bölgesel desteklerden alınarak savunma ile rekabet gücünü artırma gibi yeni önceliklere yönlendirilmesini öngörüyor.