Brüksel’den İzlanda’nın AB üyeliği için balıkçılık tavizi

Avrupa Birliği, İzlanda’nın birliğe katılım sürecini hızlandırmak amacıyla ülkenin can damarı olan balıkçılık sektöründe düzenleme tavizleri vermeye hazırlanıyor. Brüksel yönetimi, değişen jeopolitik dengeler ve güvenlik kaygıları ışığında Reykjavik ile on yılı aşkın süredir donmuş olan müzakereleri canlandırmayı hedefliyor.

Avrupa Birliği, Arktik bölgesindeki stratejik varlığını artırma hedefi doğrultusunda, İzlanda’nın birliğe muhtemel katılımı öncesinde en hassas başlık olan balıkçılık düzenlemelerinde esneklik gösterebileceğini açıkladı.

Financial Times gazetesinin haberine göre Brüksel, İzlanda ekonomisinin temel direği olan bu sektörde tavizler vererek katılım sürecini ivmelendirmeyi planlıyor.

İzlanda, Ukrayna’da devam eden çatışmaların yarattığı güvenlik endişeleri ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı ilhak etme yönündeki söylemlerinin ardından, Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerini yeniden başlatmak için Ağustos ayında bir referandum yapmayı öngörüyor.

Ülkenin on yılı aşkın bir süre önce başlattığı önceki üyelik girişimi, balıkçılık hakları ve kotalar konusundaki derin uyuşmazlıklar nedeniyle askıya alınmıştı.

Avrupa Komisyonu esneklik payı görüyor

Avrupa Komisyonu’nun balıkçılıktan sorumlu üyesi Kostas Kadis, birliğin su ürünleri politikalarının gözden geçirilmesi kapsamında “kesinlikle bir esneklik payı” bulunduğunu belirtti.

AB’nin zorlu konularda çözüm üretmeye hazır olup olmadığı yönündeki soruya yanıt veren Kadis, ortak stoklardan pay alımı ve kotaların dağıtımı gibi karmaşık alanlarda uzlaşının mümkün olduğunu vurguladı.

Kadis, son jeopolitik gelişmelerin İzlanda ve Avrupa Birliği’ni birbirine daha da yakınlaştırdığını ifade etti.

Kadis ayrıca, balıkçılık alanında sergilenecek bu esnek tutumun diğer ülkeler için de birliğe entegrasyonu daha cazip kılabileceğine dikkat çekti.

Bu durumun, 1994 yılında deniz ürünleri konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle üyelikten vazgeçen Norveç gibi ülkeler için de yeni bir perspektif sunabileceği değerlendiriliyor. Balıkçılık yönetimi, aynı zamanda Brexit sonrası dönemde Birleşik Krallık ile ilişkilerin iyileştirilmesi çabalarında da temel bir engel teşkil etmeye devam ediyor.

İzlanda ekonomik bağımsızlığını korumak istiyor

İzlanda İstatistik Kurumu verilerine göre, 2024 yılında ülkenin toplam ihracat değerinin yaklaşık yüzde 40’ını deniz ürünleri oluşturdu.

Sektörün yapısına dair değerlendirmelerde bulunan İzlandalı bir yetkili, Reykjavik’in balıkçılığı ticari bir iş modeli olarak geliştirdiğini, buna karşın Avrupa Birliği’nin konuyu halen bölgesel bir politika olarak gördüğünü ve sübvansiyonlarla desteklediğini hatırlatarak, bu yaklaşımın İzlanda için geçerli olmayacağını belirtti.

Aynı yetkili, son müzakerelerden bu yana jeopolitik iklimin köklü bir değişim geçirdiğini kaydetti. Grönland üzerinde yaşanan krizin ardından Reykjavik yönetiminin, Washington’un hamleleri karşısında duyduğu endişenin arttığı bildirildi.

Kostas Kadis’e göre, balıkçılık prosedürlerinin basitleştirilmesi AB’nin yenilenen politikasının temel unsurlarından biri olacak.

Bu yeni çerçeve, balıkçılık filosunun modernizasyonu ve karbonsuzlaştırılmasının yanı sıra, bürokrasiyi azaltarak mevzuat yapısını daha yalın hale getirmeyi de kapsayacak.