Avrupa
BSW Milletvekili Wittig: Mecliste halkın barış iradesinin sözcülüğünü yapıyoruz

BSW Saksonya-Anhalt Eyalet Parlamentosu Grubu Başkan Vekili Dr. Claudia Wittig, AfD ile meclise taşıdıkları ortak barış önergesinin gerekçelerini ve eyaletteki hükümet kurma sürecini değerlendirdi. Wittig, Rusya ile müzakerelerin başlatılması, Ukrayna ve kriz bölgelerine silah sevkiyatının derhal durdurulması ve halk iradesine saygı gösterilmesi gerektiğini bildirdi.
Almanya’da Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) ile Almanya için Alternatif (AfD) partilerinin Saksonya-Anhalt Eyalet Parlamentosuna sunduğu ortak barış önergesi siyaset sahnesinde geniş yankı uyandırdı.
Ukrayna’daki savaş için barış müzakerelerinin başlatılmasını, silah sevkiyatının derhal durdurulmasını ve Rusya’ya uygulanan yaptırımların kaldırılmasını talep eden önergenin ardından, BSW Eyalet Parlamentosu Grubu Başkan Vekili ve Milletvekili Dr. Claudia Wittig, NachDenkSeiten yayın organından gazeteci Maike Gosch’un sorularını yanıtladı.
Wittig, mülakatta partisinin benimsediği stratejiyi, AfD ile ilişkilerini, Eyalet Parlamentosu Başkanlığı seçimindeki tutumlarını, hükümet kurma sürecindeki kilitlenmeyi, Filistin meselesine yaklaşımı ve Fransa’daki toplumsal olayları kapsamlı şekilde değerlendirdi.
Gazeteci Maike Gosch’un, meclise taşınan özel genel kurul talebinin toplumda ve medyada büyük etki yarattığını hatırlatması ve kamuoyundaki farklı tepkileri sorması üzerine Wittig, seçmenlerinden aldıkları açık yetkinin gereğini yerine getirdiklerini belirtti.
Wittig, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Kesinlikle tam olarak doğru adımı attığımız kanaatindeyim. Bizler bu amaç doğrultusunda meclise seçildik. Özellikle BSW’nin Saksonya-Anhalt genelinde barış odaklı bir siyaset yürütmek ve doğrudan eyalet içerisinden harekete geçmek üzere seçmeninden son derece belirgin bir yetki aldığına inanıyorum. Bu doğrultuda, Rusya ile yürütülecek barış müzakerelerinin tek tek federal eyaletlerin yetki alanı dışında kaldığını söylemekte herhangi bir çelişki görmüyorum.”
“Sadece sembolik bir siyaset yürütmüyoruz”
Girişimin sadece göstermelik bir siyaset olduğu yönündeki medya eleştirilerine karşı çıkan Wittig, hedeflerinin federal hükümete net bir çağrıda bulunmak olduğunu açıkladı.
Eyaletlerin temsil edildiği Federal Konsey mekanizmasının da devreye sokulabileceğini hatırlatan Wittig, şunları kaydetti:
“Bu önergeyle Federal Hükümeti, müzakerelerde diplomasinin yeniden öncelikli hale gelmesini sağlamak amacıyla Federal Konsey girişimi de dahil olmak üzere elindeki tüm imkanları kullanmaya çağırıyoruz. Almanya’nın her yerinde ekonomiyi doğrudan sarsan Rusya ile ticari ilişkilerin normalleşmesini talep ediyoruz. Uygulanan yaptırımların savaşı sonlandırmaya hiçbir katkı sağlamadığı, aksine özellikle güçlü kimya sanayisine sahip Saksonya-Anhalt başta olmak üzere buradaki ekonomiye ağır darbeler indirdiği açıkça görülüyor. Bu nedenle ortada bir tezat görmüyorum; bu sadece sembolik bir siyaset değildir.”
Sembolik siyaset kavramının asıl olarak mevcut federal yönetim tarafından uygulandığını dile getiren Wittig, savaşın gerçek bedelini halkın ödediğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:
“Sembolik siyaset, belki de kamu binalarına Ukrayna bayrakları asarak, cephede özellikle genç Ukraynalı erkeklerin feda edildiği ve Ukrayna’nın kendisine hiçbir fayda sağlamayan bir vekalet savaşını sürdürmektir. Bu durum, uzun vadede ne o ülkenin ne de halkının çıkarlarına hizmet ediyor. Meseleyi soğukkanlılıkla ele almalıyız. Elbette Ukrayna’nın savaşı doğrudan kaybetmesini ve ülkeyi Rusya’ya bırakmasını istemiyoruz. Ancak parlamentodan başlayarak müzakerelerin yeniden başlatılmasına büyük önem verdiğimize dair güçlü bir işaret vermeliyiz. Bunun gerçekleşmesi için de sürece dahil olan tüm tarafların gerekli ön koşulları oluşturması gerekiyor.”
Federal hükümetin koalisyon protokolünde Ukrayna’nın NATO ittifakına dahil edilmesi hedefini korumasını eleştiren Wittig, diplomasi kapısının açılması için bu şarttan vazgeçilmesi gerektiğini şu sözlerle ifade etti:
“Mevcut federal hükümet, koalisyon sözleşmesinde Ukrayna’nın eninde sonunda NATO üyesi olması gerektiği hedefini muhafaza ediyor. Bu koşullar altında Rusya ile yürütülecek diplomatik ilişkilerin ciddiye alınması imkansızdır; zira Ukrayna’nın NATO’ya girmemesi yönündeki asgari gereklilik dahi sağlanmış değildir. Savaşın patlak vermesine yol açan ve Rusya’nın bu çatışmayı başlatmasına neden olan temel meseleler henüz çözülmüş ya da ortadan kaldırılmış değil. İlk adım, bu hedefin kesin olarak gündemden düştüğünü açıkça ilan etmek olmalıdır. Silah tedarikini sürdürdüğümüz ve oraya devasa mali kaynaklar aktarmaya devam ettiğimiz müddetçe, Başbakanın geçtiğimiz günlerdeki dil sürçmesinde de işaret ettiği gibi, bu savaş uzayıp gidecektir.”
“Savaş hattını Magdeburg’dan tek başımıza kapatamayız ama halkın iradesini yansıtırız”
Magdeburg’daki eyalet meclisinden savaşı doğrudan sonlandırmanın mümkün olmadığını kabul eden Wittig, temsil yetkisinin önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Parlamento olarak, Magdeburg’dan savaşı tek başımıza bitirmemiz doğal olarak mümkün olmasa bile, bu meseleyi gündeme getirme hakkına bütünüyle sahibiz. Saksonya-Anhalt’ta nüfusun çoğunluğunun, bu politikayı tam da planlandığı şekilde hayata geçirecek partilere oy verdiğini net bir biçimde görüyoruz. AfD meclise en güçlü grup olarak girdi. Biz de meclise açıkça tanımlanmış bir barış partisi kimliğiyle adım attık. Bu mecliste halk bize müzakerelerin başlatılmasını savunmamız ve federal hükümeti buna göre harekete geçmeye çağırmamız için açık bir yetki verdi.”
Önergenin yürütmeyi bağlayan bir kanun niteliği taşımadığını ancak demokratik çoğunluğun iradesini temsil edeceğini belirten Wittig, Başbakan Reiner Haseloff’un tavrını da eleştirdi:
“Bu bir kanun metni değil. Evet, görevdeki başbakan bu görevi yerine getirmek zorunda kalmayabilir. Ancak meclisteki çoğunluk tarafından kabul edilecek bir önergedir. Bunu görmezden gelmek, Başbakanın görev süresi boyunca sergilediği tuhaf demokrasi anlayışının yeni bir göstergesidir. Aynı zamanda diğer eyaletlerin de bu konuda tutum almasını sağlayacak bir işaret niteliği taşıyor. Almanya’da asıl egemen gücün halk olduğu gerçeği tartışmalarda sıkça unutuluyor. Yapılan kamuoyu araştırmaları, toplumun çoğunluğunun Başbakanın izlediği savaş çizgisini onaylamadığını ortaya koyuyor. Biz bu önergeyle halkın iradesini net bir şekilde kayda geçiriyoruz.”
Parlamentodaki diğer siyasi partilere, bilhassa Sol Partiye (Die Linke) seslenen Wittig, “Bu özel oturumu meclisteki tartışmayı baştan başlatmak için değerlendirmek istiyoruz. Diğer partilerin de tutumlarını netleştirmesini bekliyoruz. Özellikle Sol Partiye bakıyorum; bu önergeye destek vermeleri onlar açısından son derece doğal olmalıdır. Oturumlarda nasıl bir tavır takınacaklarını ve nasıl oy kullanacaklarını yakından takip edeceğiz. Önerge doğrudan kısa sürede somut müzakere sonuçları doğurmasa bile, halkın iradesini yansıtması bakımından ortaklaşa sunulan ilk girişim olması hasebiyle büyük önem taşıyor” dedi.
“Sadece Ukrayna değil kriz bölgelerine silah akışı bütünüyle durdurulmalı”
Gazeteci Gosch’un, AfD’nin barış siyasetinin samimiyeti konusundaki şüpheleri, partinin Atlantik aşırı eğilimlerini ve İtalya Başbakanı Giorgia Meloni örneğinde olduğu gibi iktidara geldikten sonra çizgi değiştirme ihtimalini sorması üzerine Wittig, partisinin daha geniş kapsamlı bir barış perspektifine sahip olduğunu vurguladı:
“İlk ortak önergemizin doğrudan Ukrayna’ya odaklanmış olması tesadüf değildir. BSW olarak yalnızca Ukrayna’ya değil, tüm kriz bölgelerine silah ihracatının sona erdirilmesini içeren çok daha kapsamlı önergeler hazırlayabilecek konumdayız. Özellikle İsrail’e yapılan silah sevkiyatının durdurulması bizim için hayati bir meseledir. Kısa sürede sadece Ukrayna’yı kapsayan bir önergenin ortaya çıkması, bu konuda masadaki muhataplarımızın BSW kadar tavizsiz bir barış çizgisine sahip olmadığını gösteriyor. Zaten biz de tam bu sebeple bağımsız bir barış partisi olarak seçildik.”
AfD seçmeninin savaşa karşı duruşunda mali gerekçelerin de rol oynadığını ifade eden Wittig, şunları aktardı:
“AfD’nin özellikle Ukrayna konusundaki tutumu nedeniyle tercih edildiği görülüyor; çünkü bu aynı zamanda seçmeni doğrudan vuran mali bir meseledir. Sorun sadece savaşın finanse edilmesi değil, aynı anda sosyal harcamalarda kısıtlamalara gidilirken milyarlarca avroluk vergi gelirinin yok olup gitmesidir. İnsanlar aradaki bu bağı çok iyi kavradı ve bu anlayış AfD tabanında da geniş karşılık buluyor. Ancak diğer kriz bölgeleri, bilhassa ABD’nin İsrail’in yürüttüğü savaşlara müdahil oluşu, AfD içerisinde çok daha ikircikli biçimde değerlendiriliyor. Ukrayna çizgisi de federal düzeydeki AfD içinde bütünüyle tartışmasız değildir; fakat Saksonya-Anhalt’taki oylamada herhangi bir güçlük yaşanmadı.”
Saksonya-Anhalt’ta BSW’nin misyonunun diğer partileri tutarlı bir barış çizgisine çekmek olduğunu kaydeden Wittig, çatışmaların ekonomik sonuçlarına dikkat çekti:
“Saksonya-Anhalt’taki görevimiz, AfD’yi gerçek anlamda barış hedeflerine bağlayacak bir çizgiye doğru yönlendirmektir. Eğer savaş politikalarına destek vermek istemiyorsak, Almanya’dan desteklenen ve büyük acılara yol açan diğer çatışmaları da dürüstçe konuşmalıyız. Genel barış fikrinin ötesinde, bu krizlerin son derece ağır ekonomik etkileri var. Örneğin ABD desteğiyle İsrail ve İran hattında yaşanan gerilimler ve Hürmüz Boğazı’nın ablukaya alınması riski, bugün ülkemizde ödemek zorunda kaldığımız yüksek akaryakıt fiyatlarının temel sebeplerinden biridir. Saksonya-Anhalt’ta mevcut duruma bizimle benzer pencereden bakan kesimlerle belirli ölçüde temas kurmalıyız. Ancak bu kanadın ne kadar güçlü olduğunu henüz kestiremiyorum; henüz başlangıç aşamasındayız ve teşkilatlanmamızı tamamlamaya çalışıyoruz.”
“Sangerhausen’deki İsrail merkezli silah fabrikası eyalet meclisinin gündemine taşınacak”
Federal düzeydeki yetki sınırlarının ötesinde, doğrudan eyaleti ilgilendiren savunma sanayisi projelerine odaklandıklarını bildiren Wittig, Sangerhausen kentinde planlanan yatırımı gündeme getireceklerini belirtti:
“Sangerhausen kentinde İsrail merkezli bir savunma sanayisi firmasının, İsrail ordusuna insansız hava aracı parçaları üretmesi planlanan bir tesis girişimi bulunuyor. Bu doğrudan eyaletin yetki alanına giren bir meseledir ve BSW olarak bunu eyalet meclisine kesinlikle taşıyacağız. Bu konuda Sol Partiye görüşme teklifinde bulunduk ancak henüz olumlu bir yanıt alamadık. Elimiz açık kalmaya devam edecek; Sol Partiden bu başlıkta net bir işbirliği bekliyoruz. Zira Sol Parti seçim kampanyasında bu tür silahlanma adımlarına karşı duracağını vaat etmişti. Seçmenleri de önergeyi kimin verdiğine bakılmaksızın bu tutumun arkasında durulmasını bekleyecektir.”
Wittig, meclisteki bölünmüş yapıda üstlendikleri role ilişkin olarak, “BSW olarak bu parçalı parlamentoda her iki kanattaki partilerin de gerçek yüzlerini ortaya koymalarını ve samimi tavır takınmalarını talep edeceğiz” dedi.
“Gizli oylamada CDU içinden gelen destekler başbakanlık seçimi için bir denemedir”
Eyalet Meclisi Başkanlığı seçiminde AfD adayı Tobias Rausch’un seçilmesine ve Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinden gelen gizli oylara dair değerlendirmelerde bulunan Wittig, BSW’nin ilkeli bir duruş sergilediğini anlattı:
“Eyalet Meclisi Başkanlığı seçiminde asıl dikkat çekici husus CDU grubu üyelerinin sergilediği tutum oldu. BSW olarak nasıl davranacağımızı önceden kamuoyuna açıkça ilan etmiştik ve tam olarak söylediğimiz şekilde hareket ettik. Göreve uygun adayları değerlendireceğimizi bildirmiştik. Rausch ile yaptığımız temaslarda, eski hesaplaşmalara girmeyeceğini ve yapıcı bir işbirliği yürütmek istediğini gördük; kendisi sertlik yanlısı ya da meclisi baskıyla yönetecek bir profil çizmedi. Bu görevi layıkıyla yapabileceğine kanaat getirdik.”
Buna karşın Eyalet Meclisi Başkan Vekilliği için adı geçen diğer isimlere dair çekincelerini sıralayan Wittig, kararlarının gerekçelerini paylaştı:
“AfD’li Hans-Thomas Tillschneider’e oy vermeyeceğimizi başından belirttik; çünkü bu makam için uygun bir aday olmadığını düşünüyoruz. Bizim için mesele sadece parti aidiyeti değil, kişilerin bugüne kadar sergilediği siyasi tutumlardır. Tillschneider silahlanma sanayisinin açık bir destekçisidir ve bölgede daha fazla askeri teçhizat bulunmasını savunmaktadır. Daha da önemlisi, kültürel teşviklerde vatanseverlik taahhüdü gibi aşırı ideolojik talepleri dile getirmiştir. Bu yaklaşım meclisteki tüm fikirlerin eşit muamele görmesi ilkesiyle bağdaşmaz. Bu nedenle kendisine oy vermeyeceğimizi açıkça söyledik; fakat başka sıralardan oy alarak seçildi.”
Diğer partilerin adaylarına yönelik oy kullanma tercihlerini de anlatan Wittig, şu bilgileri verdi:
“CDU adayına oy verdik; çünkü meclis grubu büyüklüğü göz önüne alındığında bu doğru bir adımdı ve şahsına yönelik somut bir itirazımız yoktu. Sosyal Demokrat Parti (SPD) adayına ise parti kimliği sebebiyle değil, aynı zamanda bakanlık görevini yürüttüğü için karşı çıktık; yasama ile yürütme erklerinin birbirinden kesin çizgilerle ayrılması gerektiğine inanıyoruz. Bizim her kararımızın nesnel gerekçeleri vardı. CDU’nun oy verme davranışı ise daha ziyade arka oda pazarlıklarına ve makam paylaşımına dayanıyordu. AfD adaylarının seçilmesi karşılığında CDU adayının desteklenmesi yönünde bir mutabakat sağlandığı çok açıktır. Rausch’a verilen ilave oyların CDU saflarından geldiğine dair hiçbir şüphe taşımıyorum.”
Gizli oylamadaki bu desteğin yaklaşan başbakanlık seçimi için bir zemin yoklaması olduğunu ifade eden Wittig, olası senaryoları şu şekilde aktardı:
“Gizli oylamada bir adayı desteklemek, o sandalyeyi başka bir adayla takas etmek anlamına geldi ve bunun başbakanlık seçimi için bir turnusol kağıdı işlevi gördüğü aşikardır. Eğer CDU içindeki bazı isimler meclis başkanlığı için bu desteği verdiyse, muhtemelen AfD’li Ulrich Siegmund’un başbakanlığı için de oy kullanacaklardır. Bu kişilerin tamamen parti değiştirip açık bir koalisyon kurması ise çok zayıf bir ihtimaldir; zira bu durum CDU’yu temelinden parçalar. Parti içinde şimdiden büyük çatlaklar oluştu. Büyük olasılıkla bu muhalif CDU üyeleri Siegmund’u başbakan seçecek ancak ortada sağlam bir çoğunluk kalmayacaktır. Bizimle bir koalisyon olmayacak, CDU ile de resmi bir ortaklık kurulamayacak. Dolayısıyla Siegmund’un her kararda değişen çoğunluklar aramak zorunda kalacağı bir azınlık hükümeti modeli ortaya çıkacaktır ki BSW olarak bizim başından beri savunduğumuz dinamik meclis modeli de budur.”
“Biz 16 eski NSDAP üyesinin meclis başkanlığı yaptığı bir cumhuriyet geçmişine sahibiz”
Federal Savunma Bakanı Boris Pistorius’un, Saksonya-Anhalt’taki meclis başkanlığı seçimini “90 yılı aşkın süredir görülmemiş bir tabu yıkımı” ve “demokratların faşistlere uşaklık etmesi” olarak nitelemesine sert tepki gösteren Wittig, tarihi hafızanın tek taraflı işletildiğini dile getirdi:
“Pistorius’un Berlin’de, Nazi döneminde kitapların yakıldığı Bebelplatz meydanında yaptığı konuşmayı son derece sorunlu buluyorum. Seçimin ardından organize bir e-posta kampanyasıyla karşılaştık; her gün yaklaşık 300 ileti alıyorum ve bir tarihçi olarak bana geçmiş hatırlatılıyor. Hermann Göring ile Tobias Rausch arasında benzetmeler kuruluyor. Bu son derece temelsiz ve aşırı bir kıyaslamadır. Bizler fazlasıyla seçici bir tarihi hafızaya sahibiz. Federal Almanya Cumhuriyeti tarihinde, geçmişinde Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (NSDAP) üyeliği bulunan tam 16 eyalet meclisi başkanının görev yaptığı tamamen unutuluyor. Bu kişilerin sonuncusu 1987 yılına kadar görevde kaldı ve biri hariç tamamı CDU üyesiydi. O dönem kimse bunu bir demokrasi krizi olarak görmezken, bugün hiçbir kanıtlanmış suçu bulunmayan bir ismin seçilmesini olağanüstü bir felaket gibi sunmak samimiyetsizliktir.”
Toplumun demokratik tercihine saygı duyulması gerektiğini belirten Wittig, uygulanan dışlama yöntemlerini eleştirdi:
“Pistorius gibi isimlerin kendilerini demokrasinin yegane savunucusu gibi göstermesi büyük bir tezattır. Birincisi, izledikleri politikalarla geniş kitlelerin seslerini duyurabilmek için AfD’ye yönelmesine bizzat zemin hazırladılar. İkincisi, Saksonya-Anhalt’a adeta harçlığı kesilen yaramaz bir çocuk muamelesi yapılıyor. İçişleri Bakanları Konferansı’nda oybirliği ilkesi kaldırılıyor; Başbakanlar Konferansı ve Adalet Bakanları Konferansı Saksonya-Anhalt’ın sırası olmasına rağmen burada yapılmıyor. Eyalete yönelik federal yaptırımlardan ve parti kapatma davalarından söz ediliyor. Yüksek katılımlı bir seçimde halk kendisini temsil ettiğine inandığı partiyi seçti; temsil mekanizmasının özü budur. Alınan kararı beğenmeyip bloke etmeye çalışmak, halkın iradesinin Berlin’deki belirli odaklar tarafından yok sayıldığı hissini pekiştirir.”
Mevcut federal yönetimin otoriter eğilimler sergilediğini kaydeden Wittig, güvenlik bürokrasisinin genişleyen yetkilerine işaret etti:
“Pistorius’un mensubu olduğu hükümet, vatandaşları bütünüyle şeffaf hale getiren otoriter bir devlet yapılanmasına doğru adım atıyor. Federal İstihbarat Teşkilatı (BND) ve Anayasayı Koruma Teşkilatına diğer Avrupa ülkelerinde hayal dahi edilemeyecek geniş dinleme ve izleme yetkileri tanındı. Hükümet eliyle yürütülen siyasi yönlendirme kaygı verici boyutlara ulaştı. Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası’nın sınırlandırılması planlanıyor; bu da yurttaşların devleti denetleme imkanını elinden alacaktır. Hukuk devletini ve temel hakları asıl aşındıran bu adımları AfD değil, mevcut federal hükümet hayata geçiriyor. Aynı aktörlerin kalkıp demokrasi havarisi kesilmesi büyük bir çelişkidir.”
“Masaya oturmayı reddederek siyaset yürütülemez”
Hükümet kurma arayışları ve istişare süreçlerine dair bilgi veren Wittig, tarafsız bir başbakan önerilerinin diğer partilerce çarpıtıldığını belirtti:
“SPD tarafsız bir başbakan seçimi gündemiyle görüşme çağrısında bulundu. Bizim önerimizi aldılar ancak bilinçli şekilde bağlamından kopardılar. Biz meclisteki derin kutuplaşmayı aşacak, tüm tarafları bir araya getirebilecek bir isim önerdik; onlar ise AfD’nin oylarını tamamen dışarıda bırakan bir denklem kurmaya çalıştı. Üstelik AfD’yi görüşmelere dahil dahi etmediler. Biz bu yaklaşımı eleştirdik ancak her zaman diyaloğu savunduğumuz için toplantıya katıldık. Görüşmeler bir kısır döngüden öteye geçmedi. Sol Parti ve Yeşiller, meclis başkanlığı seçimindeki tutumumuz nedeniyle bizimle her türlü diyaloğu keseceklerini açıkladılar. SPD de bu gerekçeyle görüşme masasını tamamen devirdi.”
Sol partilerin tutumunu yapıcı bulmadığını vurgulayan Wittig, seçim sonrasında Yeşiller temsilcisiyle yaşadığı bir diyaloğu paylaştı:
“Halle kentindeki bir etkinlikte Yeşiller partisinin adayı, gençlere hitaben mevcut kazanımları korumak için elinden gelen her şeyi yapacağını söyledi. Kendisine bunun için BSW’nin oylarına ihtiyaç duyacağını hatırlattığımda, ‘Hayır, BSW ile asla masaya oturmam’ cevabını verdi. İnsanlarla aynı masaya oturmayı baştan reddedip sonra ‘her şeyi yaparım’ demek büyük bir tutarsızlıktır. Meclis aritmetiğinde kilit bir konumdayız. Yeşiller, SPD ve Sol Partinin kendi programlarında yer alan vaatleri gerçekleştirebilmeleri için bizimle işbirliği yapmaları kaçınılmazdır. Sırf yanlış taraftan birileri destek verebilir korkusuyla meclise önerge sunmaktan dahi çekinir hale geldiler. Biz önümüzdeki süreçte bu partilere somut projelerle gitmeye devam edeceğiz. Bizden hoşlanmak zorunda değiller; ancak seçmenlerine verdikleri sözleri tutmak istiyorlarsa bu içerik odaklı teklifleri değerlendirmek mecburiyetindedirler.”
“Gazze ve Lübnan’daki eylemleri eleştirmek Yahudi düşmanlığı değildir”
Filistin meselesi ve Almanya’da giderek daralan ifade özgürlüğü alanına değinen Wittig, antisemitizm suçlamalarının siyasi bir susturma aracına dönüştürüldüğünü belirtti:
“Sol Partinin kendi içerisindeki net duruş sahibi sesleri dışlamasını esefle izliyorum. Müesses nizam tarafından kabul edilebilir bir ortak olarak görülmek uğruna barıştan yana net tavır alan isimler feda ediliyor. İsrail hükümetinin Gazze, Lübnan, Suriye, Irak ve Batı Şeria’daki askeri operasyonlarını eleştirmenin Yahudi düşmanlığıyla hiçbir alakası yoktur. Gerçek antisemitizm elbette kabul edilemez; ancak meşru siyasi eleştirilerin bu kavram altına sokulması tartışmayı tamamen anlamsızlaştırıyor.”
Uluslararası Holokost Anma İttifakı’nın (IHRA) benimsediği tanımın dayatılmasını eleştiren Wittig, Kudüs Bildirgesi’nin çok daha dengeli olduğunu kaydetti:
“IHRA tanımının dayatılması gereksiz bir tavizdir; Kudüs Antlaşması tanımı ifade özgürlüğünü korumak adına çok daha sürdürülebilir bir çerçeve sunuyordu. Berlin’de konutların kamulaştırılması yönündeki referandum dahi kapitalizm eleştirisi içerdiği gerekçesiyle Yahudi karşıtı ilan edildi. Her eleştiriye kolayca bu etiketi yapıştırmak, gerçek Yahudi düşmanlığıyla mücadeleye en büyük zararı veriyor. İnsanlar artık bu suçlamaları ciddiye almaz hale geldi. Berlin sokaklarında göstericilere yönelik sert polis müdahaleleri tansiyonu düşürmez, aksine öfkeyi körükler. İnsanların kendilerini ifade edebilecekleri demokratik tartışma zeminleri açık tutulmalıdır.”
“Fransa’daki öfke biriken sosyal adaletsizliğin doğal sonucudur”
Fransa’da hükümet politikalarına, zorunlu askerlik planlarına ve eğitimdeki kesintilere karşı gelişen grev ve gösterilere de değinen Wittig, benzer dinamiklerin Almanya için de geçerli olduğunu söyledi:
“Fransa üzerine uzun yıllar araştırmalar yapmış ve orada yaşamış biri olarak süreci yakından izliyorum. Fransız toplumu öfkesini sokakta dile getirme konusunda çok daha deneyimlidir; Alman toplumu gösteriler konusunda daha çekingen kalıyor. Ancak yaşanan hoşnutsuzluğun temel nedenleri bizim için de yabancı değildir. On yıllardır uygulanan neoliberal merkez politikaları toplumsal ayrışmayı derinleştirdi. Göçmenlerin ve dar gelirlilerin sorunlu banliyölere terk edilmesi, ardından da yaşanan her aksaklığın faturasının göçmenlere kesilmesi kolaycılıktır. Asıl sorun, eğitime ve gençlerin geleceğine ayrılmayan bütçeler ve ağır sosyal kesintilerdir.”
Almanya’da da gençlerin zorunlu hizmet ve savaş ihtimaline karşı seslerini yükseltmesi gerektiğini belirten Wittig, sözlerini şu şekilde tamamladı:
“Gençlerin savaşa sürüklenmesini engellemek ve barışı savunmak istiyorsak geniş halk kesimlerini içine alan güçlü bir birliktelik kurmak zorundayız. Her konuda aynı düşünmediğimiz insanlarla bile barış gibi hayati bir ortak paydada yan yana durabilmeliyiz. Küçük gruplarla, dar alanlarda kalarak bu politikaları durduramayız. Magdeburg’daki eyalet meclisinden dünyayı tek başımıza değiştiremeyiz ancak halkın gerçek taleplerini görünür kılabilir, dayatılan kabulleri sorgulatabilir ve alternatif bir siyasetin mümkün olduğunu somut olarak gösterebiliriz.”
Avrupa
AB ile İngiltere arasında “ilişkileri resetleme” anlaşması sağlandı

AB ve İngiltere gıda ve içecek, emisyon ticareti ve yeni bir gençlik hareketliliği programı konularında bir yeniden başlama anlaşmasına vardı.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Brüksel’deki zirve mekanına varmasından ve burada Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı António Costa tarafından karşılanmasından bir saatten az bir süre sonra, 10 Numara (Başbakanlık) sözcüsü “Anlaşma sağlandı – müzakereler sonuçlandı,” dedi.
Sözcü şöyle devam etti:
“Şimdi, her iki taraf da gençlik hareketliliği programı, SPS [Hijyen ve Bitki Sağlığı] anlaşması ve emisyon ticareti programının uygulanması için çalışacak. Her iki taraf da bunların ne zaman yürürlüğe gireceği konusunda mutabık kaldı. Bu tarihler, zamanı geldiğinde yayınlanacak olan ortak bildiride belirtilmiştir. Tüm uluslararası anlaşmalarda olduğu gibi, her bir ülkede şimdi yürürlüğe girecek olan yasal süreçler bulunmaktadır. Bazı konularda görüşmeler devam edecek; bunlar daha sonra ortak bildiride belirtilecek.”
Heyetler arasındaki toplantı sırasında, Burnham bu anlaşmanın “Birleşik Krallık’taki her bir kişiye fayda sağlayacağını” söylerken, AB için de “dönüm noktası niteliğinde bir anlaşma” olacağını söyledi.
Burnham şunları söyledi:
“Yaşam maliyetiyle mücadele eden insanlar için bu anlaşma, haftalık market alışverişinin maliyetinin düşmeye başlayacağına dair gerçek bir umut sunuyor ve İngiltere’nin büyük süpermarket zincirleri de bunu söylüyor.
İşletme maliyetleriyle mücadele eden işletmeler için ise bu anlaşma, bürokratik engelleri azaltmaya başlayacak ve iş yapmayı ve ihracat yapmayı kolaylaştıracak; bu da onlar için iyi bir haber.
Yasadışı göç konusunda endişeli olanlar için –ki bu konuda son derece meşru endişeleri olan pek çok kişi var– İngiltere’nin Manş Eylem Planı’na katıldığını duymaktan memnun olacaklarına eminim; bu, o çok önemli konuda aramızda daha fazla veri paylaşımı sağlanması açısından çok önemli bir adım.”
Bu arada, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, anlaşmanın Brexit sonrası AB ile Birleşik Krallık arasındaki ilişkilerde bir “dönüm noktası” olduğunu ve bunun “arkadaşlıklarını yeniden canlandıran eski dostların” bir işareti olduğunu belirtti.
Zirve başlamadan önce AB kaynakları, öğrenim ücretleri konusunda bir anlaşmaya varılana kadar hiçbir anlaşma sağlanamayacağına dair endişeleri yatıştırmaya çalıştı.
Bir diplomatın ifadesiyle, asıl mesele “Birleşik Krallık’ın ücretleri düşürmeyi kabul etmiş olması” olarak görüldü.
Hem SPS anlaşmasının (1 Mart 2028) hem de gençlik hareketliliğinin (2028 ile 2030 arasında) uygulamaya geçirilmesinin bir yıldan fazla süreceği söyleniyordu.
2020 yılında AB ve Birleşik Krallık, İngiltere’nin Horizon Europe programına ortak üye olabileceği konusunda anlaşmaya varmıştı.
Bu, zorlu müzakereler sonucunda varılan bir anlaşmaydı. Birleşik Krallık, kendi katkısı kadar değerde araştırma hibesi almaması durumunda Londra’ya ödenmesi gereken iade tutarı konusundaki bir anlaşmazlık nedeniyle neredeyse anlaşmadan çekilmek üzereydi.
AB, Birleşik Krallık ve bilim camiasının büyük şaşkınlığına, Birleşik Krallık’ın Kuzey İrlanda Protokolü’nü tam olarak uygulamaması konusundaki daha geniş kapsamlı bir anlaşmazlık nedeniyle, bu ortak üyeliği 2023’ün sonlarına kadar askıya aldı.
Birleşik Krallık’ın temel taleplerinden biri, AB’nin özellikle otomobil sektörü için bloğun “Made in Europe” kuralları kapsamında kendisine özel bir statü tanıması.
AB, bunu kabul etmeye hazır olduğunu belirtmiş fakat bunun tek şartının Birleşik Krallık’ın Çin menşeli elektrikli araçların ithalatını kısıtlayan AB politikalarına uyum sağlaması olduğunu ifade etmişti.
Reuters‘a göre ortak bildiri taslağı, koordinasyonun kapsamı konusunda Birleşik Krallık ve AB arasında çelişkili ifadeler içeriyor.
Üzerinde mutabık kalınan nihai metinde, işbirliğinin kararlaştırıldığı sektörlerde Birleşik Krallık’ın, sektörleri korumak ve kuralların atlatılmasını önlemek için “ilgili AB tedbirleriyle tutarlı sonuçlar sağlayacağı” belirtiliyor.
Bu ifade, Birleşik Krallık’ın AB’nin ticaret koruma tedbirleriyle dinamik uyum sağlamayı kabul etmesi halinde, kamu alımları veya sübvansiyonlar yoluyla AB’nin kamu kaynaklarının İngiliz otomobillerine harcanabileceğini öngören Fransız-Alman önerisine atıfta bulunuyor gibi görünüyor.
Bu, İngiltere’nin, AB’nin Çin menşeli hibrit ve batarya ile çalışan elektrikli araçların ithalatını kısıtlamak için aldığı önlemleri benimsemesi anlamına gelebilir. Fakat Londra bugüne kadar bunu yapmakta isteksiz davranmıştı.
Avrupa
Polonya, Eastern Sentry operasyonu için NATO’dan ek kuvvet isteyecek

Polonya Milli Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, NATO’nun doğu kanadındaki “Doğu Nöbetçisi” (Eastern Sentry) operasyonu için ittifaktan ek kuvvet ve imkan talep edeceklerini bildirdi. Kosiniak-Kamysz, aynı basın toplantısında Lublin ve Podkarpackie voyvodalıklarına iki füzenin düştüğünü, ön belirlemelere göre jet motorlu İHA tespit edildiğini ve olaylarda yaralanan olmadığını açıkladı.
Polonya, NATO’nun doğu kanadında yürüttüğü “Doğu Nöbetçisi” (Eastern Sentry) operasyonunu desteklemek amacıyla ittifaktan ek kuvvet ve imkan talep edecek.
PortalSamorządowy’nin aktardığına göre Polonya Milli Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, “İttifaka ve Genel Sekretere de Eastern Sentry operasyonunu desteklemek üzere ek kuvvet ve imkan tahsis edilmesi talebiyle başvuracağım” dedi.
Füzelerin düştüğü bölgelerde yaralanan olmadı
Kosiniak-Kamysz, aynı basın toplantısında Polonya topraklarına iki füze ve büyük olasılıkla jet motorlu insansız hava aracının (İHA) düştüğünü bildirdi.
Bakanın açıklamasına göre füzeler, Lublin Voyvodalığı’ndaki Nowy Lipowiec yerleşim yerine ve Podkarpackie Voyvodalığı’ndaki Rudnik nad Sanem’e düştü.
Podkarpackie Voyvodalığı’ndaki Mołodycz yerleşim yerinde ise ön belirlemelere göre jet motorlu İHA tespit edildi.
Olaylarda yaralanan olmadı ve kritik altyapıda hasar oluştuğuna dair bilgi gelmedi.
Rusya, Polonya topraklarına saldırı planlamadığını açıkladı
NATO, doğu kanadını güçlendirmek için 12 Eylül 2025’te “Doğu Nöbetçisi” operasyonunu başlattı.
Operasyon, iki gün önce Polonya hava sahasında düşürülen İHA’larla ilgili olayın üzerine başlatıldı.
Polonya makamları söz konusu İHA’ların Rusya’ya ait olduğunu açıkladı.
Rusya Savunma Bakanlığı, Polonya topraklarına yönelik saldırı planlamadıklarını bildirdi.
Rusya’nın Varşova Büyükelçiliği ise Polonya tarafının İHA’ların Rusya’ya ait olduğuna dair kanıt sunmadığını kaydetti.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, 20 Eylül 2025’te operasyona Fransa, İngiltere, ABD, Almanya, Hollanda, İsveç, Norveç, Çekya, Portekiz ve İtalya olmak üzere 10 ülkenin katıldığını duyurdu.
Rus makamları Avrupa ve NATO ülkelerine doğru füze ve İHA yönlendirmediklerini defalarca açıkladı.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da bu tutumu Eylül 2025’te Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda dile getirdi.
Avrupa
AB, Le Pen’in Ukrayna vetosundan kaygılı

Politico, Fransa’da 2027’de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Marine Le Pen veya Jean-Luc Mélenchon’un olası zaferinin Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğini ve AB’deki konsolidasyonu zora sokabileceğini yazdı. Anketlerde yüzde 34 ile önde giden Le Pen, daha önce ikili yardımları durduracağını açıklamıştı.
Politico, Fransa’da 2027’de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğini zorlaştırabileceğini yazdı.
Avrupa’da, Ulusal Birlik Partisi lideri Marine Le Pen veya Boyun Eğmeyen Fransa Partisi lideri Jean-Luc Mélenchon’un olası zaferinin, Avrupa Birliği’nin (AB) Kiev’e destek konusundaki birliğini zayıflatmasından ve Ukrayna’nın finansmanında uzlaşmayı güçleştirmesinden kaygı duyuluyor.
Politico’nun aktardığı kamuoyu yoklamalarına göre, 2027 baharında yapılacak seçimlerin ikinci turuna Ukrayna çatışmasındaki yaklaşımları Paris’in mevcut politikasıyla örtüşmeyen Marine Le Pen ve Jean-Luc Mélenchon kalabilir.
Her iki siyasetçi de NATO’yu eleştiriyor ve Kiev’e sağlanan desteğin belirli başlıklarının gözden geçirilmesini savunuyor.
Kasım ayında yapılan anketlerde Marine Le Pen, kararlı seçmenlerin yaklaşık yüzde 34’ünün desteğiyle ilk turda önde gidiyor.
İkinci sırada ise yaklaşık yüzde 17-18 destek oranıyla Jean-Luc Mélenchon yer alıyor.
Avrupa’da yaptırım vetosu ve uzlaşı kaygısı büyüyor
Paris’in izleyeceği olası politika değişikliği, Avrupalı diplomatlar ve Ukraynalı yetkililer arasında endişe yaratıyor.
Fransa, diğer ülkelerle birlikte gönüllüler koalisyonuna liderlik ediyor, Ukrayna için güvenlik garantilerinin hazırlanmasına katılıyor ve barış müzakerelerinde Avrupa’nın ortak tutumunun belirlenmesinde ağırlıklı bir yer tutuyor.
Politico’ya konuşan Ukraynalı bir yetkili, temel risklerin Fransa’nın gönüllüler koalisyonu içindeki taahhütleri, güvenlik garantileri ve Kiev’in gelecekteki finansmanıyla bağlantılı olduğunu söyledi.
Yetkili, Paris’in Ukrayna’ya en fazla bağış yapan ülkeler arasında olmadığını ancak Fransa’nın ortak tutumdan uzaklaşmasının Avrupa’da uzlaşı sağlanmasını zorlaştırabileceğini kaydetti.
Batı Avrupalı bir diplomat ise diplomatik çevrelerin bir kesiminin, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin yaptığı gibi Le Pen’in de iktidara gelmesi halinde Ukrayna konusundaki tutumunu yumuşatacağını düşündüğünü aktardı.
Diplomat, Ulusal Birlik Partisi’nin, AB ülkelerinin düzenli olarak oybirliğiyle uzatmak zorunda olduğu Moskova yaptırımlarının gevşetilmesini talep etme ihtimalini de dışlamadı.
Haberde, tek bir Fransız vetosunun yaptırım mekanizmasını tamamen bozmaya yetebileceği vurgulandı.
Moskova yönetimi ise Batı yaptırımlarını kınıyor, etkisiz ve gayrimeşru olarak nitelendiriyor.
Politico’nun görüştüğü tüm kaynaklar, Le Pen veya Mélenchon’un iktidara gelmesinin ani bir politika değişikliğine yol açacağı görüşünü paylaşmıyor.
Bazı kaynaklar, siyasetçilerin seçilmelerinin ardından Kiev’e destek konusunda ortak Avrupa yaklaşımına bağlı kalacağını öngörüyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Kiev’in, Fransızların seçeceği her adayla çalışacağını açıkladı.
Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turu 18 Nisan 2027’de, gerekmesi halinde ikinci turu ise 2 Mayıs 2027’de yapılacak.
Le Pen ikili yardımları durduracağını açıklamıştı
Marine Le Pen, ekim ayında yaptığı açıklamada, 2027 seçimlerini kazanması halinde maliyeti Fransa’ya yüklenecekse AB üzerinden Ukrayna’ya finansman sağlanmasını sorgulayacağını duyurdu.
Ulusal Birlik Partisi lideri, AB’nin Kiev’e sağladığı 90 milyar euro tutarındaki kredinin 18 milyar euroluk kısmının Fransa’ya düştüğünü belirtti.
Le Pen, yalnızca belirli operasyonel destek türlerini ve Ukraynalı askerlerin eğitimini sürdürerek Ukrayna’ya ikili yardımları durdurma sözü verdi.
Fransız siyasetçi, Paris’in artık bu tür harcamaları karşılayamayacağını savundu.
Zelenskiy ise Le Pen’in açıklamasının ardından Ukrayna’nın finansmanından vazgeçmesi halinde Fransa’nın kayba uğrayacağını söyledi.
Ukrayna lideri, ülkesindeki çatışmalarda edinilen deneyimin Fransız savunma şirketleri için taşıdığı öneme dikkati çekti.
Rusya, çatışmayı uzattığı gerekçesiyle Kiev’e yapılan doğrudan askeri veya mali her türlü yardıma karşı çıkıyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, AB ülkelerinin Kiev için silah satın alarak “savaşın devam etmesini daha da kışkırttığını” ifade etti.
Dünya Basını2 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Görüş2 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Asya2 hafta önceBangladeş’te işçi temsilcileri asgari ücret teklifini sundu
Görüş4 gün önceAPEC Zirvesi: Çin, Trump’la ilişkilerinde “duygusal değer” sanatını nasıl kullanıyor?
Avrupa2 hafta önceBerlin Sol Parti, Vanessa Emde’nin istifasını istedi
Görüş1 hafta önceDoğu Akdeniz’de kablo krizi aşıldı mı?
Dünya Basını2 hafta önceProf. Lukyanov: Avrupa ile Rusya arasındaki diplomatik güven sıfıra indi
Ortadoğu1 hafta önceTom Barrack, KYB temsilcileriyle görüştü












