Büyük şirketlerin “yapay zekayı yavaşlatma” çağrısı hisseleri vurdu

Pazartesi günü, en büyük yapay zeka şirketlerinin liderlerinin bu teknolojinin potansiyel varoluşsal riskleri konusunda uyarıda bulundu.

Bunun ardından dünya çapında yapay zeka ile bağlantılı hisse senetleri sert düşüş yaşadı.

Bu durum, devasa altyapı harcamalarıyla dünya borsalarını rekor seviyelere taşıyan sektöre duyulan güveni sarstı.

Satış dalgası, şirketlerin iddialı yapay zeka harcama planlarını finanse etmek için borçlara ve döngüsel finansmana giderek daha fazla güvenmeye başladığı sektörde yankı buldu.

Bu durum, çok yıllık en yüksek seviyelere ulaşan tahvil getirilerinde de görüldüğü üzere, küresel borçlanma maliyetlerinin artmaya devam etmesine rağmen gerçekleşti.

Anthropic CEO’su Dario Amodei, cumartesi günü X’te paylaştığı uzun bir makalede, yapay zekanın kötüye kullanılabileceğine dair endişelerin artması üzerine, yapay zeka şirketlerine model yeteneklerini geliştirme hızını yavaşlatma çağrısında bulunmuştu.

Hem xAI’yi yöneten Elon Musk hem de OpenAI CEO’su Sam Altman, Amodei ile aynı fikirde olduklarını belirtti.

Altman ayrıca, güvenlik endişelerini gerekçe göstererek şirketin bu yıl halka arz (IPO) yapmayacağını söyledi.

Microsoft da pazartesi günü OpenAI, Anthropic ve SpaceXAI ile birlikte daha ihtiyatlı bir yaklaşımı destekledi.

Microsoft’tan Mustafa Suleyman, “Gelişmeye devam etmeliyiz. Bunu sadece biraz daha temkinli ve özenli bir şekilde yapmalıyız,” dedi.

Wall Street’in önde gelen teknoloji endeksi Nasdaq 100, AI rallisine öncülük eden çip hisselerinin çakılması üzerine erken işlemlerde %1,2 düşüşle altı haftanın en düşük seviyesine geriledi.

Fakat öğleden sonra erken saatlerde kayıplarını telafi etti ve son olarak %0,4 düşüş kaydetti.

Philadelphia çip endeksi %5,2 düşüş yaşarken, Nvidia %3, Advanced Micro Devices %4,5 ve Micron %5,4 değer kaybetti.

Yarı iletken ekipman üreticileri Lam Research, Applied Materials ve teknoloji şirketi Bloom Energy, her biri %6’nın üzerinde değer kaybetti.

Günün erken saatlerinde, ASML’nin %6’lık düşüşünün yanı sıra Infineon ve Siemens Energy’deki keskin kayıpların etkisiyle Avrupa’nın teknoloji sektörü %2,2 geriledi.

Asya’da ise SoftBank %10’un üzerinde çakıldı ve yonga üreticileri TSMC ile SK Hynix de değer kaybetti.

Yapay zekanın (AI) yol açabileceği potansiyel zararlara ilişkin endişeler, bu ayın başlarında Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon’un istifa etmesi ile zirveye ulaştı.

Coxon, yapay zeka devlerinin “hayatlarımızla kumar oynadığını” belirtti.

Birkaç gün sonra, San Francisco merkezli yapay zeka laboratuvarı, Claude yapay zeka modellerinin silah geliştirme ve siber operasyonlardan gözetleme ve dolandırıcılığa kadar uzanan faaliyetlerde nasıl kullanıldığını detaylı olarak anlatan bir tehdit istihbarat raporu yayınladı.

Hafta sonu Amodei, altı ila 12 ay içinde yapay zeka ajanlarının “tüm interneti ele geçirebilecek ve potansiyel olarak yüz milyarlarca dolarlık zarara yol açabilecek” durumda olabileceğini yazdı. 

Ayrı bir gelişmede, OpenAI’den Altman bir röportajda, yapay zekanın insanlığın yok olması riskinin o kadar ciddi olduğunu ve yapay zeka şirketleri ile hükümetlerin harekete geçmesi gerektiğini belirtti.

Birkaç ABD’li Kongre üyesi, yapay zekanın hızlı ilerleyişi konusunda endişelerini dile getirerek yeni kurallar getirilmesi çağrısında bulundu.

Reuters’ın pazartesi günü bildirdiğine göre, ABD Senatosu müzakerecileri, yapay zeka şirketlerinin makul önlemler aldıklarını kanıtlamalarını zorunlu kılacak bir yasa tasarısını tartışıyor.

Ne var ki ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü bu endişeleri, ara seçimlerde bir tartışma konusu haline gelen yapay zeka ve veri merkezlerine karşı “çılgın bir komplo” olarak nitelendirerek bir kenara itti.

OpenAI’ın 2022’de ChatGPT’yi piyasaya sürmesinden bu yana, yapay zeka ile ilgili hisse senetleri küresel hisse senedi piyasalarındaki kazançların büyük bir kısmını oluşturdu.

Fakat son zamanlarda, kontrolsüz yapay zeka ajanları tarafından gerçekleştirilen siber saldırılar ve veri merkezi inşaatlarına yönelik kamuoyundaki hoşnutsuzluk, sektörün gelişimine karşı muhalefeti artırdı.

Reuters’ın haberine göre, ABD ve Çin hükümetlerinin bu ay yapılacak ikili görüşmelerin bir parçası olarak AI güvenliği görüşmeleri yapması bekleniyor. 

Fakat Çin’in Global Times gazetesi, bir başyazısında Anthropic’in makalesini eleştirerek, bunu ülkenin teknolojik gelişimini frenlemeyi amaçlayan bir “Soğuk Savaş stratejisi” olarak nitelendirdi.

OpenAI ve Anthropic için giderek artan bir endişe kaynağı, Moonshot AI’nın Kimi K3’ü, Alibaba’nın Qwen’i ve DeepSeek’in ürünleri gibi daha uygun fiyatlı Çin modellerinden gelen artan rekabet.

Bu durum, daha büyük ve pahalı modellerin fiyatlandırması üzerinde baskı yaratabilir.

Öte yandan bazı yatırımcılar, Anthropic ve OpenAI’ın uyarılarını ciddiye almadı. 2008 finansal krizinden önce ABD konut piyasasına karşı yaptığı başarılı bahisler “The Big Short” filminde anlatılan Michael Burry, X platformunda paylaştığı bir mesajda bu uyarıların “abartı ve şişirme” olduğunu ve “gerçekte kontrol edilemeyen büyüme yavaşlamasını örtbas etmek için” yapıldığını söyledi.

Diğerleri ise rekor düzeydeki sermaye harcaması taahhütlerinin, yapay zeka geliştirme sürecinin yavaşlama ihtimalinin düşük olduğunu gösterdiğini savundu.

Morgan Stanley, bu yılın başlarında yapay zeka harcamalarının 2027 yılına kadar 1,3 trilyon doları aşacağını öngörmüştü.

Deutsche Bank bir notunda, “Şirketler ve ülkeler arasındaki rekabet yarışı hâlâ yoğun ve rakipler ilerlemeye devam ederken firmaların gönüllü olarak geri adım atacağını hayal etmek zor,” dedi.

Bu arada, Amodei’nin kurucusu olduğu Anthropic, halka arz sürecini hızlandırdı. Kaynakların Reuters’a verdiği bilgiye göre, şirketin Nvidia’yı ana yatırımcı olarak kazanmak için görüşmelerde bulunduğu belirtildi.