Çin ve Rusya’nın yörüngedeki askeri programlarını genişletmesi üzerine, ABD ordusu pazartesi günü ilk kez uzayda silahlara sahip olduğunu kabul etti.

Hava Kuvvetleri Sekreteri Troy Meink, Maryland’da düzenlenen Hava ve Uzay Kuvvetleri Derneği konferansında, “ABD artık, düşmanca rakip eylemlerine karşı müşterek kuvvetleri savunabilecek yörüngedeki uzay kontrol silahlarına sahip,” dedi.

Meink, silahın ne olduğu veya yetenekleri hakkında ayrıntılı bilgi vermeyi reddetti. Fakat kullandığı ifadenin “caydırıcılık açısından önemli” olduğunu ve “ne yaptığımızla ilgili daha fazla ayrıntıya girmemizin aslında bu caydırıcılığa fayda sağlamayacağını” belirtti.

Meink, ABD’nin uzayda “serbestçe hareket edebileceğinden” emin olması gerektiğini ve uzayın Amerikan askeri ve iktisadi güvenliği için önemli bir arena olduğunu da sözlerine ekledi.

Meink’in açıklaması, Trump yönetiminin “Altın Kubbe” füze savunma kalkanı için uzay yeteneklerini hızla geliştirmeye çalıştığı bir dönemde geldi.

Hava Kuvvetleri Bakanı pazartesi günü, uzayda saldıran füzeleri önleyecek olan ve Altın Kubbe’nin belirleyici bir özelliği olan uzay tabanlı önleyiciler için artık “uçuşa hazır donanım” bulunduğunu söyledi.

Fakat uzay güvenliği uzmanları, ABD’nin yörünge silahı hakkındaki açıklamasının diğer hükümetler tarafından uzay silahlarının yaygınlaşmasına yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.

ABD Uzay Kuvvetleri, “uzay kontrolünü”, uzay üstünlüğünü hedefleyen, “uzay alanını ele geçirmek ve kontrol etmek için gerekli olan” savunma veya saldırı faaliyetleri olarak tanımlıyor.

Savaş çerçeve planında, bu kuvvet, yörünge saldırılarının hem kinetik, yani fiziksel olarak yıkıcı, hem de kinetik olmayan silahların kullanımını içerebileceğini belirtmiştir.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) düşünce kuruluşunda havacılık ve uzay güvenliği projesinin müdür yardımcısı olan Clayton Swope, uzayda ve Dünya’da gerçekleşebilen uzay kontrolünün, bir uydu yer istasyonuna saldırmayı veya uydu iletişimini bozmayı içerebileceğini söyledi.

Fakat eski bir CIA teknik istihbarat subayı olan Swope, Meink’in Çin ve Rusya’yı etkili bir şekilde caydırmak için “çok belirsiz” olduğunu belirtti.

Swope, “Bu ülkelerin, silahın yıkıcı potansiyeli hakkında daha fazla bilgiye sahip olmaları ve ABD’nin bu silahı kullanmadan önce hangi genel sınırı aşmaları gerektiğini bilmeleri gerekir,” diye ekledi.

Secure World Foundation’ın uzay güvenliği ve istikrarı baş direktörü Victoria Samson, kinetik bir saldırıda ortaya çıkacak enkaz oluşumuna yol açan eylemlerden kaçınmaya yönelik ABD politikası göz önüne alındığında, söz konusu silahın uzay tabanlı bir sinyal bozucu olduğunu öne sürdü.

Samson, Çin veya Rusya’nın benzer silahlara sahip olduğunu kabul etmesi halinde, Hava Kuvvetleri Bakanı’nın açıklamasının “caydırıcı olarak ters tepebileceğini” de sözlerine ekledi.

Samson, “Bu, kendi kendini besleyen bir döngüye dönüşür ve eninde sonunda birisi bu silahlardan birini kullanacak,” dedi.

Dış Politika Araştırma Enstitüsü’nden araştırmacı Sam Lair ise şöyle konuştu:

“Bu, artık ABD’nin rakiplerinin veya diğer ülkelerin, yeni ya da mevcut uzay karşıtı programlarını meşrulaştırmak için işaret edebilecekleri bir şey olacak.”

Meink’in açıklamasının diğer ülkelerde tamamen yeni uzay karşıtı programları tetikleyeceğinden şüpheli olsa da, “Bu, başka yerlerdeki mevcut veya yeni programların destekçilerine retorik bir argüman sağlayacaktır,” dedi.

Eski bir Google DeepMind çalışanı, yapay zekanın “tüm insanları öldürebileceği” uyarısında bulunan en son araştırmacı oldu.

Anthropic araştırmacısı Jacob Coxon’un geçen hafta, kısmen “yapay zekayı geliştiren kişilerin, bu teknolojinin on yılın sonuna kadar hepimizi öldürebileceğine içtenlikle inandıkları” gerekçesiyle istifa ettiğini açıklamasının ardından, yapay zekanın oluşturduğu potansiyel tehlikeye ilişkin kamuoyundaki endişe giderek artıyor.

Anthropic’ten bilim insanı Evan Hubinger, Coxon’un yorumlarına yanıt vererek onun haklı olduğunu ve yapay zekanın önümüzdeki on yıl içinde tüm insanlığı yok etme olasılığının %10’dan fazla olduğuna inandığını belirtti.

Bilal Chughtai ise X’te yaptığı açıklamada, “Kısa bir süre önce, AGI [Yapay Genel Zeka] güvenliği ve uyum araştırmaları üzerinde çalıştığım Google DeepMind’dan istifa ettim,” diye yazdı ve şöyle devam etti:

“Yapay zekanın hepimizi öldürme potansiyeline sahip olduğuna ve bu sonucu önlemek için zamanımızın azalmakta olduğuna içtenlikle inanıyorum.”

Google DeepMind’da çalışırken araştırma makalelerinin ortak yazarı olan Chughtai, LinkedIn profiline göre orada araştırma mühendisi olarak görev yaptı ve Temmuz 2026’da şirketten ayrıldı.

Son zamanlarda ortaya çıkan endişelerin ardından, Anthropic CEO’su Dario Amodei hafta sonu boyunca ileri düzey yapay zeka geliştirme hızının yavaşlatılması çağrısında bulundu.

Bu çağrısı, SpaceXAI’den Elon Musk ve OpenAI CEO’su Sam Altman’dan nadir görülen bir destek gördü ve yapay zeka konusunda “kıyametçilik” üzerine bir tartışma başlattı.

Chughtai ayrıca, yapay zekayı güvenli bir şekilde yönetmenin mümkün olduğunu fakat bunun için “yapay zeka şirketleri arasındaki bu çılgın yarışı önlemek amacıyla” koordinasyon gerektiğini belirtti:

“AI gelişimini, toplumun kaldırabileceği bir hıza ayarlamalıyız; böylece ortaya çıkan riskler, aşırı zararlar gerçekleşmeden önce ele alınabilir.”

Gelgelelim ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medyada AI sektörünün düzenleme çağrısının bir ”aldatmaca” olduğunu söyleyerek bu uyarıları reddetti.

Bill Gates, yapay zekanın topluma getireceği değişikliklere dünyadaki hiçbir hükümetin hazır olmadığını savunarak önümüzdeki risklere karşı uyarıda bulundu.

Reuters’a röportaj veren Microsoft’un kurucu ortağı, yakın zamana kadar yapay zeka konusunda iyimser bir tutum sergiliyordu fakat görüşünü değiştirdi.

İstihdama yönelik tehditler, saldırı endişeleri ve yapay zeka asistanlarına bağımlılığın tehlikeleri konusunda uyarıda bulunmuştu.

“Hiçbir hükümetin bu konuda olması gerektiği kadar derinlemesine ilgilendiğini sanmıyorum,” diyen Gates, bununla birlikte teknolojinin doğru yönetilmesi ve eşit erişim sağlanması halinde dünyanın en yoksullarına yardım etme konusunda büyük bir potansiyele sahip olduğunu da ekledi.

Gates’in ⁠adını taşıyan vakfı salı günü, yapay zekaya erişimin genişletilmesi için önümüzdeki iki yıl içinde en az 1 milyar dolar harcamayı planladığını açıkladı.

Gates, endişelerini dünya liderleriyle paylaştığını, bunlara ABD Başkanı Donald Trump ve ekibinin de dahil olduğunu belirtti ve bu yılın ilerleyen aylarında Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmeyi hedeflediğini söyledi.

Bill Gates’ten yapay zeka uyarıları

Milyarder, “Hükümetler bu konuda çok geride kalmış durumda,” diye ekledi.

Öte yandan endişelerine rağmen Gates ve vakfı, yapay zekanın en zenginlerle en yoksullar arasındaki uçurumu genişletmek yerine daraltmaya yardımcı olabileceğini umuyor.

Vakıf, daha önce duyurduğu yıllık 9 milyar dolarlık harcama planının bir parçası olan 1 milyar dolarlık harcama planının, eğitim, sağlık ve tarım alanlarında çalışan ortaklara aktarılacağını açıkladı.

Ayrıca, büyük dil modellerinin insanların konuştuğu her dilde çalışmasını sağlamak gibi, yapay zekanın dayandığı veri temellerinin oluşturulmasına da yardımcı olmayı hedefliyor.

“Sağlık alanında potansiyelin ne kadar büyük olduğunu abartmak zor,” diyen Gates, ön saflarda görev yapan sağlık çalışanlarına destek vermekten yeni ilaç ve aşıların keşfedilmesine kadar pek çok alanı örnek gösterdi.

Fakat Gates, yapay zekanın gelişini bir felaket filmine benzeterek, sorunları önlemek için hükümetlerin birlikte çalışması gerektiğini söyledi:

“Uzaylıların geldiği türlü türlü filmler var ve sihirli bir şekilde ABD, Çin ve herkes sorunu çözmek için bir araya geliyor. Yapay zeka da bir nevi bu uzaylı zekaya benziyor. Artık aramızda ve o filmlerde gösterildiği gibi davranmamız en iyisi.”

Haziran ayında, Gates, cinsel suçlu Jeffrey Epstein ile olan ilişkisi hakkında ifade vermek üzere Kongre’nin karşısına çıkmıştı.

Herhangi bir suçla itham edilmeyen Gates, küresel sağlık projelerine bağış yapmasını umduğu Epstein ile olan ilişkisini defalarca pişmanlık duyduğunu belirtti.

Vakfında harici bir inceleme başlatmasına rağmen Gates, bu bağlantıların kendisine veya vakfa önemli bir itibar kaybına yol açmadığını söyledi.

“Hükümet liderlerine erişim ya da gazetecilerin benimle röportaj yapmaya istekli olmaları açısından herhangi bir azalma görmüyorum,” diyen Microsoft kurucusu, çocuk ölümlerini azaltmak ve sıtmaya son vermek için vakfın uzmanlığından yararlanma isteğinin de “bir zerre bile” azalmadığını ekledi.