Diplomasi
Carney: Avrupa, kurallara dayalı uluslararası düzeni yeniden inşa edebilir

Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa’nın daha “acımasız bir dünyaya” boyun eğmeyeceğini, aksine yeni bir uluslararası düzenin yeniden inşa edilebileceği bir üs olabileceğini söyledi.
Carney, Hürmüz Boğazındaki gerginliğin tırmanması ve ABD’nin NATO’ya olan bağlılığına dair şüphelerin yeniden alevlenmesi üzerine bugün (4 Mayıs) başlayan Avrupa Siyasi Topluluğu (EPC) toplantısına katılan ilk Avrupa dışı lider olarak konuştu.
Carney şunları söyledi:
“Daha çıkarcı, dar görüşlü ve acımasız bir dünyaya boyun eğmeye mahkum olduğumuzu düşünmüyoruz ve bu tür toplantılar daha iyi bir yolun varlığını işaret ediyor.”
The Guardian’a göre “Amerikan liderliğinin devrinin sona erdiğine dair keskin bir ima ile Kanada’nın bir Avrupa siyasi toplantısına katılımının sembolizmini” açıklayan Carney, “Uluslararası düzenin yeniden inşa edileceğine dair güçlü bir kişisel inancım var fakat bu yeniden inşa Avrupa’dan çıkacak,” diye devam etti:
“Sadece kurallara dayalı bir uluslararası düzeni savunmadaki değerlerimizin gücünü değil, aynı zamanda gücümüzün değerini de gösteriyoruz. Dünya birçok boyutta bir kırılma yaşıyor: entegrasyon bazıları tarafından bir silah olarak kullanılıyor ve kurallar hegemonyaları kısıtlamıyor.”
EPC toplantısı ilk kez Erivan’da
Kuruluşun başlangıcından bu yana sekizincisi düzenlenen EPC toplantısı, Ermenistan’ın başkenti Erivan’da gerçekleştiriliyor.
Bu mekan, küçük Kafkas ülkesinin yeniden Rusya’nın etki alanına çekilmesini önleme konusundaki Avrupa’nın kararlılığını göstermek amacıyla seçildi.
Toplantı, Donald Trump’ın Almanya’dan 5.000’den fazla askerin çekileceğini duyurması üzerine ABD’nin NATO’ya olan bağlılığına dair yeni endişelerin gölgesinde düzenleniyor.
Bu hamle, transatlantik ittifakın güvenilirliği konusunda Avrupalıların en kötü korkularını doğruladı.
Macron, Avrupa’yı “güvenilir” ortak saydı ve daha fazla işbirliği istedi
Erivan’da konuşan Britanya Başbakanı Keir Starmer, “Güvendiğimiz bazı ittifakların, olmasını istediğimiz yerde olmadığını inkar edemeyiz. İttifaklarda olması gerekenden daha fazla gerginlik var,” dedi.
İngiliz başbakan, liderlerin ittifaklardaki gerginliklere nasıl tepki vereceğinin, “muhtemelen bir nesil boyunca, uzun yıllar boyunca neler olacağını belirleyeceğini” ekledi.
Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD’den bahsetmeden, Avrupa’nın göreceli güvenilirliğini defalarca vurguladı ve Avrupa’yı Asya, Körfez, Latin Amerika ve Afrika’da çekici kılanın bu öngörülebilirlik olduğunu savundu.
Avrupa, kritik mineraller ve çeşitli alanlarda Çin dahil başkalarına bağımlı olmaktan kurtulmak için hâlâ büyük bir risk azaltma göreviyle karşı karşıya.
Macron şunları söyledi:
“Savaşların ötesinde karşı karşıya olduğumuz en büyük sorun, kapsamlı bir risk azaltma stratejisidir. Başlıca jeopolitik riskleri azaltmak için daha fazla dayanışma, daha fazla yatırım ve daha iyi bir organizasyona ihtiyaç var.”
Zelenskiy, Rusya savaşı bitirse bile yaptırımların kalmasını istiyor
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın yaz aylarında “savaşı genişletme ya da diplomasiye yönelme anı” olarak nitelendirdiği kritik bir döneme girmeye hazırlandığını ileri sürdü.
Zelenskiy, Rusya’nın savaşı sona erdirmeyi seçmemesi halinde bile yaptırım paketlerinin kaldırılmamasının daha da hayati önem taşıdığını belirtti.
Herhangi bir müzakerede Avrupalıların masada olması gereken işlevsel bir diplomatik format çağrısında bulundu.
Almanya’dan asker çekilmesi planını tartışan AB dışişleri şefi Kaja Kallas, ABD askerlerinin Avrupa’dan çekilmesinin uzun süredir konuşulduğunu fakat “bu açıklamanın zamanlamasının sürpriz olduğunu” söyledi.
Kallas, “Bence bu, NATO’daki Avrupa ayağını gerçekten güçlendirmemiz gerektiğini gösteriyor,” dedi.
Trump’ın, savaşın sona erdirilmesi için yapılan görüşmelerde ABD’nin İran tarafından küçük düşürüldüğünü söyleyen Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’i cezalandırmaya çalıştığına inanıp inanmadığı sorulduğunda Kallas, “Başkan Trump’ın kafasının içini göremem, bu yüzden bunu kendisi açıklamak zorunda,” dedi.
Merz Erivan zirvesine katılmadı.
AB, Erivan’a “karşı propaganda” uzmanları gönderiyor
AB, gergin bir siyasi dönemde eski Sovyet cumhuriyetine desteğini artırırken, “Rus propagandası ve müdahalesiyle mücadele” konusunda uzmanlaşmış bir ekibini Ermenistan’a gönderiyor.
AB, Ukrayna savaşından bu yana Ermenistan ile bağlarını derinleştiriyor. Salı günü, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile AB liderleri Ursula von der Leyen ve António Costa’nın, Erivan’daki zirvede Ermenistan’a yönelik yabancı müdahaleye karşı bir AB misyonu kurulması fikrini resmen desteklemesi bekleniyor.
Zirvede enerji, ulaşım ve ekonomik destek konuları da ele alınacak.
AB, “Rusya’nın siber saldırılarına, bilgi manipülasyonuna ve müdahalesine karşı daha etkili bir yanıt vermek” ve yasadışı finansal akışlarla mücadele etmek amacıyla Ermenistan’da iki yıllık bir görev için 20-30 kişilik bir sivil uzman ekibi kuruyor.
Personel sayısı ve süresi artırılabilecek olan misyonun, 7 Haziran’daki parlamento seçimlerinden sonra faaliyete geçmesi bekleniyor.
Diplomasi
Hindistan, Rusya’dan petrol alımında rekor kırdı

Kpler verilerine göre Hindistan’ın Rusya’dan petrol ve kömür ithalatı, Ortadoğu’daki savaş ve sevkiyat aksaklıkları nedeniyle haziran ayında rekor seviyelere ulaştı. Rusya’dan yapılan günlük petrol sevkiyatının haziranda 2,55 milyon varile çıkması beklenirken, Moskova Avustralya’yı geride bırakarak Hindistan’ın ikinci en büyük kömür tedarikçisi konumuna yükseliyor.
Hindistan, İran’da yaşanan gerilim nedeniyle tedarik zincirinde meydana gelen aksamalar ve yükselen fiyatlar karşısında Rusya’dan petrol ve kömür ithalatını artırıyor.
Reuters haber ajansının uluslararası analiz şirketi Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Rusya’dan Hindistan’a yapılan sevkiyatlar haziran ayında rekor düzeylere ulaştı.
Kpler tahminlerine göre, Rusya’nın Hindistan’a petrol sevkiyatı haziran ayında günlük 2,55 milyon varille rekor düzeye yükselecek.
Bu miktar, mayıs ayındaki günlük 2,13 milyon varillik sevkiyatı ve Mayıs 2023’teki günlük 2,16 milyon varillik düzeyi geride bırakıyor.
Rusya’nın Hindistan’ın haziran ayındaki toplam ithalatı içindeki payı ise yüzde 50’nin hemen altında gerçekleşecek. Bu oran, Ortadoğu’daki çatışmanın başladığı 28 Şubat öncesindeki üç aylık dönemde ortalama yüzde 23 seviyesindeydi.
Hindistan’ın Rus petrolüne yönelmesi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının ardından piyasadaki arzı artırmak amacıyla ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin alımlara yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasını izledi.
Ancak yaptırımlardan muafiyet süresi 17 Haziran’da sona erdi ve ABD Hazine Bakanlığı tarafından uzatılmadı.
Reuters, bu durumun Rus petrolü alımlarında azalmaya yol açabileceğini, ancak sürecin gidişatının Hindistan rafinerilerinin ve yetkililerinin Ortadoğu ülkelerinden sevkiyatlara dönme konusundaki istekliliğine bağlı olacağını belirtiyor.
Kpler öngörülerine göre, Suudi Arabistan’dan yapılan ithalatın haziran ayında günlük 349 bin varil seviyesinde kalması bekleniyor. Bu miktar, savaş öncesindeki üç aylık dönemde günlük ortalama 832 bin varil düzeyindeydi.
İthalat artışı Rus kömüründe de gözleniyor. Haziran ayında tüm kalitelerde Rus kömürü ithalatının, mayıs ayındaki 3,27 milyon tona kıyasla 3,16 milyon ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor.
Her iki ay da geçen yılın mayıs ayında kaydedilen 3,76 milyon tonluk zirvenin ardından sırasıyla tarihin en yüksek ikinci ve üçüncü değerleri olarak kayda geçecek.
Rusya’nın haziran ayında Avustralya’yı geride bırakarak, Çin’den sonra dünyanın en büyük ikinci kömür ithalatçısı olan Hindistan’a en çok kömür sağlayan ikinci ülke konumuna geleceği tahmin ediliyor.
Ajansın değerlendirmesine göre Rusya, Hindistan’ın temel kömür tedarikçisi olma rolünü korumaya devam edecek; ancak Rus petrolünün gelecekteki alımları, ABD’nin Moskova’ya yönelik yaptırım politikasını olası sıkılaştırma adımlarına bağlı olacak.
Yeni Delhi petrol sevkiyatının yaptırımlardan etkilenmeyeceğini açıkladı
Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, haziran ayı ortasında yaptığı açıklamada, ülkesinin 2022 yılından bu yana küresel fiyatları dizginlemek amacıyla ABD’nin talebi doğrultusunda Rus petrolü alımlarını artırdığını belirtmişti.
Jaishankar, Rus hammaddesine yönelik Amerikan kısıtlamalarını eleştirerek, bu önlemlere büyük ilkeler süsü verilmemesi çağrısında bulunmuştu.
Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanlığı Temsilcisi Sujata Sharma da mayıs ayında yaptığı açıklamada, Rusya’dan sevkiyatların devam ettiğini ve ABD’nin yaptırım muafiyetlerine ilişkin kararlarından bağımsız olarak süreceğini kaydetmişti.
Hindistan rafinerileri, 2025 yılında ABD baskısı ve Hindistan mallarına yönelik yüzde 25’lik gümrük tarifesi tehdidi nedeniyle Rusya’dan yaptıkları ithalatı azaltarak Suudi Arabistan ve Irak’a yönelmişti.
Ancak Reuters’ın verilerine göre, Ortadoğu’daki savaşın ve Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın ardından Hindistan firmaları mart ayı başında Rus petrolü alımlarını yeniden artırdı.
Rusya’nın Yeni Delhi Büyükelçisi Denis Alipov nisan ayı sonunda yaptığı açıklamada, Hindistan’ın kabul etmeye hazır olduğu miktarda hammaddeyi tedarik etmeye hazır olduklarını duyurmuştu.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha sonra yaptığı açıklamada, Moskova’nın Hindistan’a enerji taşıyıcıları sevkiyatına ilişkin anlaşmalara bağlı kaldığını doğrulamıştı.
Diplomasi
Honduras uyuşturucu çeteleriyle mücadele için Ukrayna’dan İHA alacak

Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, organize suçla mücadele ve sınır güvenliğini sağlamak amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladıklarını açıkladı. Geçen hafta Kiev’i ziyaret eden Asfura, Ukrayna’nın yüksek teknolojik ekipmanlarıyla uyuşturucu kaçakçılığına karşı destek sağlayabileceğini belirtti.
Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura, AFP’ye verdiği mülakatta, ülkesinin sınırlarını korumak ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmek amacıyla Ukrayna’dan insansız hava araçları satın almayı planladığını duyurdu.
Asfura, yüksek teknolojik ekipmanlar aracılığıyla organize suçla daha etkin mücadele etmeyi hedeflediklerini belirterek, “Sınırlarımızı korumak, sınırlarımızda etkin güvenliği sağlamak ve yüksek teknolojik ekipmanlarla organize suçla mücadele etmek için insansız hava araçlarından bahsediyoruz” ifadesini kullandı.
Honduras lideri, Ukrayna’nın sınırların daha da güçlendirilmesi ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele süreçlerinde ülkesine yardımcı olabileceğini kaydetti.
Geçen hafta Ukrayna’nın başkenti Kiev’e resmi bir ziyarette bulunan Asfura ile bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Honduraslı mevkidaşına Ukrayna’nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmayı teklif etti.
Ukrayna lideri Zelenskiy, haziran ayında Baltık ülkeleri üzerindeki insansız hava aracı sorununa çözüm olarak “drone anlaşması” önerisinde bulunmuş ve Ukrayna’nın İHA koruması konusundaki uzman ekiplerini her an bu bölgeye göndermeye hazır olduğunu ifade etmişti.
Rusya Güvenlik Konseyi Sekreter Yardımcısı Aleksey Şevtsov ise ilkbahar aylarında yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Polonya ve Baltık ülkelerinin hava sahasından engelsiz şekilde geçtiğini ifade etmişti.
Uyuşturucu kartelleri Ukrayna’yı drone okulu olarak kullanıyor
Diplomasi
Ermenistan’da en büyük kumarhane olan Shangri La kapatıldı

Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, muhalefet lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansını usulsüzlük gerekçesiyle iptal etti. Kararın, ülkede gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından muhalefetin sonuçlara itiraz ettiği ve Anayasa Mahkemesinin süreci incelediği bir dönemde alınması dikkati çekti.
Ermenistan Ekonomi Bakanı Gevorg Papoyan, muhalefetteki Müreffeh Ermenistan Partisi’nin lideri Gagik Carukyan’a ait Onira Club şirketinin kumarhane işletme lisansının iptal edilmesine yönelik kararı imzaladı.
Sputnik Ermenistan’ın aktardığı gelişmeye göre iptal kararı, başkent Erivan yakınlarında bulunan ve ülkenin en büyük kumarhanesi olan Shangri La’yı kapsıyor.
Bakan Papoyan, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, lisans iptaline gerekçe olarak Mart 2026’da gerçekleştirilen denetimlerde tespit edilen usulsüzlükleri gösterdi.
Yapılan incelemelerde, şirketin sunduğu finansal raporlar ile oyun makinelerinin sayaçlarındaki fiili veriler arasında tutarsızlıklar belirlendi. Papoyan, kumarhane yönetimi tarafından sunulan verilerin tahrif edildiğini ve yanlış bilgiler içerdiğini kaydetti.
Tüketicilerin ve kamu yararının korunması amacıyla hemen yürürlüğe girdiği belirtilen karara karşı, Ermenistan mevzuatı uyarınca iki ay içinde idari yoldan veya Ermenistan İdari Mahkemesinde dava açılarak itiraz edilebilecek.
Onira Club şirketine kumarhane işletme lisansı, ilk olarak 1 Ocak 2014 tarihinde Ermenistan Maliye Bakanlığı tarafından verilmişti.
Şirketin lisansı daha önce 2020 yılında, üçüncü çeyreğe ait devlet harcının dörtte birinin ödenmemesi gerekçesiyle de iptal edilmiş, ancak şirket daha sonra gerekli izinleri yeniden alarak faaliyetine devam etmişti.
Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’a yurt dışına çıkış yasağı
Seçim sonuçlarına yönelik itirazlar sürüyor
Söz konusu lisans iptali kararı, ülkede parlamento seçimlerinin ardından yaşanan siyasi hareketliliğin ortasında geldi. Ermenistan’da 7 Haziran’da yapılan parlamento seçimlerinin ardından, aralarında Samvel Karapetyan liderliğindeki Güçlü Ermenistan Bloku, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın Ermenistan İttifakı ve Gagik Carukyan’ın Müreffeh Ermenistan Partisi’nin de bulunduğu yedi siyasi oluşum, 19 Haziran’da seçim sonuçlarının yeniden incelenmesi talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurdu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi, bu başvuruları 21 Haziran’da görüşmeye başladı.
Seçimlerden Başbakan Nikol Paşinyan’ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi birinci çıkarken, muhalefet partileri oy verme sürecinde organize usulsüzlükler yapıldığını savunuyor.
Güçlü Ermenistan Bloku, Ermenistan Merkezi Seçim Komisyonunun 14 Haziran tarihli kararının iptal edilmesini ve seçimlerin ikinci turunun düzenlenmesini talep ediyor.
Amerika6 gün öncePeter Thiel’in gizli cemiyeti: “Dialog”
Görüş2 hafta önceYeni Delhi’den Yükselen Ses: BRICS’in Yeni Dünya Düzeni Manifestosu
Asya7 gün önceÇKP, ‘Xi Jinping’in Parti İnşası Üzerine Düşüncesi’ni resmi doktrin ilan etti
Görüş1 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 5
Dünya Basını2 hafta önceİran’ın Yeni Büyük Stratejisi
Ortadoğu1 hafta önceİran, ABD ile varılan anlaşmanın detaylarını açıkladı
Asya2 hafta önceGüney Kore’de askeri istihbarat teşkilatına tarihi darbe
Görüş2 hafta önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 4










