Diplomasi
Carney: Avrupa, kurallara dayalı uluslararası düzeni yeniden inşa edebilir
Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa’nın daha “acımasız bir dünyaya” boyun eğmeyeceğini, aksine yeni bir uluslararası düzenin yeniden inşa edilebileceği bir üs olabileceğini söyledi.
Carney, Hürmüz Boğazındaki gerginliğin tırmanması ve ABD’nin NATO’ya olan bağlılığına dair şüphelerin yeniden alevlenmesi üzerine bugün (4 Mayıs) başlayan Avrupa Siyasi Topluluğu (EPC) toplantısına katılan ilk Avrupa dışı lider olarak konuştu.
Carney şunları söyledi:
“Daha çıkarcı, dar görüşlü ve acımasız bir dünyaya boyun eğmeye mahkum olduğumuzu düşünmüyoruz ve bu tür toplantılar daha iyi bir yolun varlığını işaret ediyor.”
The Guardian’a göre “Amerikan liderliğinin devrinin sona erdiğine dair keskin bir ima ile Kanada’nın bir Avrupa siyasi toplantısına katılımının sembolizmini” açıklayan Carney, “Uluslararası düzenin yeniden inşa edileceğine dair güçlü bir kişisel inancım var fakat bu yeniden inşa Avrupa’dan çıkacak,” diye devam etti:
“Sadece kurallara dayalı bir uluslararası düzeni savunmadaki değerlerimizin gücünü değil, aynı zamanda gücümüzün değerini de gösteriyoruz. Dünya birçok boyutta bir kırılma yaşıyor: entegrasyon bazıları tarafından bir silah olarak kullanılıyor ve kurallar hegemonyaları kısıtlamıyor.”
EPC toplantısı ilk kez Erivan’da
Kuruluşun başlangıcından bu yana sekizincisi düzenlenen EPC toplantısı, Ermenistan’ın başkenti Erivan’da gerçekleştiriliyor.
Bu mekan, küçük Kafkas ülkesinin yeniden Rusya’nın etki alanına çekilmesini önleme konusundaki Avrupa’nın kararlılığını göstermek amacıyla seçildi.
Toplantı, Donald Trump’ın Almanya’dan 5.000’den fazla askerin çekileceğini duyurması üzerine ABD’nin NATO’ya olan bağlılığına dair yeni endişelerin gölgesinde düzenleniyor.
Bu hamle, transatlantik ittifakın güvenilirliği konusunda Avrupalıların en kötü korkularını doğruladı.
Macron, Avrupa’yı “güvenilir” ortak saydı ve daha fazla işbirliği istedi
Erivan’da konuşan Britanya Başbakanı Keir Starmer, “Güvendiğimiz bazı ittifakların, olmasını istediğimiz yerde olmadığını inkar edemeyiz. İttifaklarda olması gerekenden daha fazla gerginlik var,” dedi.
İngiliz başbakan, liderlerin ittifaklardaki gerginliklere nasıl tepki vereceğinin, “muhtemelen bir nesil boyunca, uzun yıllar boyunca neler olacağını belirleyeceğini” ekledi.
Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD’den bahsetmeden, Avrupa’nın göreceli güvenilirliğini defalarca vurguladı ve Avrupa’yı Asya, Körfez, Latin Amerika ve Afrika’da çekici kılanın bu öngörülebilirlik olduğunu savundu.
Avrupa, kritik mineraller ve çeşitli alanlarda Çin dahil başkalarına bağımlı olmaktan kurtulmak için hâlâ büyük bir risk azaltma göreviyle karşı karşıya.
Macron şunları söyledi:
“Savaşların ötesinde karşı karşıya olduğumuz en büyük sorun, kapsamlı bir risk azaltma stratejisidir. Başlıca jeopolitik riskleri azaltmak için daha fazla dayanışma, daha fazla yatırım ve daha iyi bir organizasyona ihtiyaç var.”
Zelenskiy, Rusya savaşı bitirse bile yaptırımların kalmasını istiyor
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın yaz aylarında “savaşı genişletme ya da diplomasiye yönelme anı” olarak nitelendirdiği kritik bir döneme girmeye hazırlandığını ileri sürdü.
Zelenskiy, Rusya’nın savaşı sona erdirmeyi seçmemesi halinde bile yaptırım paketlerinin kaldırılmamasının daha da hayati önem taşıdığını belirtti.
Herhangi bir müzakerede Avrupalıların masada olması gereken işlevsel bir diplomatik format çağrısında bulundu.
Almanya’dan asker çekilmesi planını tartışan AB dışişleri şefi Kaja Kallas, ABD askerlerinin Avrupa’dan çekilmesinin uzun süredir konuşulduğunu fakat “bu açıklamanın zamanlamasının sürpriz olduğunu” söyledi.
Kallas, “Bence bu, NATO’daki Avrupa ayağını gerçekten güçlendirmemiz gerektiğini gösteriyor,” dedi.
Trump’ın, savaşın sona erdirilmesi için yapılan görüşmelerde ABD’nin İran tarafından küçük düşürüldüğünü söyleyen Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’i cezalandırmaya çalıştığına inanıp inanmadığı sorulduğunda Kallas, “Başkan Trump’ın kafasının içini göremem, bu yüzden bunu kendisi açıklamak zorunda,” dedi.
Merz Erivan zirvesine katılmadı.
AB, Erivan’a “karşı propaganda” uzmanları gönderiyor
AB, gergin bir siyasi dönemde eski Sovyet cumhuriyetine desteğini artırırken, “Rus propagandası ve müdahalesiyle mücadele” konusunda uzmanlaşmış bir ekibini Ermenistan’a gönderiyor.
AB, Ukrayna savaşından bu yana Ermenistan ile bağlarını derinleştiriyor. Salı günü, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile AB liderleri Ursula von der Leyen ve António Costa’nın, Erivan’daki zirvede Ermenistan’a yönelik yabancı müdahaleye karşı bir AB misyonu kurulması fikrini resmen desteklemesi bekleniyor.
Zirvede enerji, ulaşım ve ekonomik destek konuları da ele alınacak.
AB, “Rusya’nın siber saldırılarına, bilgi manipülasyonuna ve müdahalesine karşı daha etkili bir yanıt vermek” ve yasadışı finansal akışlarla mücadele etmek amacıyla Ermenistan’da iki yıllık bir görev için 20-30 kişilik bir sivil uzman ekibi kuruyor.
Personel sayısı ve süresi artırılabilecek olan misyonun, 7 Haziran’daki parlamento seçimlerinden sonra faaliyete geçmesi bekleniyor.
Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Rusya’da asimetrik İHA saldırılarının makroekonomik sonuçları
BP, Birtanya’daki Kuzey Denizi faaliyetlerini satışa çıkardı
Ukrayna saldırıları Rusya’yı benzin ithalatına itti
AB yetkilisi: Tüm Avrupa alevler içinde kalabilir
New York eyaleti Kalshi platformuna 36 milyar dolarlık dava açtı
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’
