Amerika
Chevron CEO’sundan uyarı: Ham petrol kıtlığı başlıyor

Chevron CEO’su Mike Wirth, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve İran’a yönelik savaş nedeniyle ham petrolde fiziksel kıtlık başlayacağı uyarısında bulundu. Wirth, Körfez enerji üretimine bağımlı Asya ekonomilerinin ilk etkilenenler olacağını belirtirken Yara CEO’su Svein Tore Holsether gübre kıtlığının milyarlarca öğünü riske attığını söyledi.
ABD’li enerji devi Chevron’un CEO’su Mike Wirth, 4 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve İran üzerindeki ABD-İsrail savaşının etkileri nedeniyle ham petrolde tedarik sıkıntısı başladığı uyarısında bulundu.
Wirth, bir etkinlik sırasında yaptığı konuşmada, “Fiziksel kıtlık görmeye başlayacağız. Talebin arza uyum sağlaması gerekiyor. Ekonomiler yavaşlamak zorunda kalacak” dedi.
Wirth, Körfez enerji üretimine en bağımlı olan Asya ülkelerinin ekonomilerinin bu durumdan ilk etkilenenler olacağını belirtti. Avrupa’nın ise bundan sonra etkileneceğini ifade etti. ABD’nin daha az etkileneceğini, ancak büyüyen krizden tamamen muaf kalamayacağını da ekledi.
Chevron CEO’su, Körfez’den gelen son planlı petrol sevkiyatının Los Angeles ve Güney Kaliforniya’yı besleyen Long Beach Limanı’nda boşaltılmakta olduğunu söyledi.
Wirth, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun “potansiyel olarak 1970’lerdeki kadar büyük” etkilere yol açtığını belirtti. Bu ifadesiyle 1973 yılındaki Arap petrol ambargosuna atıfta bulundu.
Açıklamanın zamanlaması ise Washington ile Tahran arasındaki gerilimin boğazda her geçen gün tırmanmaya devam ettiği bir döneme denk geldi.
Ateşkesten bu yana ABD, İran limanlarına yönelik ablukasını sürdürüyor. Tahran, Washington’ın boğaz yakınlarında İran gemilerine el koymasına karşılık olarak kısa süre önce bazı gemileri ele geçirdi ve daha fazla adım atacağı uyarısında bulundu.
İran güçleri pazartesi günü Hürmüz yakınlarında bir ABD savaş gemisine iki füze ateşledi. Daha sonra Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki enerji altyapısını hedef aldı. ABD, İran’a ait askerî sürat teknelerini vurduğunu duyurdu. Ancak İran medyası, saldırıda bir yük teknesindeki beş sivilin öldüğünü bildirdi.
Petrol fiyatlarında yükseliş
Bu gelişmeler sonucunda petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti. Küresel petrol fiyatları için referans kabul edilen Brent ham petrolü 114,44 dolara ulaşarak yüzde altı arttı. 5 Mayıs itibarıyla fiyat 114 doların hemen altında seyrediyor.
Şubat ayı sonunda İran’a karşı başlatılan ABD-İsrail savaşının yarattığı kriz nedeniyle bazı ülkeler şimdiden enerji kısıtlamasına gitmiş durumda. Bu ülkeler arasında Filipinler, Sri Lanka, Myanmar, Tayland, Nepal ve Bangladeş bulunuyor.
Gübrede yaşanması beklenen büyük kıtlığın ise yoksullukla mücadele eden ülkeleri ağır biçimde etkileyeceği öngörülüyor.
Gübre şirketi Yara’nın CEO’su Svein Tore Holsether, geçen hafta BBC’ye yaptığı açıklamada, bu durumun milyarlarca öğünü riske attığını söyledi.
Holsether, “İçinde bulunduğumuz durum nedeniyle şu anda dünyada yarım milyon tona kadar azotlu gübre üretilmiyor. Bu gıda üretimi açısından ne anlama geliyor? Gübre eksikliği sonucunda her hafta 10 milyara kadar öğünün üretilemeyeceğini söyleyebilirim” dedi.
Holsether ayrıca, “Gübre piyasası çok küresel bir piyasa; bu ürünler gezegen genelinde hareket ediyor. Ancak en başlıca varış noktaları Asya, Güneydoğu Asya, Afrika ve Latin Amerika olacaktır. En hızlı etkiyi buralarda görürsünüz” ifadelerini kullandı.
Yara CEO’su, Sahra Altı Afrika’nın ise daha da ağır bir etkiyle karşı karşıya kalabileceğini vurguladı.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Dünya Basını2 hafta önce“Yapay zeka devasa bir aldatmaca”
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya4 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek











