Asya
Çin Başbakanı Yaz Davos’unda Avrupa’nın sübvansiyon iddialarını reddetti

Çin Başbakanı Li Qiang, Dünya Ekonomik Forumu’nun “Yaz Davos’u” toplantısında Avrupalı ticaret ortaklarının sübvansyion şikâyetlerini reddetti.
Çin Başbakanı Li Qiang, Dünya Ekonomik Forumu (WEF) konferansında ülkesinin rekabet gücünü teknolojik yeniliğe bağladı ve devlet sübvansiyonlarına ilişkin uluslararası şikâyetleri reddetti.
Çarşamba günü kuzeydeki liman kenti Dalian’da düzenlenen WEF’in “Yaz Davos’u” etkinliğinde konuşan Li, Çinli şirketlerin araştırma-geliştirme harcamalarını ve bataryalardan iletişim teknolojilerine kadar uzanan sektörlerde elde edilen başarıları öne çıkardı.
“Çin ürünlerinin rekabet gücünün anahtarı, bazılarının iddia ettiği gibi hükümet sübvansiyonlarına dayanması değildir” diyen Li, “Çin hükümeti o kadar zengin değil, bunu karşılayabilecek durumda da değil” ifadelerini kullandı.
Li’nin yorumları, Çin’in Avrupalı ticaret ortaklarının ülkenin ekonomik modeline yönelik eleştirilerinin ardından geldi. Bu eleştirilerde, Pekin’in öncelikli sektörlerde sanayi politikalarını kullanmasının aşırı kapasiteyi körüklediği savunuluyor. Çin’in ticaret fazlası, mal ihracatının gücüyle geçen yıl 1,2 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaştı.
Yıllardır artan ticaret gerilimleri geçen yıl Washington ile Pekin arasında patlak veren sert tarife savaşıyla zirveye çıkarken, Avrupa Birliği’nin (AB) en büyük dört ekonomisi de “haksız ticaret uygulamalarının yükselişi” olarak niteledikleri duruma karşı Avrupa sanayisini savunmak için daha sert önlemler alınması yönünde baskı yapıyor.
IMF bu yıl Çin’e sübvansiyonlarını yarıya indirme çağrısında bulundu. Kurum, bu sübvansiyonların GSYİH’nin yüzde 4’üne denk geldiğini tahmin etmiş ve bunların “uluslararası taşma etkilerine ve baskılara yol açtığını” belirtmişti.
WEF’in “Yeni Şampiyonlar Yıllık Toplantısı” —Dalian ve Tianjin arasında dönüşümlü olarak düzenlenen ve Çin’in İsviçre’deki kış buluşmasına verdiği karşılık olarak görülen etkinlik— geçmişte uluslararası yöneticileri kendine çekmiş ve Pekin’in üst düzey politika yapıcılarının başlıca ekonomik eğilimlere dair açıklamaları nedeniyle yakından izlenmişti.
Son yıllarda Pekin’in iki numaralı yetkilisi olan Li, bu etkinliği Çin’i küresel ticaret sisteminin bir dayanağı olarak göstermek ve ülkenin hızla artan ihracatına ilişkin Batı’daki kaygıları yatıştırmak için kullandı.
Bu yılki açılış konuşmasını çarşamba günü yapan Li, “maliyetli Ar-Ge harcamaları” yapan ve “haksız dış baskılarla” karşı karşıya kalan yerli şirketleri övdü.
Li, ABD’nin ihracat kontrolleri nedeniyle en ileri çip üretim teknolojilerine erişimi kısıtlanan Huawei örneğini öne çıkardı.
Huawei’nin “uzun süredir mali ve teknolojik ablukalardan muzdarip olduğunu” ancak “direnç gösterdiğini” söyleyen Li, şirketin on yılda Ar-Ge’ye 1 trilyon RMB’den —147 milyar dolar— fazla yatırım yaptığını ve “öncü teknolojilerde bir dizi atılım gerçekleştirdiğini” belirtti.
Li, “ikinci Çin şoku” uyarıları gibi “dostane olmayan anlatıları” eleştirdi. Bu ifade, Çin’in 2001’de Dünya Ticaret Örgütü’ne katılmasının ardından yaşanan ilk ihracat patlamasının bugünkü yankılarına gönderme yapıyor.
“Geçmişte Çin’in büyük pazarı ve düşük maliyetli üretim faktörleri dünyaya pazar getirileri sağlamıştı” diyen Li, şöyle devam etti:
“Bugün Çin, daha da büyük pazar getirileri sunmayı sürdürürken, teknolojik ilerlemesi ve sanayi modernizasyonuyla giderek daha fazla inovasyon getirisi de sağlıyor.”
Li, Batılı ticaret ortakları ve iş dünyası odalarının sıkça dile getirdiği bir şikâyet konusu olan pazara erişimi genişletme taahhüdünde bulunmasının yanı sıra, yapay zekânın taşıdığı riskler ve uluslararası düzenleyici işbirliği ihtiyacı konusunda da uyarıda bulundu.
Riskleri kontrol altına alacak “uygun bir yönetişim” olmaması halinde, “sonuçların ağır olabileceğini” söyledi.
Li ayrıca, perakende satışların mayısta 2022’den bu yana ilk kez gerilediği ve yılbaşından bu yana yatırımlardaki düşüşün derinleştiği iç ekonominin durumu konusunda da dinleyicilere güven vermeye çalıştı.
Çin ekonomisinin ikinci çeyrekte “sağlam ivmesini koruduğunu” söyledi.
Asya
Japonya, petrol stoklarını yönetmek için “Asya IEA’sı” önerdi

Japonya, stratejik petrol rezervlerini yönetmek ve bölgeyi savaş veya iklim değişikliğinden kaynaklanan enerji şoklarına karşı korumak amacıyla Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) “Asya versiyonunun” kurulmasını önerdi.
Başbakan Sanae Takaiçi salı günü, 1973 petrol piyasası şokuna yanıt olarak kurulan ve merkezi Paris’te bulunan kuruluşa benzer bir şekilde, acil durum stoklarından yapılacak dağıtımları denetleyecek bölgesel bir görev gücünün oluşturulmasını önerdi.
Takaiçi, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin (KYG) Japon versiyonu olan Asya Sıfır Emisyon Topluluğu’nun (AZEC) Filipinler’de düzenlenen toplantısında, “Asya Petrol Güvenliği Görev Gücü” olarak adlandırılacak bu yeni yapıyı “IEA’nın Asya versiyonuna eşdeğer” olarak gördüklerini belirtti.
Ayrıca, Japonya’daki atıl petrol tanklarının Asya’nın geri kalanı için ham petrol stoklarını depolamak üzere kullanılmasını öngören paralel bir plan da önerdi.
IEA, Japon hükümetine bölgesel bir sistem için bir çerçeve konusunda danışmanlık yapıyor ve Tokyo’da yeni bir ofis açmayı planlıyor.
Bu öneriler, petrol şokundan özellikle ağır bir darbe alan Güneydoğu Asya genelinde petrol stoklarını artırmayı amaçlıyor.
Japonya, Şubat ayında ABD ve İsrail’in İran’a saldırısından önce 250 günlük petrol tüketimine denk gelen bir stok bulunduruyordu.
Fakat petrol türevli nafta ve plastikler konusunda Güneydoğu Asya’ya bağımlı olması, Japon üreticilerin renkli mürekkepten cerrahi eldivenlere kadar çeşitli ürünlerde kıtlıkla karşı karşıya kalmasına neden oldu.
Takaiçi, Orta Doğulu petrol şirketlerinin tedarikte önemli bir rol oynayacağına işaret ederek, planın Körfez ülkelerinin küresel pazarlara erişim için Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığını azaltarak “bu ülkelerin iktisadi ve enerji direncini artırmayı” amaçladığını söyledi.
Danışmanlık şirketi Energy Aspects’in kurucu ortağı Amrita Sen, “Bu, Orta Doğu için varoluşsal bir mesele. Tüketicilerinin bulunduğu yerlerde depolama alanlarına sahip olmaları gerekiyor. Bu [kesintinin] bir daha yaşanmamasını sağlamak istiyorlar,” dedi.
Japonya, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt ile halihazırda ortak stoklama anlaşmalarına sahip.
Bu anlaşmalar kapsamında, acil durumlarda öncelikli erişim hakkı karşılığında petrol depolama tankları kiralanıyor.
Takaiçi, Japonya’nın fazla depolama kapasitesinin, Filipinler’in ısrarla savunduğu ortak bir Güneydoğu Asya stokunu destekleyebileceğini ve bunun Manila’ya altyapı inşa etme maliyetinden tasarruf sağlayacağını belirtti.
Neredeyse tüm petrol ihtiyacını Orta Doğu’dan temin eden Filipinler’deki yetkililer, Singapur, Endonezya ve Malezya’nın bu öneri kapsamında petrol stoklarını sürdürmeyi kabul ettiğini ve BAE’nin de katılım konusunda ilgi gösterdiğini söylüyor.
Filipinler Cumhurbaşkanı Ferdinand Marcos Jr salı günü yaptığı açıklamada, Manila’nın stratejik petrol rezervlerini oluşturmakta olduğunu, “fakat stoklamanın yeterli olmadığını” belirtti.
Manila’da düzenlenen Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) liderler zirvesinin yan etkinliği olarak gerçekleştirilen AZEC toplantısında, “Sürdürülebilir ve kalıcı enerji güvenliği, petrol tüketen ve üreten ülkelerin uyumlu bir şekilde hareket etmesini gerektirir,” dedi.
Japonya Ekonomi Bakanlığı tarafından kurulan ve Cakarta merkezli bir düşünce kuruluşu olan ASEAN ve Doğu Asya Ekonomik Araştırma Enstitüsü’nün yaptığı bir araştırmaya göre, Güneydoğu Asya’nın elindeki petrol stoklarının 30 günlük tüketime denk geldiği tahmin ediliyor; oysa IEA, 90 günlük net ithalat miktarına eşdeğer bir stok tutulmasını tavsiye ediyor.
Enstitü, ASEAN’ın 11 üye ülkesinde 60 günlük ek stok biriktirmenin yıllık maliyetinin yaklaşık 2,2 milyar dolar olacağını tahmin etti ve ulusal stoklar, ithalatçı-ihracatçı ortak stokları ile “biletleme” sistemi aracılığıyla yönetilen uluslararası depolamadan oluşan karma bir sistem önerdi.
Japonya ve Güney Kore, IEA’nın Asya’daki tek üyeleri. IEA, 90 günlük net ithalata eşdeğer rezervlere sahip olan ve rezerv verilerini paylaşmaya istekli olan OECD ülkelerine açık.
Asya
Moğolistan Cumhurbaşkanı Khurelsukh yolsuzluk iddiaları sonrası istifa etti

Moğolistan Cumhurbaşkanı Ukhnaagiin Khurelsukh, bir demiryolu ihalesinden maddi çıkar sağladığı iddialarının ardından istifa ettiğini duyurdu. Tavan Tolgoi ile Gashuunsukhait arasındaki hattın gizli ihalesinde siyasetçilerin 110 milyon dolar rüşvet aldığı öne sürülürken, soruşturmada 286 milyar tugriklik avans transferi tespit edildi.
Moğolistan Cumhurbaşkanı Ukhnaagiin Khurelsukh, devlet demiryolu projesinden maddi çıkar sağladığı yönündeki iddiaların ardından istifa ettiğini açıkladı.
Associated Press haber ajansının aktardığına göre Khurelsukh, yürütülen soruşturmada işbirliği yapacağını belirtti.
İddialar, Tavan Tolgoi ile Gashuunsukhait arasındaki demiryolu hattının inşası için düzenlenen ve gizlilik kararı alınan ihaleye dayanıyor.
Mongolia Daily gazetesinin haberine göre Bodi Group şirketinin kazandığı ihalede siyasetçilerin toplam 110 milyon dolar rüşvet aldığı öne sürülüyor.
Muhalefet mecliste araştırma komisyonu istedi
Parlamentodaki muhalefet partileri, soruşturmanın yürütülebilmesi için 16 Kasım’da Cumhurbaşkanı ve iddialarda adı geçen diğer yetkililerin istifasını talep etmişti.
Demokratik Parti milletvekilleri, konunun incelenmesi amacıyla geçici bir meclis araştırma komisyonu kurulmasını önerdi.
42 milletvekilinin desteklediği girişimde, Moğolistan Ulusal Güvenlik Konseyi’nin 2019 yılından bu yana yayımladığı tüm tavsiyelerin gizliliğinin kaldırılması da istendi.
Söz konusu talebin 19 ve 20 Kasım’da yapılacak meclis genel kurul oturumlarında ele alınması planlanıyor.
Eski belediye başkanı Cumhurbaşkanını suçlamıştı
Habere göre eski Ulan Batur Belediye Başkanı Khishgeegiin Nyambaatar, birkaç gün önce katıldığı bir yayında rüşvet alanlar arasında Cumhurbaşkanı Khurelsukh’un da yer aldığını öne sürmüştü.
Moğolistan yolsuzlukla mücadele kurumu, 110 milyon dolarlık nakit ödemeye dair herhangi bir kanıta rastlamadığını bildirdi.
Kurum yetkilileri, soruşturma kapsamında 286 milyar tugrik tutarında avans ödemesi transferlerinin tespit edildiğini açıkladı.
Başbakan Yardımcısı Nyamtaishiryn Nomtoibayar ise bu ödemelerin kömür alım anlaşmalarıyla ilgili olduğunu savundu.
Asya
IEA: Çin’in güneş enerjisi tedarik zincirinin %90’undan fazlası zarar bildiriyor

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) son raporuna göre, Çin’in önde gelen güneş enerjisi fotovoltaik (PV) üreticilerinin %90’ından fazlası net zarar bildiriyor.
IEA, Renewables 2026 (Yenilenebilirler 2026) başlıklı raporunda yenilenebilir enerji üretim tedarik zincirlerini ele alan bir bölümde, 2025 seviyelerine kıyasla şu anda %10-30 oranında artan güneş modülü fiyatlarının, Çin güneş enerjisi üretim sektöründe kârlılığı yeniden tesis etmek için yeterli olmadığını savunuyor.
Rapora göre, Çin’in önde gelen güneş enerjisi üreticileri ve polisilikon üreticilerinin kümülatif net zararı, 2024’teki yaklaşık 4,4 milyar dolardan geçen yıl neredeyse 5,5 milyar dolara yükseldi.
Ayrıca 2024’ten bu yana 70’in üzerinde şirket iflas veya tasfiye başvurusunda bulundu.
Raporda bunun yanı sıra, 2026’nın ilk üç çeyreği boyunca net kâr marjlarının negatif seyretmesine rağmen, zararların istikrar kazanmaya başladığına dair işaretler olduğu belirtiliyor.
Raporda, “Son çeyreklerde, analiz edilen şirketlerin ortadaki %50’si -%5 ile -%15 arasında net kâr marjı bildirdi; bu aralık, 2024’te kaydedilen %0 ile -%30 arasındaki aralıktan daha dar,” denilirken, iyileşmelerin enerji depolama sistemi entegrasyonu gibi daha yüksek marjlı iş segmentlerine çeşitlendirme yapan şirketlerde yoğunlaştığı da ekleniyor.
Devam eden konsolidasyona rağmen, IEA raporu, güneş enerjisi tedarik zincirlerinin 2031 yılına kadar, özellikle polisilikon ve levha (wafer) üretiminde, Çin’de yüksek düzeyde yoğunlaşmaya devam edeceğini öngörüyor.
Ajans, konsolidasyon aşamasının bilançoları daha sağlam, üretim kapasitesi daha kaliteli ve teknoloji portföyleri daha rekabetçi olan üreticilerin lehine işleyeceğini ve bunun da daha zayıf üreticilerin piyasadan çekilmesini veya devralınmasını hızlandıracağını öngörüyor.
Rapor, konsolidasyonun etkisinin tedarik zinciri genelinde farklılık göstereceğini ve Çin’deki fazla üretim kapasitesinin çoğunluğunu şu anda oluşturan hammadde tedarik aşamalarının daha fazla uyum sağlaması gerekeceğini öngörüyor.
Rapora göre, Çin dışında, belirli güneş enerjisi üreticileri, devam eden küresel üretim kapasitesi fazlasına rağmen kârlı kalmayı başarıyor.
IEA, bu üreticiler için medyan net kâr marjlarının 2023 yılından bu yana genel olarak %10-15 aralığında istikrarlı kaldığını ve kârlılıklarının temelinde teknolojik farklılaşma, yerelleştirme stratejileri ve korunan pazarlara erişimin yattığını açıklıyor.
Raporda ayrıca, Çin dışında, özellikle Hindistan’da güneş enerjisi üretim merkezlerinin ortaya çıktığına dikkat çekiliyor.
IEA, bu merkezlerin öncelikle hücre ve modüllere odaklandığını belirtiyor çünkü bu segmentler, üretim sürecinin baş aşamalarında daha az polisilikon ve levha üretimi gerektiriyor.
Raporda şunlar yazıyor:
“Ticaret engelleri ve sanayi politikaları da yeni üretim kapasitelerinin yerleştirilmesini giderek daha fazla etkiliyor. Fakat mevcut düşük fiyat ortamında, yeni üreticilerin hedef pazarlarında teknolojik farklılaşma, politika desteği, yerel içerik avantajları veya güçlü iç talep gibi net rekabet avantajlarına ihtiyacı var.”
IEA’nın tahminlerine göre, mevcut iflas hızının devam ettiği ve önemli yeni yatırımların yapılmadığı bir senaryoda, küresel polisilikon üretim kapasitesi 2031 yılına kadar %45’e varan oranda daralabilir.
Piyasa koşulları iyileşir ve yatırım faaliyetleri yeniden başlarsa, bu azalma yaklaşık %15 ile sınırlı kalabilir.
Levha üretiminde de önümüzdeki yıllarda bir konsolidasyon yaşanması bekleniyor; piyasa koşullarına bağlı olarak 2031 yılına kadar kapasitenin tahmini %10-35 oranında azalacağı öngörülüyor.
Güneş pili ve modül üretim kapasitesinin ise %5-15 oranında düşeceği tahmin ediliyor.
IEA’nın raporunda ayrıca, güneş enerjisi üretim şirketlerinin giderek komşu büyüme pazarlarına, özellikle de batarya depolama sektörüne yönelme eğiliminin devam ettiği belirtiliyor.
Raporda, bu değişimin potansiyel olarak daha yüksek kâr marjlarına sahip, daha hızlı büyüyen bir segmente erişim imkânı sunduğu belirtilse de, “genişlemenin talebi yeniden aşması durumunda güneş enerjisi sektöründeki kapasite fazlası dinamiklerinin batarya tedarik zincirine aktarılma riski” olduğu konusunda da uyarıda bulunuluyor.
Amerika2 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceRusya’nın ‘Doğu’ya yönelişi’ hız kazanıyor: Putin, Çin sınırında yeni demiryolu hattını onayladı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin isyanı sürüyor
Asya2 hafta önceKazakistan, Drujba hattı üzerinden petrol sevkiyatını yeniden başlatmak istiyor
Dünya Basını1 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Dünya Basını2 hafta önceSırp Profesör Simić: Sandıktan çıkan irade Batı blokuna yöneliş değil
Görüş1 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2
Ortadoğu2 hafta önceHaredi müttefiklerinden Netanyahu’ya destek gelmedi









