Çin, Trump’a ‘tek taraflı tarifeleri kaldırma çağrısı yaptı, Asya ülkeleri endişeli

Çin, ABD Yüksek Mahkemesi’nin gümrük tarifelerine ilişkin kararını “kapsamlı biçimde değerlendirdiğini” açıkladı ve Washington’a ticaret ortaklarına uyguladığı “tek taraflı tarife önlemlerini” kaldırma çağrısında bulundu.

Çin Ticaret Bakanlığı’nın pazartesi günü yaptığı açıklamalar, ABD’nin en yüksek mahkemesinin Başkan Donald Trump’a küresel ticaret savaşında kullandığı birçok tek taraflı tarifeyi — Çin’e yönelik bazıları da dahil olmak üzere — iptal ederek ağır bir darbe indirmesinden günler sonra geldi.

Karardan saatler sonra Trump, salı gününden itibaren tüm ülkelerden yapılan ABD ithalatına yüzde 10 oranında yeni bir vergi getireceğini söyledi; ardından bazı yetkilileri bile şaşırtan bir hamleyle bu oranı yüzde 15’e çıkardı.

Çin bakanlığı, “ABD’nin tek taraflı tarifeleri … uluslararası ticaret kurallarını ve ABD iç hukukunu ihlal ediyor ve hiçbir tarafın çıkarına değil,” dedi.

Açıklamada ayrıca, “Çin ile ABD arasındaki işbirliği her iki taraf için de faydalıdır, ancak çatışma zararlıdır,” ifadelerine yer verildi.

Trump’ın mart sonu ve nisan başında Çin’e yapması beklenen ve Çinli mevkidaşı Xi Jinping ile görüşeceği son derece önemli ziyaret öncesinde, ticaret ve tarifelerin hem Çin hem de ABD’nin gündeminde başlıca konu olması bekleniyor.

Trump’ın planladığı yeni vergiler, 150 gün sonrasında uzatılması için Kongre onayı gerektiren ve yüzde 15’e kadar tarife uygulanmasına izin veren, ancak daha önce hiç test edilmemiş olan 122. Madde adlı ayrı bir yasaya dayanıyor. Hiçbir başkan daha önce 122. Madde’yi devreye sokmadı ve bunun kullanımı yeni hukuki itirazlara yol açabilir.

Ticaret Bakanlığı, “Çin bunu yakından izlemeye devam edecek ve kendi çıkarlarını kararlılıkla koruyacaktır,” dedi.

Çin Dışişleri Üniversitesi’nden Profesör Li Haidong, Global Times gazetesine verdiği demeçte, “İç kaynaklı bu tür gümrük vergisi kaosu, kaçınılmaz olarak küresel tedarik zinciri belirsizliğini artıracak ve dünya ticaret düzenindeki istikrarsızlığı derinleştirecektir,” değerlendirmesini yaptı.

ABD mahkemesinin kararı, Trump yönetiminin Çin ve Güney Kore’den Japonya ve Endonezya’ya kadar Asya’nın ihracat gücü yüksek ekonomilerine uyguladığı ve teknoloji tedarik zincirlerinde kilit rol oynayan dünyanın en büyük çip üreticisi Tayvan’ı da etkileyen birçok tarifeyi geçersiz kıldı.

YENİ KÜRESEL TARİFELER ARASINDA BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

Güney Kore, iki ülke arasında “çıkar dengesi”ni korumak için ABD ile istişarelerini sürdüreceğini açıkladı; sanayi bakanı ise otomobiller, bataryalar ve çipler dahil olmak üzere çeşitli sektörlerde yetkililer arasında endişe bulunduğunu söyledi.

Sanayi Bakanı Kim Jung-kwan, “Kamu ve özel sektör, Koreli şirketlerin ihracat rekabetçiliğini güvence altına almak ve pazarlarını çeşitlendirmek için birlikte çalışmalıdır,” dedi.

Hindistan ise, ticaret bakanlığından bir kaynağa göre, ABD’den gelen yeni tarife belirsizlikleri nedeniyle bu hafta Washington’a göndermeyi planladığı ve geçici bir ticaret anlaşmasını sonuçlandırmayı amaçlayan ticaret heyetini erteledi.

ABD’nin Hindistan mallarına uyguladığı tarifelerin yüzde 18’e düşürülmesi planlanırken, Hindistan’ın enerji tedariki, uçak ve parçaları, değerli metaller ve teknoloji ürünleri dahil olmak üzere beş yıl içinde 500 milyar dolarlık ABD ürünü satın almayı kabul ettiği belirtilmişti.

Geçtiğimiz yıl Endonezya, Malezya, Vietnam ve Kamboçya, Trump yönetimiyle ikili ticaret anlaşmaları imzalayarak ihracatlarına uygulanan ABD gümrük vergisi oranlarında indirim sağladılar. Bu anlaşmalar kapsamında Malezya’nın oranı yüzde 25’ten yüzde 19’a, Kamboçya’nın oranı yüzde 49’dan yüzde 19’a düştü; Vietnam ve Endonezya ise sırasıyla yüzde 20 ve yüzde 19 oranlarında anlaşmaya vardılar.

Bu arada Avrupa’da Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, şirketlerin hukuki mücadeleler değil öngörülebilirlik istediğini söyleyerek iş dünyasına yönelik riskler konusunda uyarıda bulundu. Yeni tarife planlarının daha fazla hukuki itirazı önlemek ve ABD Anayasası ile uyumlu olmasını sağlamak için açık şekilde tanımlanması gerektiğini söyledi.

Lagarde, CBS’in “Face the Nation” programında, “Bunu yeniden sarsmak, aksamalara yol açacaktır,” dedi.