Diplomasi
Çin uçak gemisi, Japonya ile gerginlik sürerken Batı Pasifik’te tatbikatlara başladı
Çin’in Liaoning uçak gemisi grubu, aralık ayında Japon savaş uçaklarıyla yaşanan gerginliğin ardından canlı atış tatbikatları düzenleyecek.
Liaoning uçak gemisi salı günü Batı Pasifik’te canlı atış tatbikatlarını da içerecek eğitimlere başladı; bu adım, ikili ilişkilerdeki gerginlikler nedeniyle Japonya’nın dikkatini çekecek gibi görünüyor.
Liaoning liderliğindeki uçak gemisi görev grubunun eğitimi, devlet yayıncısı CCTV’ye göre, açık deniz taktik uçuşları, canlı atış tatbikatları ve destek ile koruma sağlama faaliyetlerini kapsayacak.
Çin donanması, bu haftaki tatbikatın tam yerini belirtmedi ancak bunun, askeri yıllık plan çerçevesinde savaş yeteneklerini test etmek ve geliştirmek amacıyla rutin bir tatbikat olduğunu söyledi.
Tatbikatın ne kadar süreceği de açıklanmadı, ancak Liaoning’in geçen mayıs ayında gerçekleştirdiği bir tatbikat yaklaşık bir ay sürmüştü.
Aralık ayında, Asya’nın doğu kıyısından Okyanusya’nın batı kıyısına uzanan Batı Pasifik’teki Çin askeri tatbikatları, Çin savaş uçakları ile faaliyeti izlemek için yaklaşan Japon savaş uçakları arasında bir gerginliğe yol açmıştı.
Liaoning liderliğindeki grup, Miyako Boğazı’nın doğusunda uçak gemisi tabanlı uçakların uçuş eğitimini yürütüyordu. Çin, tatbikat hakkında Japonya’yı bilgilendirdiğini söylese de Tokyo, bildirideki ayrıntı eksikliğinden şikâyet etmişti.
Japonya, Çin’in J-15 savaş uçaklarının, Okinawa yakınlarındaki uluslararası hava sahasında Japon F-15 jetlerinin hedefleme radarını kilitlediğini açıkladı.
Öte yandan Çin, Liaoning’in tatbikat alanında Japon savaş uçaklarının bulunmasını tehlikeli olayın nedeni olarak gösterdi.
Haziran ayında gerçekleştirilen başka bir tatbikatta Liaoning, Guam’ın doğusuna gitmişti; bu, bir Çin uçak gemisinin ikinci ada zincirinin ötesine seyahat ettiği ilk seferdi. İkinci ada zinciri, ABD ve müttefikleri için Pekin’i sınırlamak amacıyla stratejik bir deniz sınırı olarak kabul ediliyor.
Bu tatbikat, Batı Pasifik’te başka bir Çin uçak gemisi olan Shandong ile birlikte gerçekleştirilmişti. Shandong saldırı grubu Japon adalarından yaklaşık 480 km (300 mil) mesafede gözlemlenirken, Liaoning grubu, büyük askeri tesislere ev sahipliği yapan ABD toprağı Guam’ın doğusuna yönelmişti.
Liaoning, Pekin’in ilk uçak gemisi olarak 2012 yılında hizmete girdi ve kayak rampalı kalkış sistemini kullanıyor. Gemi, geçmişte Tayvan yakınında Ekim 2024’te gerçekleştirilen bir tatbikat da dahil olmak üzere birçok tatbikata katıldı; bu tatbikatta savaş uçaklarını doğudan Tayvan’a doğru fırlatmıştı.
Çin ve Rusya, Japon hava sahası çevresinde ortak hava devriyelerini artırdı. Çin ve Rus donanma filolarının, Japonya çevresindeki önemli su yollarından geçerken de gözlemlendiği bildiriliyor.
Bu ayın başında yayımlanan Japonya’nın son savunma beyaz kitabında, Japonya, Çin’in topraklarına yakın artan askeri faaliyetleri konusunda endişelerini dile getirdi; buna, Doğu Çin Denizi’nden Batı Pasifik’e uzanan sularda Rusya ile yapılan ortak hava devriyeleri de dahil.
Pekin ve Tokyo arasındaki gerilim, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’in kasım ayında Tayvan hakkında yaptığı tartışmalı açıklamalardan bu yana arttı; Takaichi, Japon parlamentosunda Tayvan Boğazı’ndaki bir kriz durumunda askeri müdahalenin gerekçelendirebileceğini söylemişti. Pekin, bu açıklamaların kırmızı çizgiyi aştığını belirtmişti.