Çin yeni beyaz kitap yayımladı: ‘Daha adil ve hakkaniyetli küresel yönetişim’

Çin Devlet Konseyi Enformasyon Ofisi, çarşamba günü “Daha Adil ve Hakkaniyetli Küresel Yönetişim: Çin’in İlkeleri, Önerileri ve Eylemleri” başlıklı bir beyaz kitap yayımladı.

Beyaz kitabın, Çin’in küresel yönetişime ilişkin ilkelerini, önerilerini ve eylemlerini tanıtmak; uluslararası toplumda daha geniş bir mutabakat oluşmasını teşvik etmek; küresel meydan okumalara daha etkili yanıtlar verilmesini sağlamak ve daha adil, daha hakkaniyetli bir küresel yönetişim sistemi inşa etmek amacıyla yayımlandığı belirtildi.

Beyaz kitapta, küresel yönetişimin tüm insanlığın refahını ilgilendiren ortak bir çaba olduğu; adil ve hakkaniyetli bir küresel yönetişim sistemi inşa etmenin ise dünyanın dört bir yanındaki insanların uzun süredir peşinde olduğu ortak bir vizyon olduğu ifade edildi. Belgede ayrıca Çin’in her zaman küresel yönetişimin aktif bir katılımcısı, katkı sunucusu ve inşa edicisi olduğu vurgulandı.

Beyaz kitaba göre, yeni dönemde Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, insanlık için ortak geleceğe sahip bir toplum inşa etme vizyonunu ortaya koydu. Xi, geniş istişare, ortak katkı ve ortak fayda temelinde şekillenen bir küresel yönetişim sistemini ilerletirken, eşit ve düzenli çok kutuplu bir dünya ile herkesin yararına ve kapsayıcı bir ekonomik küreselleşmeyi teşvik etmek için gerçek çok taraflılık çağrısında bulundu.

Xi, 2025 yılında Küresel Yönetişim Girişimi’ni (GGI) önerdi. Bu girişim, çağın iki acil sorusuna Çin’in çözümünü sunmak üzere tasarlandı: Nasıl bir küresel yönetişim sistemi kurulmalı ve küresel yönetişim nasıl reforme edilip iyileştirilmeli?

Beyaz kitapta, GGI’nin ortaya konulmasının ardından kısa sürede yaklaşık 160 ülke ve uluslararası kuruluştan destek aldığı, 60’tan fazla ülkenin ise Küresel Yönetişim Dostları Grubu’na katıldığı belirtildi. Uluslararası toplumun, GGI’nin açık bir mesaj verdiği görüşünde olduğu ifade edildi: Çok taraflılığı savunmak, güçleri birleştirmek ve adil bir gelecek için çaba göstermek.

Beyaz kitaba göre GGI, uluslararası ilişkilerde daha fazla demokrasi yönündeki büyüyen eğilimle uyumlu olup, çok taraflılığın uygulanmasına yönelik uluslararası güveni güçlendiriyor. Girişim, küresel yönetişimin iyileştirilmesi için açık ve uygulanabilir bir yol haritası sunarak, çalkantılı bir dünyaya değerli bir istikrar ve pozitif enerji kazandırıyor.

Beyaz kitap, Çin’in daha adil ve hakkaniyetli bir küresel yönetişim sisteminin inşasını hızlandırmak amacıyla GGI’yi önerdiğini vurguluyor. Belgede, bu girişimin etkin biçimde uygulanması için Birleşmiş Milletler’in otoritesinin ve statüsünün kararlılıkla savunulmasının temel önemde olduğu belirtildi.

Beyaz kitaba göre başarı, aynı zamanda büyük ülkelerin sorumluluk duygusuyla hareket etmesine ve tüm ulusların barış ve kalkınma alanlarındaki açıkları gidermek için birlik içinde işbirliği yapmasına bağlı olacak. Tüm ülkelerin, tekerleği yeniden icat etmeye çalışmak yerine, merkezinde BM’nin bulunduğu uluslararası sistemi kararlılıkla savunması, uluslararası hukuka dayalı uluslararası düzeni koruması ve BM Şartı’nın amaç ve ilkelerine dayanan uluslararası ilişkilerin temel normlarını desteklemesi gerektiği ifade edildi.

Önsöz ve sonuç bölümlerinin dışında beyaz kitap beş bölümden oluşuyor: “Bugünün Dünyası Ağır ve Karmaşık Meydan Okumalarla Karşı Karşıya”, “Küresel Yönetişim Girişimi Çağımızın Meydan Okumalarına Yanıt Veriyor”, “Çin’in Küresel Yönetişimin Geliştirilmesine Katkısı”, “Değişimin Yönünü Parlak Bir Geleceğe Doğru Belirlemek” ve “Tarihin Kritik Bir Dönemecinde El Ele İlerlemek.”