Çin’den Britanya’ya British Steel uyarısı

Çin, British Steel’i devletleştirme planları konusunda Britanya’ya “kararlarını ihtiyatlı bir şekilde alması” çağrısında bulundu ve Çinli şirketleri koruyacağını söyledi.

İngiliz hükümeti, Nisan 2025’te British Steel’in operasyonel kontrolünü Çinli sahibi Jingye’den devralmıştı.

Başbakan Keir Starmer’ın pazartesi günü açıkladığı planlar, Birleşik Krallık’ın şirketi tamamen devletleştirmesine yol açabilir.

Perşembe günü Çin Ticaret Bakanlığı, İngiliz hükümetine “şirketlerin isteklerine ve piyasa ilkelerine saygı göstermesi ve idari zorlayıcı önlemlerin kötüye kullanılmasını önlemesi” çağrısında bulundu.

Bakanlığın yaptığı açıklamaya göre Çin, gelişmeleri yakından takip edecek ve “Çinli şirketlerin meşru haklarını korumak için güçlü önlemler alacak.”

Pazartesi günü başbakan, British Steel’i devletleştirmek için gerekli yasaların bu hafta meclise sunulacağını açıkladı.

Bu karar, İşçi Partisi’nin geçen hafta yerel seçimlerde aldığı ağır yenilginin ardından alındı.

Bu adım, İngiltere’nin Scunthorpe’daki son büyük çelik üretim tesislerinden birinin iflasını önlemek amacıyla, tesisi etkin bir şekilde devletin kontrolü altına alarak binlerce kişinin işini kurtarmak için geçen yıl yürürlüğe konulan acil durum yasasının ardından atılacak.

Devlet, şirketin Çinli sahibi Jingye yerine şirketi kontrol ediyordu; ne var ki şu anda şirket devlet mülkiyetinde değil.

Şimdi Starmer, tam devletleştirmeyi haklı çıkarmak için gerekli olan kamu yararı testinin “karşılanabileceğini” söyledi.

Başbakan, “Kamu yararı testine tabi olmak kaydıyla, hükümete British Steel’in tam devletleştirilmesi yetkisini verecek yasa tasarısının bu hafta sunulacağını duyurabilirim,” dedi.

Değerlendirmede ulusal güvenlik, kritik ulusal altyapının korunması ve ekonominin desteklenmesi gibi faktörler göz önünde bulundurulacak.

Devletleştirme çabaları başarılı olursa, British Steel 1988’den bu yana ilk kez hükümetin kontrolü altına girecek.

Duyuru, sendikalar ve ticaret kuruluşları tarafından olumlu karşılandı.British Steel, 2020 yılından bu yana Çinli Jingye Group şirketine ait.

Scunthorpe tesisinde 3.500 kişi çalışıyor ve burada iki dev yüksek fırın kullanılarak geri dönüştürülmüş malzemelerin aksine hammaddelerden üretilen işlenmemiş çelik üretiliyor.

Jingye, beş yıl önce British Steel’in Scunthorpe tesisini iflastan kurtarmak üzere bir anlaşma imzalayarak devreye girmişti ama şirket, halihazırda arz fazlası bulunan küresel pazarda zorluklar yaşamaya devam etti.

Jingye, yüksek fırınların “artık finansal açıdan sürdürülebilir olmadığını” belirterek, bunun nedeni olarak “son derece zorlu” piyasa koşullarını, gümrük vergilerini ve düşük karbonlu üretim tekniklerine geçişle ilgili maliyetleri gösterdi.

Jingye’nin nisan ayı başında demir cevheri, kömür ve fırınların çalışmaya devam etmesi için gerekli diğer hammaddelere ilişkin gelecekteki siparişlerini iptal etme kararı almasının ardından, Starmer hükümeti British Steel’e müdahale etmesi yönünde baskı altına girdi.

Fırınlar kapanmış olsaydı, Birleşik Krallık, dünyanın en güçlü ekonomilerinin oluşturduğu G7 forumunda çeliği sıfırdan üretme kapasitesine sahip olmayan tek ülke haline gelecekti.

Ulusal Denetim Ofisinin (NAO) bir raporuna göre, hükümetin tesisi korumak için attığı adım, Nisan 2025 ile Ocak 2026 arasında 377 milyon sterline mal oldu.