Çinli ihracatçılar gümrük vergilerinden kaçınmak için mallarının menşeini üçüncü ülkeler üzerinden gizliyor

Çinli ihracatçılar, ABD Başkanı Donald Trump tarafından uygulanan gümrük vergilerinden kaçınmak için, mallarını üçüncü ülkeler üzerinden sevk ederek gerçek menşeini gizlemeye yönelik çabalarını artırıyor.

Financial Times’ın (FT) haberine göre, Çin’den gelen mal akını, aslında ABD’ye yönelik ticaretin aktarma noktası haline gelmekten çekinen komşu ülkelerde alarm zillerini çaldırdı.

Bu taktiğin giderek yaygınlaşması, Trump’ın Çin mallarına uyguladığı yüzde 145’e varan yeni gümrük vergilerinin, ihracatçıların en önemli pazarlarından birine erişimini engelleyeceği yönündeki endişelerini vurguluyor.

Çin’in güneyindeki Zhongshan şehrinde bulunan ihracatçı Baitai Lighting’in satış elemanı Sarah Ou, FT’ye verdiği demeçte, “Gümrük vergisi çok yüksek” dedi ve ekledi: “[Ancak] malları komşu ülkelere satabiliriz, komşu ülkeler de bunları ABD’ye satar ve böylece vergiler azalır.”

ABD ticaret yasaları, malların gümrük vergisi açısından menşe ülkesi olarak kabul edilebilmesi için, genellikle önemli bir değer katan işleme veya imalat dahil olmak üzere, bir ülkede “önemli bir dönüşüm” geçirmelerini gerektiriyor.

Ancak Xiaohongshu gibi Çin sosyal medya platformlarındaki reklamlar, ihracatçılara mallarını Malezya gibi ülkelere göndererek, orada yeni menşe belgesi almalarını ve ardından ABD’ye göndermelerini teklif ediyor.

“ABD Çin ürünlerine gümrük vergisi mi uyguladı? Malezya üzerinden transit geçerek Güneydoğu Asya mallarına ‘dönüştürün’!“ diye yazan bir reklam, bu hafta Xiaohongshu’da ‘Ruby — Üçüncü Ülke Transshipment’ adlı bir hesap tarafından yayınlandı.

“ABD Çin menşeli ahşap döşeme ve sofra takımlarına sınırlama mı getirdi? Malezya’da ‘menşei yıkayın’ ve gümrük işlemlerini sorunsuz geçirin!” diye ekledi.

Güney Kore gümrük idaresi geçen ay, bu yılın ilk çeyreğinde menşe ülkesi sahte olan 29,5 milyar won (21 milyon dolar) değerinde yabancı ürün bulduğunu, bunların çoğunun Çin’den geldiğini ve neredeyse tamamının ABD’ye gönderildiğini açıkladı.

Ajans yaptığı açıklamada, “ABD hükümetinin ticaret politikasındaki değişiklikler nedeniyle, farklı gümrük tarifeleri ve kısıtlamalardan kaçınmak için ülkemizin ürünlerin geçiş noktası olarak kullanıldığı vakalarda son zamanlarda keskin bir artış görüyoruz” dedi.

Vietnam Sanayi ve Ticaret Bakanlığı geçen ay, yerel ticaret birlikleri, ihracatçılar ve üreticilere hammadde ve girdi mallarının menşe kontrollerini güçlendirmeleri ve sahte sertifikaların düzenlenmesini önlemeleri çağrısında bulundu.

Tayland Dış Ticaret Bakanlığı da geçen ay, gümrük vergilerinden kaçınmayı önlemek için ABD’ye gönderilen ürünlerin menşe kontrollerini sıkılaştırmaya yönelik tedbirler açıkladı.

Baitai’den Ou, birçok Çinli üretici gibi, şirketin malları “gemide teslim” olarak sevk ettiğini ve bu durumda mallar kalkış limanından çıktıktan sonra sorumluluğun alıcıya geçtiğini, böylece ihracatçının yasal riskinin azaldığını söyledi.

“Müşteriler sadece Guangzhou veya Shenzhen’de liman bulmak zorundadır ve [mallar] oraya ulaştığı sürece görevimizi tamamlamış oluruz. [Bundan sonra] bizim işimiz değildir” dedi.

İki lojistik şirketinin satış elemanları, malları Malezya’nın Port Klang limanına gönderebileceklerini, buradan malları yerel konteynerlere aktaracaklarını ve etiketlerini ve ambalajlarını değiştireceklerini söyledi. İsimlerini vermek istemeyen satış elemanları, FT’ye verdikler demeçte, şirketlerin Malezya’daki fabrikalarla bağlantıları olduğunu ve bu fabrikaların menşe belgelerinin düzenlenmesine yardımcı olabileceğini söyledi.

Malezya Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı ise, ülkenin “uluslararası ticaret uygulamalarının bütünlüğünü korumaya kararlı olduğunu” ve “malların değeri veya menşei ile ilgili olsun olmasın, yanlış veya sahte beyanlarla gümrük vergilerini atlatmaya yönelik her türlü girişimi ciddi bir suç olarak gördüğünü” belirtti.

“Bu haberlerin doğruluğu tespit edilirse, gümrük idaresi ve ABD yetkilileriyle işbirliği içinde soruşturma başlatacak ve gerekli önlemleri alacağız” diye ekledi.

Çin dışişleri ve ticaret bakanlıkları Financial Times’ın Çinli ihracatçılar ile ilgili yorum taleplerine yanıt vermedi.