Diplomasi
Çinli profesör Weiwei’den Avrupa’ya: Kendi çıkarlarınıza zarar veriyorsunuz

Fudan Üniversitesinden Prof. Zhang Weiwei, Schiller Enstitüsü panelinde yaptığı konuşmada, Avrupa’nın ABD’nin “vasalı” haline gelerek kendi çıkarlarına zarar verdiğini belirtti. Weiwei, Batı’nın “böl ve yönet” felsefesine karşı Çin’in “birleş ve zenginleş” ilkesini savunduğunu ve Kuşak ve Yol Girişimi gibi projelerle bunu kanıtladığını ifade etti.
Fudan Üniversitesinden Prof. Zhang Weiwei, Schiller Enstitüsü tarafından düzenlenen panelde yaptığı konuşmada, dünyanın halihazırda çok kutuplu bir yapıya kavuştuğunu belirterek Avrupa’ya yönelik sert eleştirilerde bulundu.
BRICS’in satın alma gücü paritesine göre toplam GSYİH’sinin G7’yi geride bıraktığını ifade eden Weiwei, “Çok kutupluluk zaten burada. BRICS’in satın alma gücü paritesine göre toplam GSYİH’si G7’den çok daha büyük; dünya GSYİH’sinin yaklaşık yüzde 40’ına tekabül ederken, G7’nin payı yüzde 33,” dedi.
“Avrupa artık özerk değil”
Çin-Avrupa ilişkilerindeki sorunlara dikkat çeken Weiwei, Avrupa Birliği (AB) tarafında Çin’e karşı “derinlere kök salmış bir güvensizlik” olduğunu belirtti.
Weiwei, “Çin’in bakış açısına göre, Avrupa bugün artık o kadar özerk değil, bağımsız olduğundan bahsetmiyorum bile. Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un da belirttiği gibi, ABD’ye bir tür vasal statüsünde. Gerçek Avrupa çıkarlarından ziyade Amerikan çıkarlarına hizmet etmeye çalışıyorlar,” ifadelerini kullandı.
Avrupa’nın enerji politikalarını eleştiren Weiwei, Çin’in yüzde 85’lik enerji kendine yeterlilik oranına ulaştığını, Avrupa’da ise bu oranın yüzde 40 civarında olduğunu söyledi.
Weiwei, “Bu tür bir enerji kendine yeterlilik seviyesiyle, Kuzey Denizi’ndeki boru hatlarının bombalanmasına ve yok edilmesine göz yumup soruşturma bile açmıyorsunuz. Bu bir utanç. Bu kabul edilemez ve tabii ki Alman sanayisine ve bir bütün olarak Avrupa’ya zarar veriyor,” diye konuştu.
“Çin’in felsefesi: Birleş ve zenginleş”
Weiwei, Çin’in Afrika’daki faaliyetlerinin jeopolitik rekabet olarak görülmesini eleştirerek, bu yaklaşımların temelinde felsefi bir ayrım yattığını vurguladı.
Çinli profesör, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Batı’nın fikri ‘böl ve yönet’tir, ki bu çok aptalca. Biz ‘birleş ve zenginleş’i teşvik etmeliyiz. Bunu son yıllarda kendi ülkemizde yaptık. Şimdi bu fikri tüm dünyaya yayıyoruz. Çin ve ABD arasındaki temel fark, ABD ve genel olarak Batı için felsefenin ‘dost ya da düşman’ olmasıdır. Çin felsefesi ise ‘dost ya da potansiyel dost’tur. Bütün farkı yaratan da budur.”
Weiwei, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Afrika’da 10 bin kilometreden fazla demiryolu inşa ettiğini veya modernize ettiğini ve 100’den fazla liman yaptığını belirterek, bu projelerin “birlikte tartışma, birlikte inşa etme ve birlikte faydalanma” ilkesine dayandığını ve Afrika’da iyi karşılandığını söyledi.
“Taklamakan Çölü’nü yeşerttik”
Çin’in “yapabiliriz ruhu” ile hareket ettiğini ve somut projelerle sonuç aldığını belirten Weiwei, Avrupa’nın ise genellikle tartışmakla yetindiğini savundu.
Weiwei, ülkesinin yeşil enerji ve çölleşmeyle mücadeledeki başarılarını örnek gösterdi.
Weiwei, “Schiller Enstitüsü’nün 1970’lerde ortaya koyduğu Vaha Planı, bugünün teknolojileri ve yeşil finansmanıyla gerçekleştirilebilir. Çin, dünyanın en büyük çöllerinden biri olan ve Almanya büyüklüğündeki Taklamakan Çölü’nü yeşil kuşakla çevreledi. Bu, 46 yıllık kesintisiz çabanın bir ürünüdür. Bu yeşil kuşağın içinde, milyonlarca güneş panelinin kurulduğu fotovoltaik tarlalarımız var. Altında ise kuraklığa dayanıklı bitkiler bulunuyor. Bu sayede Sincan, Çin’in en büyük tahıl, buğday ve mısır üreticilerinden biri haline geldi. Bu inanılmaz bir başarı,” dedi.
Weiwei, bu tecrübenin, ekipmanın ve yeşil finansman imkanlarının Vaha Planı’nı gerçeğe dönüştürmek için kullanılabileceğini sözlerine ekledi.
Diplomasi
Paşinyan’ın partisi Avrupa Halk Partisi yolunda

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, lideri olduğu Sivil Sözleşme partisinin Avrupa’nın en büyük merkez sağ grubu olan Avrupa Halk Partisi’ne (EPP) katılımı için görüşmeler yürütüyor. Euractiv’in haberine göre katılım sürecinin bu yıl içinde değerlendirilmesi bekleniyor.
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, liderliğini yaptığı Sivil Sözleşme partisinin, Avrupa’nın en büyük merkez sağ siyasi oluşumu olan Avrupa Halk Partisi’ne (EPP) katılımı konusunu müzakere ediyor.
Euractiv portalının haberine göre, Paşinyan EPP’ye katılma niyetini ilgili mercilere iletti. Haberde, katılım konusundaki nihai kararın henüz alınmadığı ancak meselenin bu yıl içinde değerlendirilebileceği kaydedildi.
Ermenistan iktidar partisinin yanı sıra Macaristan’dan Tisza, Danimarka’dan Liberal İttifak, Çekya’dan STAN ve Karadağ’ın iktidar hareketi olan Şimdi Avrupa Hareketi de EPP bünyesine dahil olabilecek yapılar arasında yer alıyor.
Sivil Sözleşme partisi, 7 Haziran’da Ermenistan’da düzenlenen parlamento seçimlerinden galibiyetle ayrılmıştı. Merkezi Seçim Komisyonu verilerine göre, oyların yüzde 49,81’ini alan Paşinyan’ın partisi, hükümeti tek başına kurma yetkisini elde etti.
Seçimlerin ardından açıklama yapan Paşinyan, halkın “devletleşme, bağımsızlık ve barış” rotasını desteklediğini ifade etti.
Seçim sonuçları hem Ermenistan muhalefeti hem de Moskova tarafından eleştirildi. Ermenistan İttifakı lideri ve eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan, yetkilileri muhalefet üzerinde baskı kurmak ve idari kaynakları kullanmakla suçlayarak seçim sonuçlarına itiraz edeceğini duyurdu.
Rusya Dışişleri Bakanlığı da kampanya sürecindeki ihlallere dikkat çekti. Bakanlık Sözcüsü Mariya Zaharova, seçimlerin muhalif güçler ve Ermeni Apostolik Kilisesi üzerindeki baskı gölgesinde gerçekleştiğini belirtti.
AGİT gözlem heyeti ise yayımladığı ön raporda, seçim kampanyasının çatışmacı bir karakter taşıdığını bildirdi. Gözlemciler, Paşinyan’ın muhalif adayları açıkça soruşturmalarla ve şirketlerinin kamulaştırılmasıyla tehdit ettiğini not etti.
Erivan dış politikada AB ve Avrasya arasında denge arıyor
Ermenistan’da 2025 yılında, ülkenin Avrupa Birliği’ne katılım arzusunu yasallaştıran bir düzenleme kabul edilmiş, Paşinyan ise cumhuriyetin AB’nin tam haklı bir üyesi olmak istediğini dile getirmişti.
Rus yetkililer, AB üyeliğinin Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üyeliği ile bağdaşmadığını defaatle vurguladı. Erivan ise karşılıklı çıkarların tanınmasına dayalı “dengeli bir dış politika” yürüttüğünü savunuyor.
Paşinyan, Ermenistan’ın Rusya’nın çıkarlarına zarar verme amacının “olmadığını ve olmayacağını”, ilişkilerin kaçınılmaz dönüşümüne rağmen Moskova ile bağları derinleştirme niyetinde olduklarını kaydetmişti.
28–29 Mayıs tarihlerinde Astana’da düzenlenen AEB zirvesinde, katılımcı ülkeler Ermenistan’ın topluluktaki geleceğine ilişkin bir bildiri kabul ederek bunu Ermenistan Başbakan Yardımcısı Mger Grigoryan’a iletti.
Zirve sonunda dört AEB ülkesinin liderleri, Ermenistan’ı AB ile AEB arasındaki seçimini yapmak üzere en kısa sürede referanduma gitmeye çağırdı.
Paşinyan ise gazetecilere yaptığı açıklamada, organizasyondaki tüm kararların konsensüsle alınması nedeniyle Ermenistan’ın AEB üyeliğinden çıkarılmayacağını ifade etti.
Diplomasi
BP yatırımcıları Manifold’un görevden alınmasına tepkili

Britanyalı enerji devi BP’nin en büyük hissedarları, Yönetim Kurulu Başkanı Albert Manifold’un atanmasından bir yıl sonra görevden alınmasıyla ilgili derin endişelerini dile getirdi. Financial Times’ın haberine göre yatırımcılar, şeffaf bir açıklama yapılmamasının şirket içinde kriz ve yapılandırma planlarına karşı direnç işareti olduğundan korkuyor.
Britanyalı petrol devi BP’nin en büyük hissedarları, Yönetim Kurulu Başkanı Albert Manifold’un ani bir kararla görevden alınması nedeniyle derin endişe taşıdıklarını ifade etti.
Financial Times’ın (FT) haberine göre, şirketin en önemli yatırımcıları, bu ayrılığın nedenlerine dair yönetimden açıklama bekliyor.
Haberde, Manifold’un BP’nin yapısını basitleştirmeyi, yönetim kurulu kompozisyonunu yeniden gözden geçirmeyi ve maliyetleri düşürmeyi planladığı hatırlatıldı.
BP’nin geçici yönetim kurulu başkanı Ian Tyler, kurulun mevcut stratejiyi tam olarak desteklediğini ve uygulamaya devam etme niyetinde olduğunu belirtse de görevden alma kararı şirket içindeki çalışma ortamına dair soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Yatırımcılar, fesih kararına ilişkin net bir gerekçe sunulmamasının bir kriz belirtisi olabileceğini değerlendiriyor. Bu durumun, şirketin yeniden yapılandırma planlarının iç direnç nedeniyle sekteye uğrayabileceği yönündeki kaygıları artırdığı kaydedildi.
Hissedarlar ayrıca, Manifold’un gidişinin, mevcut düzenin bozulmasını istemeyen ve lideri saf dışı bırakmaya çalışan “bürokrasi” tarafından tetiklenmiş olabileceğinden çekiniyor.
FT’ye konuşan bir hissedar konuya ilişkin, “İnsanlar onu dışarı mı atmaya çalıştı? Bu durum bizi ve diğer pek çok kişiyi endişelendiriyor” ifadelerini kullandı.
BP yönetimi etik ve yönetişim standartlarını gerekçe gösterdi
BP, Mayıs ayı sonunda yönetim kurulu başkanını, atanmasının üzerinden henüz bir yıl geçmeden görevden almıştı. Yönetim kurulu, olası ihlallere dair ayrıntı vermeden kararı oy birliğiyle almıştı.
Reuters’ın konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberinde ise Manifold’un iş arkadaşlarına karşı agresif tavırlar sergilediği ve kurulun “sistematik kabul edilemez davranış olgusunu tespit etmeye yetecek bilgiye ulaştığı” bildirilmişti.
Şirket tarafı, feshin “önemli kurumsal yönetişim standartları, denetim ve etik ilkelerine ilişkin ciddi endişelerin” yönetim kuruluna iletilmesinin ardından gerçekleştiğini duyurdu.
Albert Manifold ise bu değerlendirmelere katılmadığını belirterek, “hiçbir açıklama yapılmadan” görevden alındığını söyledi. Ayrılığının ardından yaptığı açıklamada Manifold, şirketteki “aşırı harcama” kültürünü de eleştirdi.
Geçtiğimiz yılın sonunda Financial Times, Aralık ayında görevinden ayrılan BP CEO’su Murray Auchincloss’un istifası öncesinde, iş modelinde radikal bir değişim konusunda ısrar eden Manifold ile defalarca karşı karşıya geldiğini yazmıştı.
Diplomasi
Azak Denizi’ndeki saldırıda iki denizcinin daha naaşı bulundu

Azak Denizi’nde yük gemilerine düzenlenen insansız hava aracı saldırısında hayatını kaybeden Azerbaycan vatandaşı denizcilerin naaşlarına ulaşılırken, 19 mürettebatın tahliye süreci tamamlandı. Azerbaycan Dışişleri, saldırıda ölen dört vatandaşının kimliklerinin belirlendiğini ve cenazelerin kısa süre içinde ülkeye gönderileceğini duyurdu.
Azak Denizi’nde sivil gemilere yönelik düzenlenen saldırının ardından, hayatını kaybeden Azerbaycan vatandaşı iki denizcinin daha naaşına ulaşıldı.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, son bulgularla birlikte saldırıda yaşamını yitiren dört Azerbaycan vatandaşının tamamının naaşlarının bulunduğu bildirildi.
Bakanlık, kimlikleri tespit edilen denizcilerin 1969 doğumlu Gismet Aliyev ve 1981 doğumlu Fuad Orujov olduğunu açıkladı.
Hayatını kaybedenlerin naaşlarının, gerekli resmi prosedürlerin tamamlanmasının ardından önümüzdeki günlerde Azerbaycan’a nakledileceği belirtildi.
Cenazelere, nakil sürecinde Yeysk şehrine gelen iki refakatçinin eşlik edeceği kaydedildi.
Saldırıdan kurtulan diğer Azerbaycan vatandaşlarının durumuyla ilgili de bilgi paylaşan bakanlık, 19 vatandaşın halihazırda yola çıktığını duyurdu.
Tahliye edilen bu grubun 9 Haziran günü öğle saatlerinde Azerbaycan’a varması bekleniyor.
Saldırıya uğrayan gemilerde 25 Azerbaycan vatandaşı vardı
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı’nın daha önce paylaştığı verilere göre, 5 Haziran gecesi Azak Denizi’nde Taganrog yakınlarında seyreden Natra ve Zircon adlı yabancı bandıralı iki kargo gemisi insansız hava araçlarının hedefi oldu. Saldırı sırasında gemilerde toplam 25 Azerbaycan vatandaşının görev yaptığı açıklandı.
Rusya makamlarından Azerbaycan’a iletilen ilk bilgilerde, saldırı sonucunda beş kişinin hayatını kaybettiği ve üç kişinin yaralandığı belirtilmişti.
Yaralanan denizcilerin Yeysk şehir hastanesinde tedavi altına alındığı ifade edildi. Azerbaycan tarafı, daha sonra yaptığı güncellemede hayatını kaybeden beş denizciden birinin Rusya vatandaşı olduğunun tespit edildiğini bildirdi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, hayatını kaybeden Azerbaycanlı denizcilerin ailelerine ve yakınlarına taziye dileklerini iletti.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Moskova’nın Karadeniz ve Akdeniz havzalarında sivil gemilere yönelik hava ve deniz dronlarıyla düzenlenen saldırıların arkasında kimlerin olduğuna dair bilgi sahibi olduğunu ifade etti.
Görüş1 hafta önceXi liderliğinde yükselen Çin diplomasisi: Bütün yollar Pekin’e çıkıyor
Görüş1 hafta önceÇok kutupluluğun çift yönlü asimetrisi: Yeni dünya dengesini nasıl bulacak?
Dünya Basını1 hafta önceABD’li iktisatçı Wolff: Küresel güney artık yeni bir dünya düzeni kuruyor
Görüş2 hafta önceBüyük Güç Rekabetinden Stratejik İstikrara: Çin-ABD İlişkilerinde Yeni Yönelim
Dünya Basını2 hafta önceKomünizme karşı siper olarak Siyonizm
Görüş7 gün önceSavaşın kısa tarihi ve senaryolar – 1
Diplomasi6 gün önceErmenistan ve ABD, Trump koridoru projesi için anlaşma imzaladı
Rusya2 hafta önceFSB Direktörü: Batı, BDT ülkelerine yapay zeka kullanarak renkli devrim planlıyor












