Çinli şirketler, Orbán sonrası döneme uyum sağlamaya çabalıyor

Viktor Orbán döneminde Macaristan’a önemli yatırımlar yapan Çinli şirketler, yeni hükümet döneminde pozisyonunu güncelliyor.

SCMP’de yer alan habere göre elektrikli araç devi BYD, Macaristan’daki fabrikasını inşa eden müteahhitlerden ülkenin iş kanunlarına uyacaklarına dair taahhütname imzalamalarını istedi.

Bu adım, Budapeşte’deki yeni hükümetin yabancı firmaların yasadışı uygulamalarına karşı sert önlemler alacağına dair söz vermesi üzerine birçok Çinli şirketin başlattığı daha geniş çaplı bir çabanın parçası.

BYD’nin “Yurtdışı İstihdamına İlişkin Uyum Beyanı”, müteahhitlerin ücret ödemeleri, çalışma saatleri, vizeler, sağlık sigortası ve işgücü yönetimi konularında Macaristan yasalarına uymayı taahhüt etmelerini gerektiriyor.

Bir kaynak, bu bildirimin yaklaşık üç hafta önce Macaristan’daki müteahhitlere gönderildiğini belirtti ve BYD’nin, hiç kimsenin yasadışı çalışmadığından emin olmak için sahadaki iş vizesi sahipleri için ön onay şartı da getirdiğini ekledi.

Geçen hafta yemin eden yeni Macaristan hükümeti, yabancı şirketlerin daha az kısıtlamayla faaliyet gösterdiği yönünde yaygın bir kanı olan eski başbakan Viktor Orbán’ın yaklaşımından daha sıkı bir yabancı yatırım politikası izleyeceğine söz verdi.

Geçen ay, bir izleme kuruluşunun tesislerdeki çalışma koşullarına ilişkin soruşturmasının ardından BYD, Macaristan’daki işgücü ihlali iddiaları nedeniyle Avrupa Parlamentosu’nda gündeme getirilen ilk Çinli şirket olmuştu.

Başbakan Peter Magyar, 9 Mayıs’ta Macaristan parlamentosunda yaptığı konuşmada, “Yatırımcıların, her yatırımcının yasalarımıza, çevremize, işçilerimize ve yerel topluluklarımızın güvenliğine saygı duyduğu bir Macaristan inşa edeceğiz,” dedi.

12 Nisan’daki seçimlerde ezici bir zafer kazandıktan sonra düzenlediği basın toplantısında Magyar, BYD ve batarya devi Contemporary Amperex Technology Ltd (CATL) dahil olmak üzere Macaristan’daki Çinli şirketleri, Macaristan’ın çevre ve işgücü düzenlemelerine uymaya çağırdı.

Macaristan’daki iki Çinli yönetici, son haftalarda birçok Çinli şirketin mevzuata uyum sağlamak için çalıştığını, fakat bazılarının önceki hükümet döneminde işe yarayan gayri resmi yaklaşımların devam edip etmeyeceğini görmek için hâlâ beklediğini söyledi.

Öte yandan Çinli şirketlerin Macaristan yatırımları sürüyor. Ülke, BYD’nin ardından yakında Çinli bir elektrikli araç şirketinden bir başka büyük yatırım daha alabilir.

Elektrikli scooter devi Yadea, Avrupa’da hızla artan elektrikli mobilite talebini karşılamak üzere ülkede bir üretim tesisi kurmayı planlıyor.

Financial Times’ın yazdığına göre, Yadea’nın bu yılki yurt dışı satışları şimdiden geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 70 artış gösterdi.

Talep ilk etapta Güneydoğu Asya ve Güney Amerika’da hızla artarken, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerginliklere bağlı olarak yükselen yakıt fiyatları, şirketin Avrupa pazarındaki hedeflerini önemli ölçüde hızlandırdı. Londra ve Paris artık şirketin öncelikli hedef pazarları arasında yer alıyor.

Elverişli küresel piyasa koşullarının da etkisiyle, Wuxi merkezli şirket, yalnızca mart ayında 2025 yılı uluslararası satış hedefini 310.000 adetten 450.000 adete çıkardı.

Yadea ayrıca, mevcut 3.700 satış noktası ağına ek olarak, 2026 yılına kadar dünya çapında 10.000 yeni perakende satış noktası açmayı planlıyor.

E-scooter devi şu anda Çin’de altı fabrika işletmenin yanı sıra Vietnam, Endonezya, Tayland, Türkiye, Brezilya ve Meksika’da üretim tesislerine sahip.

Yadea, Çin’den yapılan ihracata uygulanan gümrük vergilerinin etkisini azaltmak için yerel üretimi hayati önemde görüyor. Şirket, Avrupa’daki talep arttığı için Macaristan’da bir fabrika kurmayı planlıyor.

BYD Macaristan’ın verilerine göre, Çinli elektrikli araç devi Ocak-Nisan 2026 döneminde Macaristan’da 1.190 adet yeni araç sattı ve bu satışlarla binek ve hafif ticari araç kategorisinde yüzde 2,46’lık bir pazar payı elde etti.

Öte yandan bu rakam, yeni enerji araçları (NEV – elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobiller) segmentinde yüzde 14’lük bir paya denk geliyor.

Tamamen elektrikli araç kategorisinde, satılan 790 araç, markaya yüzde 17,1’lik pazar payı ile birinci sırayı kazandırdı ve bu sayede marka, bu yıl rakibi Tesla’yı geride bıraktı. En popüler modeli, 248 adet satılan SEAL U DM-i plug-in hibrit SUV oldu.