Cumhuriyetçiler İran savaşı bütçesine mesafe koydu

Cumhuriyetçi senatörler, ABD Başkanı Trump’ın İran savaşı için Kongre’den talep etmesi beklenen on milyarlarca dolarlık ek bütçenin Senato’dan geçmesinin zor olacağı uyarısında bulundu. Bazı Cumhuriyetçiler, Trump yönetiminin savaşı sona erdirmeye yönelik açık plan ortaya koymadığını belirtirken, savaşın uzaması ve enerji fiyatlarındaki artışın seçmen tepkisini büyüttüğünü söyledi.

ABD’de Cumhuriyetçi senatörler, Başkan Donald Trump’ın İran savaşı için Kongre’den talep etmesi beklenen on milyarlarca dolarlık ek bütçenin Senato’dan geçmesinin zor olacağı uyarısında bulundu.

Senatörler, Trump yönetiminin çatışmayı sona erdirmeye yönelik net plan ortaya koymadığını ve savaşın uzamasına yönelik kaygıların arttığını belirtti.

Cumhuriyetçi senatörler, Trump’ın Kongre’den resmi savaş yetkisi istememesi ya da savaşı kısa süre içinde sona erdirmeye yönelik açık plan sunmaması halinde ilave finansmanın yeterli desteği bulamayabileceğini söyledi.

Senatörlere göre temel sorunlardan biri, İran’ın küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini sürdürmesi nedeniyle Trump’ın savaşı kolay biçimde sona erdirecek çıkış yolu bulamaması.

İsminin açıklanmaması koşuluyla The Hill gazetesine konuşan Cumhuriyetçi bir senatör, “Ek bütçenin ciddi sorun yaşayacağını düşünüyorum. Resmi bir ek bütçe talebi görmememizin nedenlerinden biri de bu olabilir. Bunun geçmesi çok zor olacak” dedi.

Senato’da çarşamba günü üç Cumhuriyetçi senatör, Trump’ın İran’a yönelik askeri faaliyetlerden ABD güçlerini çekmesini öngören ve Demokratlar tarafından hazırlanan 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası kapsamındaki karar tasarısının ilerletilmesi yönünde oy kullandı. Senato’daki Cumhuriyetçi liderlik ise üyelerden tasarıya karşı oy vermelerini istemişti.

Daha önce Trump’a çatışmayı sona erdirme çağrısı yapan girişimlere karşı oy veren Alaska Senatörü Lisa Murkowski, tutum değiştirerek Maine Senatörü Susan Collins ve Kentucky Senatörü Rand Paul ile birlikte Trump’ın savaş yetkilerini sınırlandırmayı amaçlayan girişime destek verdi.

Murkowski yayımladığı açıklamada, “Kongre yetkisi olmadan sürdürülen çatışmalar için öngörülen 60 günlük süreyi artık geride bıraktık. Yönetim çatışmaların sona erdiğini söylüyor ancak abluka sürüyor ve ABD Silahlı Kuvvetleri mensuplarıyla varlıklarımız, müttefiklerimiz ve ortaklarımıza yönelik saldırılar devam ediyor. Yönetimin kendi tutumu, Kongre yetkisi olmadan askerlerimizi risk altında tutmanın gerekçesini ortadan kaldırıyor” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyetçi senatörler, çatışmanın uzaması ve yakıt fiyatları üzerindeki etkisine yönelik kaygıların Senato’daki Cumhuriyetçi grup içinde, son oylamanın gösterdiğinden daha yaygın olduğunu söyledi.

İsmini vermeden konuşan başka bir Cumhuriyetçi senatör, “Sabır tükeniyor. Asıl mesele kamuoyu baskısı. Senatörler eyaletlerine her döndüğünde savaşa karşı seçmen tepkisiyle karşılaşıyor. Bağımsız seçmenler bundan kesinlikle hoşlanmıyor ve enerji fiyatları gerçekten can yakmaya başladı” dedi.

Trump, savaşın başlangıcında çatışmaların dört ila beş hafta süreceğini söylemişti. Çatışmalar çarşamba günü itibarıyla 75’inci gününe ulaştı.

Başka bir Cumhuriyetçi senatör ise savaş için acil ek bütçe geçirilmesinin “zor olacağını” belirtti. Aynı senatör, bütçe talebinin Cumhuriyetçilere, Savaş Yetkileri Yasası üzerinden rahat biçimde yapamadıkları baskıyı kurma fırsatı vereceğini söyledi.

Aynı senatör, “Savaş Yetkileri Yasası belirsiz bir alan. Ancak Kongre’nin bütçe yetkisi net” dedi ve Cumhuriyetçi senatörlerin Beyaz Saray’dan gelecek olası ek bütçe talebini savaşın nasıl sona erdirileceğine ilişkin yanıt istemek için kullanacağını kaydetti.

Kaynak, “Yönetimin bugüne kadar vermediği yanıtları almadan bu fırsatın geçip gitmesine izin vermeyeceğiz” dedi.

Cumhuriyetçi senatörlerin çoğu, Demokratların hazırladığı karar tasarısına destek vererek Trump’ın başkomutanlık yetkisini zayıflatmak istemiyor. Bununla birlikte bazı senatörler, Trump resmi savaş yetkisi talep etmezse çatışmanın uzatılması için finansman sağlamayacakları uyarısında bulunuyor.

Trump, 1 Mayıs tarihli Kongre mektubunda, 28 Şubat’ta başlayan çatışmaların “sona erdiğini” savunmuş ve İran ile ilan edilen ateşkesin Savaş Yetkileri Yasası kapsamında öngörülen 60 günlük süreyi durdurduğunu belirtmişti. Söz konusu yasa, başkana Kongre yetkisi olmadan asker konuşlandırma imkanı tanıyor.

Utah Senatörü John Curtis ise çarşamba günü yaptığı açıklamada bu değerlendirmeye katılmadığını söyledi.

Curtis, “Benim açımdan sürenin dolduğuna dair hiçbir şüphe yok” dedi.

Curtis, Demokratların hazırladığı savaş yetkileri karar tasarısına bunu sembolik oylama olarak gördüğü için karşı çıktığını belirtti. Ancak Trump’ın Senato ve Temsilciler Meclisi’nden resmi yetki istememesi halinde ilave finansmanı desteklemeyeceği uyarısında bulundu.

The Hill’e konuşan Curtis, “60 gün sonrasında savaşı finanse etmeme imkanım var ve bu konuda ciddiyim” dedi.

Curtis’in Murkowski, Collins ve Paul ile birlikte ek bütçeye karşı oy kullanması halinde, böyle bir tasarının Senato’da yenilgi riskiyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

Paul ise “60 günlük sürenin dolmasının bazı şeyleri değiştirdiğini düşünüyorum” diyerek Murkowski’nin son tavrına işaret etti.

Paul, Trump’ın İran’a yönelik bombardımanı yeniden yoğunlaştırması halinde daha fazla Cumhuriyetçi senatörün savaşa karşı çıkabileceğini söyledi.

“Şu anda faaliyetlerde durgunluk var” diyen Paul, “Savaş yeniden yoğunlaşırsa daha fazla kişi karşı çıkabilir” ifadelerini kullandı.

Senato Çoğunluk Lideri John Thune ise çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada, Beyaz Saray’ın savaş için acil finansman talebini ne zaman ileteceğine ilişkin yönetimden bilgi almadığını söyledi.

Thune, “Bilmiyorum. Hâlâ bekliyoruz. Basında birkaç haber çıktı ama henüz resmi bir şey görmedik” dedi.

Basında nisan ayı başında çıkan haberlerde, yönetimin savaş için 80 milyar ila 100 milyar dolar arasında değişebilecek ilave bütçe talebi hazırladığı belirtilmişti. Ancak bu talebin o tarihte henüz kesinleşmediği aktarılmıştı.

O tarihten bu yana Beyaz Saray’ın ne kadar ek kaynağa ihtiyaç duyulduğu ve bunun ne zaman talep edileceği konusunda kamuoyuna fazla bilgi vermediği belirtiliyor.

Pentagon Muhasebe Yetkilisi Jules Hurst, salı günü Temsilciler Meclisi üyelerine savaşın maliyetinin 29 milyar dolara yükseldiğini söyledi. Ancak Senato’da hem Demokrat hem Cumhuriyetçi üyeler çatışmanın vergi mükelleflerine daha yüksek maliyet getirdiğinden şüphe ediyor.

Savunma yetkilileri mart ayında Kongre üyelerine yaptıkları bilgilendirmede, savaşın ilk haftasının maliyetinin 11 milyar doları aştığını belirtmişti.

Bu hafta Kongre’de ifade veren Savunma Bakanı Pete Hegseth ise Beyaz Saray’ın ek bütçe talebini tam olarak ne zaman sunacağını söylemekten kaçındı. Hegseth ayrıca Pentagon’un mühimmat stoklarının azaldığı yönündeki kaygıları da reddetti.

Temsilciler Meclisi Savunma Ödenekleri Alt Komisyonu Başkanı Kaliforniya Temsilcisi Ken Calvert’in, ek bütçe talebinin “gecikmeden” gönderilmesinin faydalı olacağını söylemesi üzerine Hegseth, “Mühimmat meselesi gereksiz ve yanlış biçimde abartıldı” dedi.

Hegseth, “Elimizde ne olduğunu tam olarak biliyoruz. İhtiyacımız olan her şeye sahibiz” ifadelerini kullandı.

Savunma Bakanı ayrıca, “Neye ihtiyaç duyduğumuzu düşünürsek onu talep edeceğiz” dedi.