Cumhuriyetçiler Trump’ın İran yetkileri konusunda bölündü

ABD Senatosundaki Cumhuriyetçiler, İran ile devam eden savaşın 60’ıncı gününe yaklaşılırken, 1973 Savaş Yetkileri Yasası uyarınca askeri harekatın devamı için Kongre onayı gerekip gerekmediği konusunda görüş ayrılığı yaşıyor. Aralarında Lisa Murkowski ve Susan Collins gibi isimlerin de bulunduğu bir grup senatör, harekatın sonlandırılmaması halinde oylama yapılmasını talep etti.

ABD Senatosundaki Cumhuriyetçiler, İran’a karşı yürütülen askeri çatışmada 60 günlük kritik eşiğe yaklaşılırken nasıl bir yol izleneceği konusunda bölünme yaşıyor.

Bazı senatörler, 1973 Savaş Yetkileri Yasası ile belirlenen sürenin ötesine geçilmesi durumunda, askeri harekatın devamı için Kongre’nin oylama yapması gerektiğini savunuyor.

Alaska Senatörü Lisa Murkowski, Kuzey Karolina Senatörü Thom Tillis, Maine Senatörü Susan Collins ve Utah Senatörü John Curtis’ten oluşan bir grup Cumhuriyetçi, Başkan Trump’ın gelecek ay askeri operasyonları azaltmaya başlamaması halinde Kongre’nin savaşı yetkilendirme konusunu oylaması gerektiğini ifade ediyor.

Buna karşın Senato Çoğunluk Lideri John Thune ve Senato Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı James Risch, İran’a karşı askeri güç kullanma yetkisi (AUMF) tanıyacak bir karar tasarısını yakın zamanda genel kurula getirmeyi planlamıyor.

Bu durum, Cumhuriyetçi meslektaşlarına Trump’ın askeri operasyonlarını resmileştirme konusunda sınırlı bir alan bırakıyor.

Thune, muhtemel bir savaş yetkilendirme oylamasını tamamen dışlamamakla birlikte, pek çok Cumhuriyetçi senatörün, zorlu ara seçimlerden sadece birkaç ay önce kamuoyu nezdinde popüler olmayan askeri bir çatışmanın sürdürülmesi yönünde oy kullanmaktan kaçınmayı tercih ettiği belirtiliyor.

Konuya ilişkin çarşamba günü açıklamalarda bulunan Thune, “Grup içindeki iradenin ne yönde tecelli edeceğini göreceğiz. Dinlemeye devam ediyoruz; gelişmeleri yakından takip etmeye ve yönetimden ilerlemeye dair düzenli güncellemeler almaya çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Thune ayrıca, Trump’ın bu hafta İran ile ateşkesi uzattığını not ederek, Trump yönetimi ile İran rejimi arasında kısa sürede bir barış anlaşmasına varılmasının “ideal” olacağını kaydetti.

Thune’un, savaşın popülaritesini yitirmesi, akaryakıt fiyatları ve gübre gibi temel malların maliyetleri üzerindeki etkilerinden endişe duyan Cumhuriyetçi meslektaşlarının kaygılarını da yönetmesi gerekiyor.

Senatodaki Cumhuriyetçiler, çarşamba günü Trump’ın askeri eylemlerini durdurmaya yönelik Demokrat destekli bir savaş yetkileri tasarısını beşinci kez bloke etti.

Kentucky Senatörü Rand Paul, Trump’ın başkomutanlık yetkilerini sınırlama yönünde oy kullanan tek Cumhuriyetçi olmaya devam ederken, çatışmanın mayıs ayına sarkmasıyla birlikte daha fazla Cumhuriyetçinin Trump’ın yetkilerini kısıtlama yönünde saf tutabileceği değerlendiriliyor.

Collins yetkilendirme için sınır çiziyor

Senato Cumhuriyetçi Grubunda Demokratların bir numaralı siyasi hedefi konumunda olan Susan Collins, savaşın iki ayı aşacak şekilde yetkilendirilmesine destek vermeyeceğini açıkladı.

Collins, “60 günlük tetik mekanizması çok kritiktir. Bu noktada Kongre’nin askeri harekatın devamına onay vermesi gerekir. Ayrıca 30 günlük bir geri çekilme süreci de mevcuttur. Çatışmaların, bu geri çekilme faaliyetleri haricinde, 60 günün ötesine uzatılmasını desteklemeyeceğim” dedi.

Collins, Trump’ın veto edebileceği bir yetkilendirme veya kısıtlama tasarısının genel kurula getirilip getirilmeyeceğinin “liderliğin takdirinde” olduğunu ekledi.

John Curtis ise 1973 Savaş Yetkileri Yasası’nda öngörülen 90 günlük pencerenin dolmasının ardından, İran’a yönelik askeri harekatı yetkilendirecek bir düzenlemenin Senato gündemine taşınması için meslektaşlarıyla “görüşmeler yürüttüğünü” belirtti.

Curtis, “1973 kararının hem lafzına hem de ruhuna bağlı kalmak benim için önem arz ediyor” diye konuştu.

İlgili yasa uyarınca başkanın, ABD silahlı kuvvetlerini bir askeri çatışmaya dahil etmesi durumunda 48 saat içinde Kongre’yi bilgilendirmesi ve Kongre’den resmi yetki almadığı sürece bu angajmanı 60 günle sınırlaması gerekiyor.

Yasada, birliklerin çatışma bölgesinden çekilmesi için ilave 30 günlük bir süre daha tanınıyor.

ABD ve İsrail, İran’a yönelik ilk saldırıları 28 Şubat tarihinde gerçekleştirmişti. Önümüzdeki salı günü, askeri operasyonların 60’ıncı günü geride kalmış olacak.

Yönetimden strateji beklentisi

Thom Tillis salı günü yaptığı uyarıda, Kongre bir askeri güç kullanma yetkisi oylaması yapmadığı takdirde, Trump’ın operasyonlarını durduracak bir savaş yetkileri tasarısına destek verebileceğini sinyalini verdi.

Savaş Yetkileri Yasası’na “riayet edilmesi gerektiğini” vurgulayan Tillis, yönetime hitaben şunları söyledi: “60’ıncı güne geldiğimizde şunları bilmemiz gerekiyor: Bu işin içinde uzun vadeli miyiz ve bir süre uzatımı mı arıyorsunuz, yoksa bir çıkış stratejiniz var mı?”

Müzakerelerin mevcut durumuna bakıldığında sürecin 30 günde tamamlanacağını düşünmediğini belirten Tillis, askeri yetkinin uzatılması talebiyle bu sürecin nasıl görüneceğinin netleştirilmesi gerektiğini kaydetti.

Lisa Murkowski’nin ise İran için bir askeri güç kullanma yetkisi tasarısı üzerinde çalıştığı ve pek çok meslektaşının konuyu rafa kaldırma isteğine rağmen bunu genel kurula taşımaya teşebbüs edebileceği bildiriliyor.

Tillis, Murkowski ile teklifi üzerine görüş alışverişinde bulunduğunu belirterek, “Bu durum, Kongre’nin devam eden eylemleri destekleyip desteklemediğine dair tüm tartışmaları sona erdirecektir” değerlendirmesini yaptı.

Yetkilendirme tasarısı üzerinde çalışan Cumhuriyetçiler, bunun “imtiyazlı bir düzenleme” olduğunu ve genel kuruldan salt çoğunlukla geçebileceğini, yani Cumhuriyetçilerin çoğunluğunun ikna edilmesi halinde Demokratların desteği olmaksızın kabul edilebileceğini savunuyor.

Kasım ayında zorlu bir yeniden seçilme yarışı bekleyen Dan Sullivan gibi bazı kilit isimler, savaşın 60 günden sonrası için resmen yetkilendirilmesi gerekip gerekmediği konusunda henüz kamuoyuna açık bir tutum sergilemedi.

Senato Silahlı Hizmetler Komisyonu’nun kıdemli üyeleri de dahil olmak üzere diğer bazı Cumhuriyetçi hukukçular ise kapalı kapılar ardında Savaş Bakanı Pete Hegseth’e, Trump yönetiminin çatışmayı sona erdirme planına dair daha fazla bilgi için baskı yapıyor.

Mike Rounds ve Joni Ernst gibi isimlerin de yer aldığı bir grup kıdemli komisyon üyesinin perşembe sabahı Hegseth ile bir araya gelmesi planlanıyor.

Rounds, yönetim için “Bize bundan sonraki yol haritasına dair bir açıklama borçlular” dedi. Joni Ernst ise stratejiye dair daha fazla bilgi istemekle birlikte resmi bir oylama ihtiyacı görmediğini belirterek, “Açık tartışmalar yapmamız ve Orta Doğu’ya yönelik genel planımızı anlamamız gerektiğini düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Yetki tasarıları üzerinde yargı yetkisine sahip olan Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı James Risch ise komisyondan savaşı yetkilendirecek bir düzenleme çıkarma planı olmadığını belirterek, “Kimse yetkilendirme için bir tasarı işletmemizi teklif etmedi” açıklamasında bulundu.