Doğu Avrupa ülkeleri ABD askerlerini istiyor

Trump’ın Almanya’dan 5 bin asker çekme planını duyurmasının ardından en az 5 Avrupa ülkesi ABD askerlerini ülkesinde istiyor.

POLITICO’da yer alan habere göre Polonya, Estonya, Litvanya, Letonya ve Romanya, hem kamuoyuna yaptıkları açıklamalar hem de özel lobi faaliyetleri yoluyla daha fazla ABD askeri barındırmaya ilgi duyduklarını ifade ettiler.

Bu girişim, Trump’ın bu ayın başlarında Berlin ile tırmanan gerginlik nedeniyle Almanya’dan asker çekileceğini duyurmasının ardından geldi.

Bu gerginlik, Şansölye Friedrich Merz’in, İran’ın ABD’yi “aşağıladığını” belirten yorumları ile alevlenmişti.

Romanya Savunma Bakan Yardımcısı Sorin Moldovan, POLITICO’ya verdiği demeçte şunları söyledi:

“Doğu Kanadında daha güçlü bir ABD varlığının gerekli olduğuna kesin olarak inanıyorum… topraklarımızda kalıcı bir ABD varlığını memnuniyetle karşılarız. Romanya, ABD ile [ülkenin] Stratejik Ortaklığına olan bağlılığını tutarlı bir şekilde göstermiş ve güvenilir bir ortak olduğunu kanıtlamıştır.”

Romanya Savunma Bakanı Radu Miruță, salı günü Dışişleri Konseyi savunma bakanları toplantısında gazetecilere, “Daha fazla askere ihtiyacımız var,” dedi.

Halka açık bir çağrıda bulunan tek kişi Romanyalılar değil. Geçen hafta, hem Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki hem de Litvanya’daki mevkidaşı Gitanas Nausėda, topraklarında daha fazla ABD askerini barındırmaya hazır olduklarını söylediler.

Letonya Dışişleri Bakanı Baiba Braže de pazartesi günü bu görüşe katıldığını belirtti.

Estonya Savunma Bakanlığı sözcüsü POLITICO’ya, ülkenin “ABD’nin katkısına büyük değer verdiğini ve Baltık ülkeleri genelinde güçlü bir caydırıcılık ve savunma sağlamak için ABD’nin varlığının genişletilmesini desteklediğini” söyledi.

Çoğu Rusya sınırında bulunan doğu kanadı müttefikleri, ABD’yi ve kendi topraklarındaki Amerikan askerlerini başlıca güvenlik garantörü ve Moskova’ya karşı caydırıcı unsur olarak görüyorlar.

İsminin açıklanmaması koşuluyla konuşan bir ABD’li yetkiliye göre, Pentagon, Almanya’daki asker azaltımının hangi birlikleri etkileyeceğine dair henüz nihai bir karar vermedi.

Bu birliklerin başka bir Avrupa ülkesine taşınacak mı yoksa ülkelerine geri gönderilecek mi olduğu da belirsiz.

Fakat Rusya sınırındaki NATO ülkeleri, yüksek savunma harcamaları ve ABD’nin savaş çabalarına verdikleri destek sayesinde Trump’ın gözünde yerlerini korudukları gerçeğinden yararlanarak, bu olasılığı hemen değerlendirdiler.

Bu ülkeler, hem kamuoyuna yaptıkları açıklamalarla hem de Amerikan birliklerine askeri üslerine büyük ölçüde sınırsız erişim izni vererek desteklerini gösterdiler.

Resmi hükümet verilerine göre, mart ayı itibarıyla bu beş ülkenin tümü, sınırlı sayıda ABD askerine ev sahipliği yapıyordu.

Liderlerin kamuoyuna yönelik çağrıları, arka kapı manevralarıyla destekleniyor.

Üst düzey bir ittifak diplomatına göre, en az bir müttefik ülke heyeti, taleplerini doğrudan iletmek için ABD’nin NATO Büyükelçisi Matthew Whitaker ile temasa geçip bir “fırsat penceresi” olduğunu söylediler.

Kağıt üzerinde strateji işe yarıyor gibi görünüyor. Trump cumartesi günü gazetecilere ABD askerlerini Polonya’ya “taşıyabileceğini” söyledi ve “Başkanla harika bir ilişkim var, yani bu mümkün,” dedi.

Fakat sahadaki siyasi gerçekler buna engel olabilir. Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin siyasi rakibi olan Polonya Başbakanı Donald Tusk, geçen hafta Polonya’nın müttefiklerinden asker “çalmaması” gerektiği konusunda uyarıda bulundu.

Varşova’nın kendi topraklarındaki ABD varlığını artırmak için “her fırsatı” değerlendireceğini, fakat ülkenin Avrupa’nın birliğini bozmak için kullanılmasına izin vermeyeceğini ekledi.

Tusk ve Nawrocki birçok konuda anlaşmazlık içindeler ve sık sık birbirlerinin siyasi görüşlerine kamuoyu önünde karşı çıkıyorlar.

Bir Alman yetkiliye göre, ABD askerlerini barındıran Alman kasabalarının yerel yönetimleri iktisadi nedenlerle askerlerin kalmasını tercih etse de, hükümetin caydırıcı bir unsur olarak Rusya sınırında daha fazla Amerikan varlığına karşı çıkması pek olası görünmüyor.

Öte yandan rotasyonun pratikte gerçekleştirilmesi zor olabilir. Defense Priorities düşünce kuruluşunun askeri analiz direktörü Jennifer Kavanagh, tüm “cephe” ülkelerinin pratik olarak 5.000 ek askeri barındırabilecek durumda olmadığını söyledi.

Polonya ve Romanya, küçük altyapı iyileştirmeleriyle daha fazla askeri barındıracak gerekli yedek kapasiteye sahip fakat Baltık ülkelerinde alan daha kısıtlı ve muhtemelen ek planlama ve inşaat çalışmalarına ihtiyaç duyulacak.

Ne var ki Trump’ın sözleri henüz eyleme dönüşmedi. Doğu kanadındaki bir ülkeden üst düzey bir savunma yetkilisi, “Şu ana kadar Amerikalılar, konuşlandırma düzenindeki herhangi bir değişiklikle ilgili olarak bize başvurmadı,” dedi.