Dominik Başkanı Abinader, Bukele’ye destek verdi

Dominik Cumhuriyeti Başkanı Luis Abinader, Haiti konusunda hükümetinin El Salvador lideri Nayib Bukele ile işbirliği içinde olduğunu ve ona lojistik ve istihbarat desteği sağladığını belirtti.

Abinader, Haiti’ye kısa süre önce sevk edilen Salvadorlu askerlerin operasyonlarının, büyük ölçüde BM destekli çok uluslu çete bastırma gücünün çerçevesi dışında yürütülmesi nedeniyle mercek altına alındığı bir dönemde bu açıklamayı yaptı.

Abinader, BM destekli gücün eylemlerini El Salvador’un askerleriyle koordine ederek “El Salvador ordusunu ve Başkan Bukele’nin tutumunu kararlı bir şekilde desteklemesini” istedi.

Çete bastırma gücünün (GSF) sözcüsü Igor Rugwiza, salı günü Associated Press’e yaptığı açıklamada, “ortak güvenlik hedeflerini desteklemek amacıyla” Haiti yetkilileri ve ilgili uluslararası ortaklarla yakın bir şekilde koordinasyon içinde olduklarını söyledi.

Rugwiza yaptığı açıklamada, “(Güç), Haiti’de faaliyet gösteren tüm güvenlik aktörleri arasında etkili koordinasyon ve çatışmaların önlenmesini, sürdürülebilir güvenlik sonuçlarına ulaşmak için hayati önemde görüyor,” dedi.

Rugwiza, gücün yürüttüğü her türlü faaliyetin “yetki alanı, belirlenmiş komuta ve kontrol düzenlemeleri, angajman kuralları ve geçerli insan hakları hukuku yükümlülüklerine uygun olarak gerçekleştirildiğini” de sözlerine ekledi.

Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé, salı günü Salvador Cumhurbaşkanı Nayib Bukele’ye “çetelerin püskürtülmesindeki desteği ve kararlılığı” için teşekkür ederek, bu işbirliğinin devam edeceğini belirtti.

“Çetelerle mücadelede Salvadorlu güçlerin gösterdiği kararlılığı takdir ediyorum,” diye yazan Fils-Aimé, çete bastırma gücü, Haiti polisi ve askerleri ile uluslararası ortakların katkılarının “sahadaki operasyonları güçlendirmemize, bölgenin kontrolünü yeniden ele geçirmemize ve devlet otoritesini yeniden tesis etmemize olanak tanıdığını” ekledi.

Abinader, Bukele’ye yardım etmeye devam edeceğine söz verdi ve El Salvador Savunma Bakanı’nın Dominik Cumhuriyeti’ndeki mevkidaşıyla neredeyse her gün görüştüğünü belirtti.

Öte yandan Fils-Aimé, Haiti’deki Salvadorlu askerlerin geleceğini görüşmek üzere önümüzdeki hafta Orta Amerika ülkesine yapacağı ziyaret kapsamında El Salvador hükümeti ile bir araya gelmesi planlanıyor.

El Salvador, ABD Dışişleri Bakanı Rubio’ya tepkili

Axios’ta yer alan habere göre ise, ABD Başkanı Donald Trump’ın tam desteğine rağmen Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Salvador’un Haiti’ye asker göndermesine itiraz ediyor.

Diplomatik notlara ve konuyu yakından bilen kaynaklara göre, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, El Salvador’un Haiti’deki çeteyle mücadele çabalarına “sessizce” itirazda bulundular.

Pazartesi günü El Salvador, Haiti’deki üst düzey ABD diplomatının “güvenilirliğini” sorgulayan resmi bir kınama açıklaması yayınladı.

Bu tartışma, Trump’ın MAGA dış politika hedefleri ile Dışişleri Bakanlığı’ndaki profesyonel diplomatik çevreler arasındaki gerilimi ortaya koyuyor.

Bir ABD’li yetkili Axios’a, “Başkan’ın Batı Yarımküre’de görmek istediği değişimi görmek istemeyen bir bürokrat kesimi var,” dedi.

31 Ekim’de ABD Büyükelçiliği yakınlarında, beş zırhlı personel taşıyıcısından oluşan bir Salvador konvoyuna çeteler tarafından düzenlenen ve konvoyun ateş altında kaldığı saldırının ardından, Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ile El Salvador arasında gerginlikler patlak verdi.

3 Kasım’da, Salvador’a ait saldırı helikopterleri, Çad’dan gelen GSF askerlerine saldıran çeteleri püskürttü; Bukele bunu X’te paylaştı.

ABD Maslahatgüzarı David Howell, Haiti Başbakanı Alix Didier Fils-Aimé’ye gönderdiği bir kısa mesajda, El Salvador’un GSF ile “koordinasyon içinde olmadığını” dile getirdi.

Axios ile paylaşılan kısa mesajın bir kopyasına göre ABD’li yetkili şunları söyledi:

“En az üç kayıp verdiler. Tıbbi bir planları yok. Anladığım kadarıyla GSF askerlerini az kalsın öldürüyorlardı.”

Howell, başbakandan El Salvador Savunma Bakanlığı’na, “mümkün olan en kısa sürede… koordinasyon sağlanana kadar” operasyonları durdurmasını söylemesini istedi ve “GSF askerlerini ya da sivilleri öldürecekler ya da kendileri ölecekler,” dedi.

El Salvador daha sonra Howell’ı yanlış bilgi yaymakla suçladı.

5 Kasım’da, San Salvador’daki ABD büyükelçiliği, Bukele hükümetine bir diplomatik not aracılığıyla resmi bir protesto gönderdi.

Axios’a gösterilen belgede, ABD’nin “Salvadorlu askeri personelin bu koordinasyon eksikliğine şiddetle karşı çıktığı” belirtiliyor.

Notta, El Salvador’un “koordinasyon eksikliğinin” GSF’yi tehlikeye attığı ve “Salvadorlu askerlerin ateş açması” sonucu ABD Büyükelçiliği’nin vurulduğu, “ABD personelinin ise kıl payı kurtulduğu” belirtildi.

Bir kaynak, Bukele’nin bu “diplomatik nota” yüzünden öfkelendiğini söyledi:

“Tutumuydu şöyle: ‘Ne oluyor lan? Trump’a danıştım. O, ne yapmamız gerekiyorsa yapın demişti, ama bir bürokrat buna karşı mı çıkıyor?’”

Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, diplomatik notayı kimin onayladığının belirsiz olduğunu belirttiler ve Howell’ın Haiti başbakanına gönderdiği yazışma hakkında yorum yapmadılar.

Pazartesi günü, Bukele hükümeti Howell ve Dışişleri Bakanlığı yetkililerine sert bir yanıt verdi.

El Salvador’un diplomatik notu, 4 madde içeren bir çürütme sundu.

Büyükelçiliğe isabet eden ateşle ilgili olarak El Salvador Dışişleri Bakanlığı, askerlerinin esasen binaya sırtlarını dönmüş durumda olduklarını ve binadan uzak yönde ateş ettiklerini belirtti.

El Salvador, “El Salvadorlu personelin ateşinin Amerikan Büyükelçiliği tesislerine isabet etmesi söz konusu değildir,” diye yazdı.

Çad’dan gelen birliklere yönelik saldırı ile ilgili olarak El Salvador, “Salvadorlu personel saldırıyı püskürttü. Salvadorlu unsurların ateşinin Çad’ın mevzisine yöneltilmiş olması ihtimali söz konusu değildir,” diye yazdı.

El Salvador ayrıca, 26 Ekim’den bu yana silahlı kuvvetlerinin GSF ve Haitili yetkililerle “hava varlıklarını” defalarca koordine ettiğini belirtti.

El Salvador, Howell’ın üç askerinin yaralandığına dair iddiasını “kesinlikle reddettiğini” belirtti.

Notada şöyle denildi:

“Bu kadar ciddi bir konuda, bunu destekleyecek herhangi bir kanıt sunulmaksızın yanlış bilgilerin yayılmış olması, söz konusu raporda yer alan ve doğruluğunun teyit edilebilmesini sağlayacak her türlü kanıttan yoksun olan diğer iddiaların güvenilirliği konusunda ciddi şüpheler uyandırmaktadır.”

Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, “üç Salvadorlu yaralandı… bunlardan birinin durumu, ek tedavi için ülke dışına tıbbi tahliye edilmesini gerektirecek kadar ciddiydi” diye ısrar etti.

El Salvador hükümetine yakın bir kaynak, Axios’a bacak desteği takmış, gülümseyen bir askerin fotoğrafını gösterdi ve bu askerin, yaralanmasının ciddiyetinden değil, yeterli tıbbi imkânların bulunmaması nedeniyle Haiti’den uçakla tahliye edildiğini söyledi.

Dışişleri Bakanlığı, Pazar günü ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun açıklamalarını yineleyerek, El Salvador’un çabalarını takdir ettiğini, “fakat Trump yönetiminin, Haiti’yi çetelerden kurtarma çabalarını destekleyen Başkan Trump’ın politikasının sorunsuz bir şekilde uygulanmasını sağlamak için çete karşıtı operasyonlar arasında çakışmayı önleme gerekliliği konusunda da net bir tutum sergilediğini” belirtti.