Avrupa
Donald Tusk, ABD’nin “Avrupa güvenliğine” sadakatini sorguladı

Polonya Başbakanı Donald Tusk, Rusya’nın saldırısı durumunda ABD’nin Avrupa’yı savunma yönündeki NATO taahhüdüne “sadık” kalıp kalmayacağını sorguladı.
Tusk, Financial Times’a (FT) verdiği demeçte, Avrupa’nın “en büyük ve en önemli sorununun, ABD’nin [NATO] antlaşmalarında belirtildiği kadar sadık olmaya hazır olup olmadığı” olduğunu söyledi ve Rusya’nın “aylar içinde” bir ittifak üyesine saldırabileceği uyarısında bulundu.
Polonyalı bir liderin bu alışılmadık müdahalesi, Başkan Donald Trump’ın tehditleri ve kıtanın savunmasına yönelik dalgalanan taahhüdünün ardından Avrupa’da artan belirsizliği yansıtıyor.
Tusk, “Tüm doğu kanadı, komşularım için… soru şu: NATO, örneğin Rusya saldırmaya kalkışırsa, buna karşı tepki vermeye siyasi ve lojistik olarak hazır bir örgüt mü?” diye sordu.
Tusk, geçen yıl yaklaşık 20 Rus insansız hava aracının Polonya hava sahasını ihlal ettiğinde, ABD liderliğindeki savunma ittifakının bazı üyelerinin “hiçbir şey olmamış gibi davrandığını” belirtti.
Tusk, sözlerinin “5. maddeye [NATO’nun karşılıklı savunma taahhüdü] karşı şüphecilik olarak değil, kağıt üzerindeki garantilerin çok pratik bir şeye dönüşeceğine dair hayallerim olarak değerlendirilmesi gerektiğini” vurguladı.
Tusk, olası bir Rus saldırısına atıfta bulunarak şunları söyledi:
“Bu gerçekten ciddi bir mesele. Ben kısa vadeli perspektiflerden bahsediyorum; yıllar değil, aylar söz konusu. Bizim için, herkesin NATO yükümlülüklerini Polonya kadar ciddiye alacağını bilmek gerçekten önemli.”
Polonya, GSYİH bazında NATO’ya en fazla harcama yapan ülke olup, ittifakın yüzde 5 hedefini şimdiden karşılıyor ve Avrupa’nın en kararlı NATO ve transatlantik yanlısı ülkelerinden biri.
Tusk, ABD-Polonya ilişkileri konusunda “hiçbir kompleksinin” olmadığını söyledi ve “Washington, Polonya’yı Avrupa’daki en iyi ve en yakın müttefiki olarak görüyor. Fakat benim için asıl sorun, bir şey olursa pratikte ne olacağı,” dedi.
5. Madde’nin “hâlâ geçerli olduğuna inanmak istediğini” kaydeden Polonyalı lider, karamsar olmak istemediğini ama bugün ihtiyaç duydukları şeyin “aynı zamanda pratik bir bağlam” olduğunu savundu.
Tusk, geçen yıl yaklaşık 20 Rus insansız hava aracının Polonya hava sahasını ihlal ettiği ve bazı NATO müttefiklerinin bunu bir saldırı olarak görmekte isteksiz davrandığı örneği verdi. İttifak sonunda, 2022’den bu yana NATO ile Rus varlıklar arasında yaşanan ilk doğrudan çatışma olan olayda, bazı insansız hava araçlarını düşüren savaş uçaklarını havalandırdı.
Tusk şunları söyledi:
“Eylül ayında, Ruslar tarafından gerçekleştirilen bu oldukça büyük insansız hava aracı provokasyonu sırasında gece bazı sorunlar yaşadım. NATO’daki ortaklarımızı bunun rastgele bir olay olmadığına, Polonya’ya karşı iyi planlanmış ve hazırlanmış bir provokasyon olduğuna ikna etmek benim için kolay olmadı. Bazı meslektaşlarımız için hiçbir şey olmamış gibi davranmak çok daha kolaydı. Bu yüzden, bilirsiniz, bir şey olursa… Rusya’nın tepkinin sert ve net olacağını bildiğinden emin olmak istiyorum.”
Tusk’un uyarısı, Trump’ın NATO’dan çekilme tehditlerine ve 5. maddeyi yerine getirme konusundaki belirsiz söylemlerine yanıt olarak, bloğun kendi karşılıklı savunma maddesi olan AB Antlaşması’nın 42.7. maddesi hakkında tartışmaların da yer aldığı bir AB zirvesinin Kıbrıs’ta düzenlendiği sırada geldi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen bu bahar, bloğun 42.7. maddeyi “hayata geçirmesi” gerektiğini söyledi.
Fakat birçok ülke, NATO’yu zayıflatacak veya İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana kıtanın güvenliğinin temelini oluşturan ABD’nin Avrupa’yı savunma taahhüdünü sorgulayacak adımlara karşı temkinli davranmaya devam ediyor.
Macaristan Başbakanı Viktor Orbán’ın ayrılması, 42.7. maddeye ilişkin tartışmaların ve AB’nin kıtayı savunmada daha büyük bir rol üstlenmesinin önünü açıyor.
Tusk, Orbán görevde olduğu sürece savunma konusunda “Budapeşte ile doğrudan bir bağlantı” olmadığını söyledi.
Tusk, AB yanlısı muhafazakâr Péter Magyar’ın seçilmesinin Macaristan’ı “savunma ve Rusya’ya yaklaşımı konusunda kesinlikle çok daha iyi bir işbirlikçi” haline getireceğini ileri sürdü.
Polonyalı lider, 42.7. maddeyle ilgili tartışmaların, bir saldırı durumunda ülkelerin birbirlerini desteklemenin pratik yollarını tanımlamakla ilgili olduğunu söyledi:
“Sadece kağıt üzerinde değil, gerçek bir ittifak kurmak istiyorsanız, savunma araçları ve orduların ülkeden ülkeye hareketliliği gibi konularda gerçek araçlara ve gerçek güce ihtiyacınız var. Bu, günümüz için çok pratik bir sorun. Bu yüzden şu anda takıntım ve misyonum Avrupa’yı yeniden bütünleştirmek. Bu, ortak savunma anlamına geliyor… doğu sınırlarımızı korumak için ortak bir çaba. “Paradoksal olarak, Ukrayna savaşının bazı olumlu yönleri varsa, bu da onlardan biri: Avrupa, askeri konularda [ve] savunmada birlikte olacağımızın giderek daha fazla farkında.”
Avrupa
İspanya’da Halk Partisi, sert göç politikası vaat ediyor

Halk Partisi (PP) lideri Alberto Núñez Feijoo, İspanya’nın göç politikasını sert çizgideki ülkelerle uyumlu hale getireceklerini söyledi.
İspanyollar 29 Kasım’da sandık başına gidecek. Ana muhalefet lideri Feijóo, göç yanlısı Sosyalist başbakan Pedro Sánchez’in yerine geçecek kişi olarak kamuoyu yoklamalarında önde gidiyor.
Geçtiğimiz hafta, Batı Afrika’dan Kanarya Adaları’na 6.000’den fazla düzensiz göçmen ulaştı. Bu durum, iktidardaki PSOE için yeni bir krize yol açarken, göç konusunu yeniden siyasi tartışmaların merkezine taşıdı.
Madrid’de düzenlenen bir parti etkinliğinde Feijóo, partinin seçim programını açıkladı ve daha sıkı sığınma kuralları, daha hızlı güvenlik kontrolleri ve sınır dışı işlemleri ile göç kontrollerini sıkılaştırmaya yönelik kapsamlı bir reform planını özetledi.
Parti üyelerine hitaben yaptığı konuşmada, “Yasadışı göç, ne İspanya’ya girişin normal bir yolu, ne de toprak bütünlüğümüzü zedelemek için baskı uygulamanın bir aracı olabilir,” dedi.
Geçtiğimiz Temmuz ayında, 80.000’den fazla düzensiz göçmen sınırı geçerek Fas’tan Kuzey Afrika’daki İspanyol eksklavı Ceuta’ya kontrolsüz bir şekilde akın etmişti.
Bu durum İspanya ve Avrupa’da eşi benzeri görülmemiş bir siyasi krize yol açmıştı.
Feijóo, İspanya’da yaşayan bir milyondan fazla belgesiz göçmene kimlik belgesi sağlamak amacıyla planlanan ve diğer Avrupa ülkelerini öfkelendiren toplu göçmen affı da dahil olmak üzere, Sánchez’in göç yanlısı politikalarını hedef aldı.
PP, parti programında, gelecekte göçmenlere yönelik kitlesel düzenlemeleri önlemek için İspanya’nın göçmenlik yasasını reform etmeyi taahhüt ederken, yabancı uyruklu sakinlerin, zorunlu İspanyolca dil şartları da dahil olmak üzere “entegrasyon taahhüdüne” uymalarını şart koşacak.
AB düzeyinde ise parti, Avrupa’nın yeni ve daha katı geri dönüş kurallarını tam olarak uygulamayı ve “diğer Avrupa ülkelerinden gelenler de dahil olmak üzere, verilen emirleri uygulamak için mevcut kaynakları güçlendirmeyi” planlıyor.
Manifestoda, “Bir ülke geri kabul konusunda işbirliği yapmazsa, vizeleri, kalkınma işbirliğini ve İspanya’nın Avrupa ticaret politikasındaki konumunu bu tür bir işbirliğine bağlı kılacağız,” denildi.
PP, “üçüncü ülkelerde geri dönüş merkezleri kurulmasına yönelik anlaşmaları teşvik etme” sözü verdi.
Bu adım, son zamanlarda diğer AB ülkeleri tarafından desteklense de, Sánchez’in partisi PSOE insan hakları endişelerini gerekçe göstererek karşı çıkıyor.
Binlerce düzensiz göçmenin mahsur kaldığı Ceuta’da devam eden siyasi ve göç krizini arka plan olarak ele alan Feijóo, düzensiz göçmenlerin kullandığı İspanya’nın kilit giriş noktalarında güvenlik güçlerinin varlığının güçlendirilmesini de talep etti.
Belgede, İspanyol silahlı kuvvetlerinin “ulusal güvenlik gerektirdiğinde, yasal dayanak, net kurallar ve kaynaklar çerçevesinde” sınır güvenlik güçlerine destek sağlayabileceği belirtiliyor.
Avrupa
Fico, Merz’i “şantaj yapmakla” suçladı

Alman Şansölyesi Friedrich Merz’in, Ukrayna yardımı olmazsa AB bütçesini veto edeceği tehdidini savurması üzerine Slovakya Başbakanı Robert Fico tepki gösterdi.
Merz, Ukrayna’ya mali yardım konusunda bir anlaşma sağlanmadığı takdirde AB’nin yedi yıllık bütçesini engelleyeceğini belirtmişti.
Şansölyenin bu müdahalesi, AB fonlarından net yararlanıcı olan ama Ukrayna’nın savaş çabalarını desteklemek üzere yapılacak bir sonraki finansman turuna katılmak istemeyen Orta Avrupa liderlerini öfkelendirdi.
Fico, Bratislava’da gazetecilere, “Şansölyenin yaptığı şey tipik bir şantaj ve ben buna boyun eğmeyeceğim,” dedi.
Fico, hükümeti Ukrayna’ya verilecek gelecekteki bir krediye katılmayı reddeden Çek mevkidaşı Andrej Babiš ile birlikte konuştu.
Babiš, Merz’in tutumuna atıfta bulunarak, “Neden böyle söylediğini bilmiyorum,” dedi.
Merz, AB liderlerinin cuma günü Dublin’de düzenlenecek zirvede Ukrayna’nın finansman ihtiyaçlarını görüşmesini istiyor.
Merz, toplantıya başkanlık edecek olan Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’ya gönderdiği ve The Guardian’ın eline geçen mektupta şunları söyledi:
“Ukrayna’nın kendini savunma mücadelesinde desteğimizi sürdürmeliyiz. Bu, ortak hayati çıkarımız. Oysa Ukrayna’ya sağlanan ikili yardım dengesiz bir şekilde dağıtılıyor ve yükü çoğunlukla sadece birkaç üye ülke üstleniyor.”
AB geçen yıl Ukrayna’ya 90 milyar avro kredi vermeyi kabul etti; bu tutarın, 2026 ve 2027 yıllarına ait askeri ve sivil harcamaların üçte ikisini karşılaması amaçlanıyordu.
Fakat o zamandan beri Rusya’nın aralıksız bombardımanı, Kiev’e daha fazla mali yük bindirdi ve Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’i bütçe açığını kapatmak için 70 milyar avro talep etmeye sevk etti.
AB, Zelenskiy’in rakamlarını onayladı ve 45 milyar avro bulma sözü verdi. Ukrayna’nın İngiltere ve Kanada gibi diğer müttefiklerinin ise geri kalanını karşılaması bekleniyor.
Merz, geçen yıl AB’de dondurulmuş olan Rusya’nın 210 milyar avroluk devlet varlıklarını kullanmak için bir girişim başlatmış ama bu plan, fonların çoğunu Brüksel’de barındıran Belçika’nın önderliğindeki muhalefet nedeniyle suya düşmüştü.
90 milyar avroluk kredi, yedek plandı. Bu krediden çekilen Macaristan, Slovakya ve Çekya, bir sonraki turda da yer almayacaklarını belirtti.
Bu üç üye ülkeye, geçen Nisan ayında Başbakan Rumen Radev’in seçilmesinin ardından Bulgaristan da katıldı.
Ukrayna’nın finansmanı konusu, şu anda 2028-34 AB bütçesi üzerine yürütülen çetrefilli müzakerelere yansıyor.
En büyük net katkıda bulunan ülke olan Almanya, önerilen bütçede ciddi kesintiler yapılmasını isterken, Ukrayna’nın mali ihtiyaçlarına katkıda bulunmayı reddeden üye ülkelere AB’nin cömert finansman sağlamasına karşı çıkıyor.
Merz mektubunda, “istisnasız bir kolektif taahhüt”ün, Ukrayna’nın finansman açığını gidermek ve “özellikle mali sonuçları olan diğer konuları tartışmak” için “temel bir ön koşul” olduğunu belirtiyor.
Ayrıca, çok yıllık mali çerçeve olarak bilinen AB’nin önümüzdeki yedi yıllık bütçesi bağlamında, tüm üye devletlerin 2028’den itibaren Ukrayna için “sağlam” bir mali perspektife katkıda bulunması gerektiğini belirtiyor.
Bir Alman hükümet yetkilisi şöyle konuştu:
“Çok Yıllı Mali Çerçeve’yi (MFF) başarıyla tamamlamak için tüm AB üye devletlerinin Ukrayna’ya mali destek sağlaması hayati önem taşıyor.”
Berlin ayrıca, tek bir hükümetin AB kararlarını engellemesini önlemek amacıyla, Ukrayna’ya yönelik finansman konusundaki karar alma sürecini oybirliği yerine nitelikli çoğunluk oylamasına geçirmeyi hedefliyor.
Mektup, Ukrayna’nın en cömert destekçileri olan AB’nin kuzey üye devletlerinin, orta ve güney Avrupa’daki diğer AB üye devletlerinin daha düşük katkı payları karşısında artan öfkesini yansıtıyor.
Bütçe konusunda bir anlaşmaya varma görevi, eski Portekiz başbakanı Costa’ya düşüyor.
Costa, bu görevi zorlaştırması muhtemel olan 2027’deki Fransa, Polonya ve İtalya seçimlerinden önce, yıl sonuna kadar bir anlaşma sağlanmasını istiyor.
Costa’nın sözcüsü, ayrıntılara girmeden mektubun alındığını doğruladı. Sözcü, “Başkan Costa, bu hafta Dublin’de düzenlenecek gayri resmi Avrupa Konseyi toplantısında Ukrayna konusuna zaman ayıracak,” dedi ve Ukrayna’ya yönelik finansman konusunun 26-27 Kasım tarihlerinde AB bütçesine ayrılmış özel bir zirvede ele alınacağını ekledi.
Avrupa
AB, Ukrayna’daki askeri eğitim misyonunu ilk kez sahaya gönderiyor

Avrupa Birliği Konseyi, Ukrayna ordusunu eğiten EUMAM misyonunun ilk kez Ukrayna topraklarında konuşlanmasına karar verdi. Görev süresi 15 Kasım 2028’e kadar iki yıl uzatılan misyona bu dönem için yaklaşık 300 milyon euro kaynak tahsis edildi.
Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna ordusunu eğitmeye yönelik askeri yardım misyonunun ilk kez Ukrayna topraklarına konuşlandırılmasına karar verdi.
Konseyin açıklamasında, Ukrayna’ya Askeri Yardım Misyonunun (EUMAM Ukraine) görev süresinin 9 Kasım’da alınan kararla iki yıl daha uzatılarak 15 Kasım 2028’e kadar devam edeceği kaydedildi.
Bu dönem için misyona yaklaşık 300 milyon euro bütçe ayrıldı.
Konsey açıklamasında karara ilişkin şu ifadeler yer aldı: “Karar, EUMAM faaliyetlerine ilişkin yakın zamanda yapılan stratejik incelemenin ardından alındı. Bu bağlamda AB Konseyi, Ukrayna askeri makamları, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ve benzer görüşteki uluslararası ortaklarla doğrudan ve etkin koordinasyon sağlamak amacıyla misyonun Ukrayna topraklarında varlık göstermesine de karar verdi. Bu adım, AB eğitim programlarının Ukrayna ordusunun ihtiyaçlarına göre uyarlanmaya devam etmesini sağlayacaktır.”
Ayrıca misyonun görev tanımına, savaştan çıkarılan derslerin analiz edilmesi ve Ukrayna’nın hedeflerini destekleyecek askeri eğitimin güçlendirilmesi yönündeki görevler eklendi.
Misyon; ABD, Birleşik Krallık, Kanada ve Norveç dahil diğer uluslararası ortaklarla eş güdümü sürdürecek.
EUMAM, güvenlik ve asker eğitimi alanında “gönüllüler koalisyonu” ve NATO’nun Ukrayna Güvenlik Yardımı ve Eğitimi (NSATU) birimiyle de işbirliği yapacak.
Kiev’in talebiyle Ekim 2022’de kurulan EUMAM Ukraine kapsamında bugüne kadar 100 binden fazla Ukrayna askerinin eğitim aldığı belirtildi.
Diğer taraftan Paris’te 4 Eylül’de, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin katılımıyla ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron başkanlığında “gönüllüler koalisyonu” toplantısı yapıldı.
Macron, Zelenskiy ile düzenlediği ortak basın toplantısında, 26 ülkenin Ukrayna’ya asker göndermeye ya da bu misyonu destekleyip ülkenin deniz ve hava güvenliğini sağlamaya yönelik kaynak ayırmaya hazır olduğunu duyurdu.
Birleşik Krallık hükümeti basın birimi, Kasım ayı başında yaptığı açıklamada, 11 NATO ülkesi ve ortaklarının katılımıyla Polonya’da askeri tatbikat düzenleneceğini bildirdi.
Tatbikatta, savaşın sona ermesinin ardından Ukrayna’yı desteklemek üzere çok uluslu bir gücün konuşlandırılması senaryosu çalışılacak.
Manevralara Belçika, Estonya, Fransa, Almanya, Litvanya, Hollanda, Polonya, İspanya, İsveç, Türkiye ve Birleşik Krallık katılacak.
Birleşik Krallık ve Fransa’nın ortak liderliğinde 9-22 Kasım tarihlerinde “Koalicja” adıyla yürütülecek tatbikatta, 300’ü İngiliz olmak üzere 2 bin 800 askerin görev alacağı duyuruldu.
The Guardian ve Sky News, Ukrayna’ya barış gücü olarak konuşlandırılacak İngiliz askerleri ve müttefiklerine, olası bir saldırı halinde Rus askerlerine “ateşle karşılık verme izni verileceğini” yazdı.
Asya2 hafta önceMao gafı krize yol açtı: Mbappe özür diledi, Çin’de boykot başladı
Dünya Basını2 hafta önceGünah keçisi olarak Netanyahu
Amerika5 gün önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Dünya Basını2 hafta önceEmperyalizmin açmazları: Savaşlar, yalanlar ve çöken refah devleti
Ortadoğu2 hafta önceİsrail’de rekor katılımlı seçim: İki blok da 61 sandalyeye ulaşamıyor
Ortadoğu2 hafta önceABD ara seçim sonrası İran’a saldırı için Körfez’i uyardı
Asya1 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını1 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir








