Dünya piyasaları Maduro’nun kaçırılarak alıkonulmasına nasıl tepki verdi?

ABD güçlerinin Venezuela Devlet Başkanı Maduro’yu kaçırarak yargılamak üzere New York’a götürmesi küresel piyasalarda sert fiyatlamalara yol açtı. Operasyonun ardından jeopolitik risk algısıyla altın ve gümüşte rekor artışlar görülürken, ABD’nin Venezuela petrollerini yöneteceği beklentisi petrol fiyatlarını aşağı çekti.

ABD ordusunun 3 Ocak gecesi düzenlediği operasyonla Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores’i kaçırarak ABD’ye götürmesi, 2026 yılının ilk işlem gününde küresel piyasaların ana gündem maddesi oldu.

Adalet Bakanı Pam Bondi, Maduro ve eşinin “narkoterör”, silah bulundurma ve uyuşturucu kaçakçılığı suçlamalarıyla yargılanacağını açıkladı. Çiftin bugün TSİ 20.00’de New York’ta federal mahkemeye çıkarılması bekleniyor.

Karakas yönetimi durumu “askeri saldırı” olarak nitelendirip Birleşmiş Milletlere (BM) başvuracağını duyururken, Moskova “seçilmiş bir devlet başkanının kaçırılmasını” kınadı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington’ın bu Güney Amerika ülkesini “yöneteceğini” söylemesi ise piyasalardaki dengeleri değiştirdi.

Altın ve gümüşte ‘güvenli liman’ alımları hızlandı

Haftanın ilk işlem gününde artan jeopolitik tansiyon, yatırımcıları güvenli liman varlıklarına yöneltti. New York Ticaret Borsasında (COMEX) şubat vadeli altın kontratları yüzde 2,3 artışla ons başına 4 bin 430,3 dolara yükseldi.

Gümüş tarafında ise yükseliş daha sert oldu. Mart vadeli gümüş kontratları yüzde 6,04 değer kazanarak 75,3 dolar seviyesini test etti.

Uzmanlar, gümüşteki bu rallide jeopolitik risklerin yanı sıra ABD yönetiminin değerli metal ithalatına gümrük vergisi getirebileceği endişesinin de etkili olduğunu belirtiyor.

Petrol fiyatlarında ters köşe: Üretim artışı beklentisi fiyatları düşürdü

Petrol zengini bir ülkede yaşanan askeri müdahalenin normal şartlarda fiyatları yukarı çekmesi beklenirken, piyasa bu kez farklı bir tepki verdi.

Londra merkezli ICE borsasında mart vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,2 düşüşle 60,2 doları gördü. İşlemler gün içinde 60,3 dolar seviyesinde dengelendi.

OPEC verilerine göre Venezuela, 303,22 milyar varil ile dünya kanıtlanmış petrol rezervlerinin yüzde 17,5’ine sahip. Ancak yıllardır süren yatırım eksikliği ve ambargolar nedeniyle üretim küresel arzın yüzde 1’inin altına inmiş durumda.

Goldman Sachs analistleri, ABD’nin kontrolü ele almasıyla Venezuela’daki üretimin uzun vadede artabileceğini, bunun da fiyatları baskılayabileceğini belirtiyor.

Banka, altyapıdaki bozulma nedeniyle toparlanmanın kademeli olacağını vurgulayarak 2026 yılı için ortalama Brent petrol tahminini 56 dolarda sabit tuttu.

Dolar güçlendi, korku endeksi geriledi

ABD doları, belirsizlik ortamında diğer para birimleri karşısında değer kazandı. Dolar Endeksi (DXY) yüzde 0,3 artışla 98,1 puana ulaştı. Bloomberg’e göre yatırımcılar, Maduro sonrası süreçteki belirsizlik nedeniyle dolara yöneldi.

Öte yandan, piyasadaki korku ve beklentiyi ölçen VIX endeksi yüzde 3 düşüşle 14,5 puana geriledi. Oversea-Chinese Banking analisti Christopher Wong, “Venezuela’daki gelişmeler uzun süreli bir savaştan ziyade hızlı bir çözüme işaret ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

Trump konuştu, ABD enerji tekelleri uçuşa geçti

New York borsası açılmadan önce vadeli endekslerde pozitif bir seyir izlendi. S&P 500 vadeli endeksi yüzde 0,17, teknoloji ağırlıklı NASDAQ yüzde 0,48 ve Dow Jones yüzde 0,06 yükseldi.

Ancak asıl hareketlilik enerji hisselerinde yaşandı. Başkan Trump’ın Maduro’nun devrilmesinin ardından ABD’nin Venezuela petrol sahalarını “yöneteceğini” ima etmesi, Amerikan petrol şirketlerinin hisselerine alım getirdi:

Chevron: Yüzde 10,2 artışla 171,74 dolar.

ConocoPhillips: Yüzde 9,4 artışla 105,75 dolar.

Exxon Mobil: Yüzde 4,6 artışla 128,28 dolar.

Occidental Petroleum: Yüzde 2,4 artışla 43,38 dolar.

Avrupa ve Asya borsaları pozitif ayrıştı

Avrupa borsaları güne alıcılı başladı. Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,45, İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,49 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,62 değer kazandı.

Asya piyasalarında ise teknoloji ve yapay zeka yatırımları, jeopolitik riskleri gölgede bıraktı. Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,03 artışla 51 bin 865 puana çıkarken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,43 yükseldi. Çin borsaları ise petrol şirketlerindeki satış baskısı nedeniyle karışık bir seyir izledi.

Moskova borsasında yaptırım ve savaş baskısı

Rusya piyasaları ise yeni yıla satıcılı başladı. Moskova Borsası (MOEX) endeksi yüzde 0,93 düşüşle 2 bin 740,81 puana geriledi.

Alfa-Investments uzmanları, düşüşte artan jeopolitik gerilimin, ABD’nin Rusya’ya yönelik yeni yaptırım ihtimalinin ve tatil döneminde Ukrayna krizinin çözümüne dair bir ilerleme sağlanamamasının etkili olduğunu vurguladı.