Ermenistan: Rusya ile ilişkilerimiz stratejik ortaklığın da ötesinde

Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, iki ülke arasındaki anlaşmaların kendilerini sadece stratejik ortak değil, tam teşekküllü müttefik kıldığını söyledi. Başbakan Paşinyan’ın stratejik ortaklık ifadesinin yeni hükümet programında yer almayacağına yönelik çıkışının ardından konuşan Mirzoyan, Moskova ile ilişkilerde bazı sorunlar yaşandığını da gizlemedi.

Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan, Ermenistan ile Rusya arasındaki bağlayıcı anlaşmaların iki ülkeyi sıradan birer stratejik ortak olmanın ötesine taşıyarak tam teşekküllü müttefikler haline getirdiğini açıkladı.

Ermenistan Kamu Televizyonu yayınında konuşan Mirzoyan, “Rusya; hukuki, siyasi ve ekonomik açıdan Ermenistan için sadece stratejik bir ortak olmaktan çok daha fazlasıdır. Bizi savunma alanında da müttefik kılan ikili anlaşmalarımız ve yükümlülüklerimiz bulunuyor” ifadelerini kullandı.

Moskova ile Erivan’ın “aynı ekonomik entegrasyon alanında” yer aldığını vurgulayan Bakan, bu nedenle “panik yaratmaya gerek olmadığını” dile getirdi.

İlişkilerdeki gerginlikleri de kabul eden Mirzoyan, “Ancak ilişkilerimizde belirli sorunların ortaya çıktığını da gizlemek istemiyorum” diyerek, Ermenistan’dan Rusya’ya ihraç edilen ürün ve mallara yönelik kısıtlamaları hatırlattı.

Mirzoyan’ın bu açıklamaları, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın Rusya’ya yönelik çıkışının ardından geldi.

Paşinyan daha önce yaptığı açıklamada, 2026-2031 hükümet programında Rusya’nın artık bir stratejik ortak olarak anılmayacağını belirtmiş; 2022’de yaşanan gelişmelerin ardından Erivan’ın Rusya ile stratejik ortaklıktan bahsetmesinin zorlaştığını kaydetmişti.

Paşinyan, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki çatışmalar sırasında yardım sağlamadığı gerekçesiyle Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütünü (KGAÖ) defalarca eleştirmişti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise KGAÖ üyelik şartlarının Rusya’nın doğrudan müdahalesini öngörmediğini savunmuş; Ermenistan Cumhuriyeti topraklarına yönelik bir tecavüz gerçekleşmediğini ve bu durumun Rusya’ya çatışmalara taraf olma hakkı tanımadığını öne sürmüştü.

Ermenistan yönetimi, 2023 baharında Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesini de içeren 86 bin 600 kilometrekarelik toprak bütünlüğünü tanımaya hazır olduğunu açıklamış, ardından taraflar karşılıklı olarak sınırların tanınması konusunda uzlaşmaya varmıştı.

Erivan, Şubat 2024’te KGAÖ organlarındaki faaliyetlerini fiilen dondurduğunu duyurmuş, ardından örgütün ortak etkinliklerine finansman sağlamayı durdurarak bütçe kararlarını imzalamayı reddetmişti.

KGAÖ ile ilişkilerini askıya alan Ermenistan, yasal düzeyde Avrupa Birliği ile entegrasyon rotasına girdi. Bu kapsamda Ermenistan ile AB arasında Aralık 2025’te stratejik ortaklık gündemi imzalandı.

Gelişmeleri değerlendiren Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Paşinyan’ın tutumunu Ermeni halkına kabul ettirebilmesi durumunda, yapılması halinde AB üyeliği referandumunda halkın buna uygun oy kullanacağını ifade etti.

Peskov ayrıca, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi kapsamında (31 Ağustos – 1 Eylül) planlanan Putin-Paşinyan görüşmesinin ikili gündemi ve ortaklığın niteliğini ele almak için “mükemmel bir fırsat” olacağını belirtti.

Kremlin, Putin’in bu görüşmede Erivan’ın AB üyeliği arayışı ile Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) kapsamındaki işbirliğine ilişkin Rusya’nın tutumunu yeniden aktaracağını bildirdi.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise Ağustos sonunda yaptığı açıklamada, Moskova’nın Ermenistan’ın ikili ilişkilerden ve Avrasya entegrasyonundan faydalanması için gereken her şeyi yaptığını savundu.

Erivan ile düzenli temas kanallarının açık olduğunu belirten Lavrov, “Bunun yerine, ‘Bunu kaldıracağız, bu zaten bizim ve bize iki milyar borçlular’ şeklinde kamuoyuna yönelik açıklamalar yapılıyor” sözleriyle Erivan’ın yaklaşımını eleştirdi.