Eski Bosnalı Sırp komutan Mladiç Lahey’de öldü

Bosna Savaşı sırasında işlediği soykırım ve savaş suçlarından müebbet hapis cezasına çarptırılan eski Bosnalı Sırp komutan Ratko Mladiç, Lahey’deki cezaevi hastanesinde 83 yaşında öldü. Sırp televizyonu RTS’nin duyurduğu ölüm haberi, Mladiç’in ailesi ve Sırbistan yönetiminin tedavi amaçlı tahliye taleplerinin reddedilmesinin ardından geldi.

Bosna Savaşı döneminde Bosnalı Sırp güçlerinin komutanlığını yürüten ve soykırım suçundan hüküm giyen Ratko Mladiç, 83 yaşında Lahey’de öldü.

Sırbistan devlet televizyonu RTS’nin haberine göre geçirdiği bir dizi felcin ardından son iki yıldır cezaevi hastanesinde tedavi gören Mladiç, Nisan 2026’da yeni bir felç daha geçirdi.

Mladiç, tedavisinin Sırbistan’da sürdürülmesi için uluslararası yargı organlarına defalarca başvuruda bulundu. Benzer talepler, başta oğlu Darko olmak üzere aile üyeleri tarafından da dile getirildi.

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuçiç, birkaç gün önce eski generalin sağlık durumu gerekçesiyle serbest bırakılmasını ve evine dönmesine izin verilmesini talep etti ancak bu talep reddedildi.

Mayıs ayında Mladiç’in avukatları, müebbet hapis cezasının insani gerekçelerle durdurulmasını ve Belgrad’daki bir bakımevine sevk edilmesini istedi. Benzer bir talep Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vuyiç tarafından da gündeme getirildi.

Mladiç, Bosna-Hersek’teki savaş sırasında, 1992-1995 yılları arasında Sırp Cumhuriyeti Ordusu’nun genelkurmay başkanlığını yürüttü. Komutasındaki birlikler, 1425 gün süren Saraybosna Kuşatması’nda yer aldı. Sivillerin de hedef alındığı kesintisiz keskin nişancı ateşlerinin yaşandığı kuşatma boyunca yaklaşık 11 bin 500 kişi hayatını kaybetti.

Mladiç hakkındaki suçlamaların en kritik başlıklarından birini Srebrenitsa’da yaşananlar oluşturdu. Bosnalı Sırp ordusu, Hollandalı barış gücü birliğinin çekilmesinin ardından 11 Temmuz 1995’te kenti ele geçirdi. Kadınlar ve kız çocukları Srebrenitsa’dan çıkarılırken, kentte kalan 12 yaş ve üzeri erkekler katledildi. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) verilerine göre, birkaç gün içinde 7 bin ila 8 bin kişi öldürüldü. Srebrenitsa’daki toplu katliam, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’da işlenen en büyük suç olarak kabul ediliyor.

Mahkeme ayrıca, Mladiç’in 1995 yılında 200’den fazla BM personeli ve barış gücü askerinin rehin alınmasından sorumlu olduğunu tespit etti. Rehineler, Bosna-Hersek’in farklı yerleşim yerlerinde stratejik noktalara yerleştirilerek alıkonuldu.

Kaçış dönemi, yargılama ve günlükler

ICTY, Mladiç hakkında soykırım ve insanlığa karşı suçlardan 25 Temmuz 1995’te iddianame hazırladı. Uzun yıllar kaçak yaşayan eski general, 26 Mayıs 2011’de Sırbistan’da, Belgrad yakınlarında yakalandı ve Lahey’e iade edildi.

Lahey’deki mahkeme, 22 Kasım 2017’de Mladiç’i soykırım, insanlığa karşı suçlar ve diğer savaş suçlarından suçlu bularak müebbet hapis cezasına çarptırdı. Temyiz dairesi 8 Haziran 2021’de bu cezayı onadı.

Savaş döneminde Boşnaklara karşı takındığı sert tutumla Sırp askerler arasında tanınan Mladiç’in, 1992-1995 yılları arasında tuttuğu 18 defterden oluşan günlükleri 2010 yılında oğlunun evinde yapılan aramada ele geçirildi. Mladiç’in bu notların birinde Müslüman nüfusun tamamen yok edilmesi gerektiğinden bahsettiği belirlendi.