Diplomasi
Farage, Chagos anlaşmasına karşı Trump’a lobi yapıyor

Nigel Farage ve bir grup muhalefet politikacısı, Trump yönetimini, İngiliz dış politikasının önemli ama tartışmalı bir parçası olan Chagos anlaşmasına karşı kışkırtmaya çalışıyor.
Mücadele, Britanya’nın Chagos Adaları’nın egemenliğini Mauritius’a devretme planı etrafında odaklanıyor.
Trump’ın bu hamleyi “aptalca” olarak nitelendirmesi üzerine anlaşma geçen hafta beklenmedik bir şekilde sorgulanmaya başladı.
İngiliz diplomatlar, ABD’nin plana engel olmaması için şimdi acele ediyorlar. Fakat POLITICO’ya konuşan kaynaklara göre, Washington aylardır Reform UK lideri Nigel Farage ve diğer birçok muhalefet politikacısından tam tersini isteyen temsilciler alıyor.
Bu son derece sıra dışı hamle, Dışişleri Bakanlığı, Savunma Bakanlığı ve diğer kurumlarda öfkeye neden oldu.
Ayrıca, Londra’nın güvenli olduğunu düşündüğü anlaşmanın şimdi yeniden masaya yatırılıp yatırılmayacağı konusunda sorular ortaya attı.
Üst düzey bir savunma yetkilisi, “Bunun ulusal güvenlik açısından etkilerini anlamadan, bireysel çıkarlar için kasıtlı bir siyasi kampanya yürütmek inanılmaz derecede tehlikeli,” dedi.
Beyaz Saray’ın Chagos anlaşmasına verdiği destek çok önemli, çünkü Hint-Pasifik’teki İngiliz toprağı Diego Garcia, önemli bir ABD-İngiltere askeri üssüne ev sahipliği yapıyor. İngiltere, Beyaz Saray’ın, Mauritius ile uzun süren hukuki çekişmeyi sona erdirirken tesisin açık kalmasını sağlayacak bir anlaşmayı desteklediğinden emindi.
Trump, geçmişte anlaşmaya desteğini kamuoyuna açıklamıştı. Üst düzey yönetim yetkilileri Marco Rubio ve Pete Hegseth bunu açıkça yaptılar.
Trump’ın politika dönüşü, anlaşma geçen yıl mayıs ayında resmi olarak imzalanmadan önce bile, İngiliz sağcıların anlaşmaya karşı şiddetli bir kampanya yürütmesinin ardından geldi.
İngiliz topraklarının “teslim edilmesine” şiddetle karşı çıkan İngiliz muhafazakârlar (eski Boris Johnson danışmanı Ross Kempsell dahil), Pentagon ve Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin yanı sıra Kongredeki Cumhuriyetçiler ve Washington’daki düşünce kuruluşları üzerinde baskı uyguluyorlardı.
Ayrıca Farage, ABD’deki bağlantılarını da kullanıyordu. Bir Reform yetkilisi, Farage’ın geçen yılın sonlarında iki kez başkanla yüz yüze görüşerek bu konuyu gündeme getirdiğini söyledi.
Bu görüşmelerden biri eylül ayında Oval Ofis’te, diğeri ise kasım ayında Mar-a-Lago’da düzenlenen bir etkinlikte gerçekleşti.
Aynı Reform yetkilisine göre Farage, geçen yılın sonlarında Başkan Yardımcısı JD Vance ve Hegseth dahil olmak üzere yönetim yetkilileriyle de bu anlaşmayı gündeme getirdi ve onu “ihanet eylemi” olarak nitelendirdi.
Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch, İngiltere’de uzun süredir bu anlaşmaya karşı kampanya yürütüyor ve yardımcılarından biri, bu ayın başlarında İngiltere’yi ziyaret eden Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson’ın bu konuyu gündeme getirmesinin Trump’ın kararında etkili olduğunu düşündüklerini söyledi.
Trump’ın Chagos çıkışında İngiliz sağı ve “Çin şahinleri” etkili oldu
Perde arkasında İngiltere, diplomatik kanallar aracılığıyla sakin bir yanıt verdi; önce Trump’ın patlamasının gerçek doğasını anlamak, ardından Amerika’yı tekrar yanına çekmek için.
İki İngiliz yetkili, Britanya’nın Mauritius ile olan hukuki mücadelede adaları kaybetmesi durumunda güvenlik açısından doğacak sonuçları açıklamak için sıfırdan başlamak zorunda kaldıklarını belirtti.
Bu, Beyaz Saray, Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon tarafından kapsamlı bir değerlendirmeden sonra imzalandıktan sonra geçen yılın başında kazandıklarını düşündükleri bir tartışmaydı.
Yukarıda alıntılanan üst düzey İngiliz hükümet yetkililerinden biri şöyle dedi:
“Amerikalı yetkililerle günlük görüşmeler yapıyoruz. Nihayetinde Amerikalı ortaklarımızla iletişimimizi sürdüreceğiz ve her zaman söylediğimiz gibi, ABD kabul etmezse bu anlaşma gerçekleşmeyecek, bu hâlâ temel bir ilke.”
İngiliz hükümeti yetkilileri, Trump’ın anlaşmayı yanlış anladığını düşünüyor ve Trump’ın Beyaz Saray’daki basın toplantısında İngiltere’nin motivasyonunu sorgularken yaptığı “Paraya mı ihtiyaçları var?” yorumuna işaret ediyorlar.
Aslında İngiltere, Diego Garcia’daki ortak üssün açık kalabilmesi için ilk 99 yıllık kira sözleşmesi boyunca Mauritius’a yaklaşık 3,4 milyar sterlin ödeyecek.
Farage, geçen hafta Dünya Ekonomik Forumuna yaptığı ziyareti, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’e anlaşma konusunda baskı yapmak için kullandı.
Farage, İsviçre’den Bessent’in anlaşmanın “bizim çıkarlarımıza uygun olmadığını” ve Amerika’nın “bunu kabul etmeyeceğini” kabul ettiğini övünerek ayrıldı.
Bu arada rakip Muhafazakârlar, anlaşmayla ilgili yasaların İngiltere parlamentosundan geçmesini engellemeye çalışıyor.
Hükümet, Muhafazakârların sunduğu “yıkıcı değişiklik” nedeniyle bu pazartesi günü Lordlar Kamarasında yapılması planlanan bir tartışmayı iptal etmek zorunda kaldı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












