Filipinler ve Vietnam ilişkilerini ‘geliştirilmiş stratejik ortaklık’ seviyesine yükseltti

Filipinler ve Vietnam, güvenlik ve ekonomik işbirliğini artırmak amacıyla ikili ilişkilerini “geliştirilmiş stratejik ortaklık” seviyesine yükseltti. Bu karar, Vietnam Cumhurbaşkanı To Lam’ın Manila’ya gerçekleştirdiği devlet ziyareti sırasında pazartesi günü açıklandı.

Vietnam, Filipinler’in ASEAN içindeki tek stratejik ortağıdır. İki ülke ilişkilerini 10 yıl önce “stratejik ortaklık” seviyesine yükseltmişti.

Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., pazartesi günü yaptığı açıklamada, Manila ve Hanoi’nin bölgede uluslararası hukuka dayalı barış ve düzenin korunması konusunda ortak çıkarlara sahip olduğundan “hiç şüphe olmadığını” söyledi.

Liderlerin ilişkilerin yükseltilmesine ilişkin anlaşmayı imzalamasının ardından Marcos, “Bölgemiz jeopolitik parçalanma, tedarik zinciri kırılganlıkları, ticaret baskıları ve hem fırsatlar hem de riskler getiren yükselen teknolojilerin ortaya çıkışıyla şekillenen, sürekli değişen ve belirsiz bir küresel ortamda yol alırken, sahip olduğumuz ortaklık giderek daha önemli hale gelmiştir,” dedi.

İki ülkenin Güney Çin Denizi’nde birbiriyle örtüşen deniz yetki alanı iddiaları bulunuyor. Buna rağmen, iki ülke 2024’te sahil güvenlik güçleri arasında ilk ortak tatbikatları düzenledi.

Aynı zamanda Vietnam Komünist Partisi’nin de lideri olan Lam, pazartesi günü Filipinler’in ülkesi için “önemli bir ortak” olduğunu söyledi; benzer stratejik çıkarlara ve barış ile istikrara yönelik güçlü bağlılığa dikkat çekti.

İki ülke pazartesi günü savunma işbirliğini, dijital dönüşümü ve turizmi güçlendirmeye odaklanan anlaşmalar imzaladı.

La Trobe Üniversitesi Küresel Güvenlik Merkezi araştırma görevlisi Mark Manantan, ilişkilerin yükseltilmesinin Vietnam’ın bölgesel gündemin şekillenmesinde proaktif bir rol üstlenmesini içeren “bambu diplomasisinin” bir parçası olduğunu söyledi.

Manantan, Nikkei Asia’ya yaptığı açıklamada, “Düşünürseniz, Vietnam’ın Güney Çin Denizi’nde yürüttüğü ada inşası hamlesi var, ancak bu her zaman gözden kaçıyor. Geliştirilmiş stratejik ortaklığın odağı savunma ve güvenlik olsa da iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik bağlar da güçlü,” dedi.

Manantan, geliştirilen ilişkilerin bir “ilişki yükseltmesi” olduğunu, ancak Marcos’un geçen hafta Japonya’ya yaptığı devlet ziyareti sırasında Manila ile Tokyo’nun üzerinde mutabık kaldığı kapsamlı stratejik ortaklık seviyesinde olmadığını açıkladı.

Manantan, “Bir bakıma Hanoi’nin Filipinler’in ABD ve Japonya gibi müttefikleriyle de özel düzenlemeleri var. Dolayısıyla bu, Hanoi’nin söz konusu bağları da güçlendirmesinin dolaylı bir yolu,” diye ekledi.

Manila merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kalkınma ve Güvenlik İşbirliği’nin başkanı Chester Cabalza, yükseltilen ilişkilerin “güvenlik uyumunun derin entegrasyonuyla daha büyük bir jeopolitik dönüm noktası sunduğunu” belirterek, bu adımın “bölgedeki orta güçlerin Çin’in gri bölge faaliyetleriyle mücadeledeki stratejik özerkliklerini güçlendirdiğini” değerlendirdi.

Cabalza’ya göre bunun yanı sıra, derinleşen ilişkiler Manila’nın tarımsal tedarik zincirini de güvence altına alacak; özellikle de Filipinler’in pirinç ithalatının büyük bölümünün Vietnam’dan geldiği dikkate alındığında. Bu arada Hanoi de ürünleri için pazar erişimini genişletmeyi hedefliyor.

Filipinler, Lam’ın bölgesel turunun üçüncü ve son durağı. Lam önce ticari bağları güçlendirmek üzere Tayland’ı ziyaret etti, ardından her yıl düzenlenen savunma ve güvenlik zirvesi Shangri-La Diyaloğu’nda açılış konuşmasını yaptığı Singapur’a gitti.