Filistin meselesi BM Genel Kurulu’nun merkezinde

80. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu (BMGK) pazartesi günü New York’ta üst düzey haftasına başladı. 140’tan fazla dünya lideri, önemli jeopolitik sorunları tartışmak üzere bir araya geldi. Ancak zirveye İsrail’in Gazze saldırıları damgasını vurdu.

Fransa ve Suudi Arabistan, pazartesi günü İsrail-Filistin çatışmasına iki devletli bir çözümün en iyi nasıl uygulanacağını tartışmak için bir konferans düzenledi. Filistin’in Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Riyad Mansour, “Filistin, Genel Kurul’un bu oturumunda büyük bir sorun olacak” dedi.

Paris ve Riyad, temmuz ayında “iki devletli çözümün etkili bir şekilde uygulanmasına dayalı olarak İsrail-Filistin çatışmasının adil, barışçıl ve kalıcı bir şekilde çözülmesini” talep eden New York Deklarasyonu’nu önermişti. BM Genel Kurulu, 12 Eylül’de New York Deklarasyonu‘nu büyük bir çoğunlukla kabul etti.

Bu deklarasyonu desteklemek için, birçok ülke bu yılki BM Genel Kurulu’nu, bağımsız bir Filistin devletini resmen tanıdıklarını açıklamak için kullandı. Bu haftaki üst düzey zirveden önce, 145’ten fazla ülke Filistin’i tanımıştı. Pazar günü Avustralya, Kanada, Portekiz ve Birleşik Krallık bu listeye katıldı ve pazartesi günü Belçika, Fransa, Lüksemburg ve Malta da aynı yolu izledi.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, pazar günü yapılan bir dizi tanıma sonrasında, bunun “adil ve kalıcı bir barışa ulaşmak için önemli ve gerekli bir adım” olduğunu söyledi. Trump yönetimi, Abbas’ın BM Genel Kurulu’na katılmak için ABD vizesini vermeyi reddetti, ancak geçen cuma günü Genel Kurul, Abbas’ın perşembe günü oynatılacak önceden kaydedilmiş bir video konuşma sunmasını sağlayan bir kararı ezici çoğunlukla kabul etti.

Filistin devletinin tanınmasının işgal altındaki topraklarda yaşayanların moralini yükselteceği beklenmekle birlikte, bu adım büyük ölçüde sembolik bir jest olarak görülüyor ve Gazze’nin felaket boyutunda bir insani kriz yaşadığı, Batı Şeria’da Yahudi yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırılarının keskin bir artış gösterdiği ve İsrail’in askeri baskınlarının arttığı diğer zorlukların yanı sıra, bölgede değişimi sağlamaya pek katkısı olmayacak.

Pazar günü, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu Filistin devletini asla tanımayacağına söz verdi. Hem İsrail hem de ABD, pazartesi günü yapılan iki devletli çözüm toplantısını boykot etti. İsrail’in Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Danny Danon, bu etkinliği “sirk” olarak nitelendirdi. İsrailli yetkililer, Filistin’i tanımanın, Batı Şeria’nın yeni bölgelerinin ilhak edilmesi gibi misilleme önlemlerine yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu.

BM Güvenlik Konseyi’nin salı günü Gazze ve daha geniş Orta Doğu’daki durumla ilgili bir toplantı yapması bekleniyor.