Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda, Birleşik Krallık’tan ayrılmak için harekete geçti

Birleşik Krallık’a bağlı Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’daki milliyetçi liderler, AB’ye yeniden katılma ve Birleşik Krallık’tan ayrılma çabalarında işbirliği yapma konusunda anlaştılar.

İşbirliği açıklaması, Donald Trump’ın Kuzey İrlanda’nın ayrılmasını desteklediğini açıklamasından sadece birkaç gün sonra geldi.

Kuzey İrlanda, İskoçya ve Galler liderleri yaptıkları açıklamada, “Her bir ulusumuzun demokratik yollarla kendi geleceğini belirleme hakkı var. Britanya Hükümeti’nden her bir yargı bölgesinde anayasal değişikliği hazırlamasını, planlamasını ve kolaylaştırmasını talep ediyoruz,” dediler.

Ayrıca Brexit’in kendi ekonomilerine zarar verdiğini ileri süren liderler, ayrı uluslar olarak nihayetinde Avrupa Birliği’ne yeniden katılmak için birlikte çalışacaklarını da eklediler.

Mayıs ayında İskoçya ve Galler’de bağımsızlık yanlısı başbakanlar seçilip Kuzey İrlanda’da Sinn Fein’den Michelle O’Neill’in de göreve gelmesiyle, milliyetçiler ilk kez üç bölgenin tamamında iktidara geldi.

Toplantı, ABD Başkanı Donald Trump’ın birlik tartışmasına eşi görülmemiş bir şekilde müdahil olarak, İrlanda Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık’ın Kuzey İrlanda bölgesi arasında birliğin sağlanması hakkında “çok isterim” demesinden birkaç gün sonra gerçekleşti.

Bu açıklama, Trump’ın yorumlarının ardından konunun gündem dışı olduğunu yineleyen Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham ile Trump’ı zıt kutuplara itti.

Cardiff’te düzenlenen benzeri görülmemiş bir zirvede, üç başbakan, bağımsızlık referandumları düzenleme hakkını talep eden ortak bir bildirgeyi imzaladı.

Bu toplantı, Andy Burnham’ın milletvekillerine, referandum lehinde “net bir uzlaşma” olması halinde İskoçya’da bir referandum daha yapılmasına izin vereceğini belirtmesinin ardından gerçekleşiyor.

Kuzey İrlanda’da İrlanda’nın yeniden birleşmesine yönelik destek artmakla birlikte, son anketler hâlâ bu yönde net bir çoğunluk olmadığını gösteriyor.

İskoçya’da ise Başbakan John Swinney, İskoç Ulusal Partisi’nin bağımsızlık çabalarını yeniden canlandırmaya çalışıyor.

Geçen hafta Swinney, Burnham’a bir mektup yazarak İskoçya’nın anayasal geleceği ve yeni bir referandum için olası bir yasal mekanizma konusunda görüşme talebinde bulundu.

Liderler, ekonomilerini nasıl büyütecekleri ve kendi enerji kaynaklarını nasıl genişletecekleri konusunda fikir alışverişinde bulunmak üzere ortak bir mutabakata vardılar.

Belfast Anlaşması’na göre, Kuzey İrlanda’dan Sorumlu Devlet Bakanı’na göre Kuzey İrlanda’da oy kullananların çoğunluğunun “birleşik bir İrlanda arzusunu dile getireceği” “herhangi bir zamanda muhtemel görünürse”, referandum düzenlemekle yükümlüdür ve bu, anlaşmada ayrıca belirtilen takdir yetkisine ek olarak geçerlidir.