Görüş
Gazze, “dünyanın en ahlaklı ordusu” efsanesini yerle bir ediyor
Gazze’den Haider Al-Aila Harici için yazdı
İsrail ordusunu “dünyanın en ahlaklı ordusu” diye nitelemek, sahadaki gerçekler ve Filistin halkına reva görülen vahşet karşısında tamamen çöken bir iddia. Sivilleri katleden, evleri ailelerin üzerine yıkan, mülkleri yağmalayan ve ölülere dahi saygısızlık eden bir ordu, lider kadrosu tüm dünyaya ahlaki üstünlük taslarken ne tür bir ahlaktan söz edebilir?
Ahlak, sloganlarla veya askeri teknolojiyle ölçülmez; gücün nasıl kullanıldığıyla, insan hayatına ve onuruna gösterilen saygının derecesiyle belirlenir. Bu zaviyeden bakıldığında, İsrail’in Gazze’ye açtığı yıkıcı savaş; güvenlik yahut meşru müdafaa gibi hiçbir kılıfla meşrulaştırılamayacak sistemli, suç niteliğindeki uygulamaları sergiliyor.
Öldürmek bir güç gösterisine dönüştüğünde
Bu savaşın en kahredici boyutlarından biri, kadın, çocuk veya yaşlı gözetmeksizin, içinde yaşam olan evleri toplu mezarlara çeviren aralıksız bombardıman. Nüfusun iç içe yaşadığı Gazze Şeridi’nde geniş bir alana yayılan saldırılar, mahalleleri haritadan silerken binlerce aileyi de enkaz altına gömdü.
Gazze kentindeki Şifa Hastanesi ile Han Yunus’taki Nasır Hastanesi yakınlarında bulunan toplu mezarlara dair haberler de bir o kadar dehşet verici. Bu alanlarda kadın ve yaşlıların naaşları bulundu; bazılarında infaz izleri, bağlanmış uzuvlar ve soyulmuş giysiler dikkat çekiyordu. Görgü tanıkları, Gazze’nin kuzeyindeki Endonezya Hastanesi çevresinde de benzer toplu mezarları kayda geçirdi. Birleşmiş Milletler, işlendiği açık olan bu savaş suçlarının sorumlularını belirlemek üzere bağımsız ve şeffaf soruşturmalar yapılması çağrısında kesinlikle haklı.
Ölülerin dokunulmazlığı, en temel insan hakkıdır. Bu ilkenin çiğnendiği her durum, diplomatik kalkanlara sığınmadan ya da inkâra sapmadan, titizlikle soruşturulmalı ve yargıya taşınmalıdır.
Tek bir hedef bahanesiyle yerle bir edilen mahalleler
Burada yalnızca raporlara dayanarak konuşmuyorum; Gazze’de olayları bizzat yaşayan bir tanık sıfatıyla yazıyorum. Tek bir şahsın hedeflendiği bahanesiyle, çaresiz ailelerin sığındığı koca yerleşim bloklarının yerle bir edilişine kendi gözlerimle tanıklık ettim. İsrail ordusu defalarca bir hedefi keşif dronlarıyla izledi, kişinin kalabalık bir apartmana girmesini bekledi ve ardından tüm binayı yerle bir etti. Bunu yaparken de takip edilen şahısla hiçbir bağı olmayan onlarca sivili yok etti.
Bu çıplak gerçek, şu can yakıcı soruyu doğuruyor: Bir ordu bir hedefi milimetrik bir hassasiyetle izleyecek gözetleme teknolojisine sahipse, o binayı yerle bir etmek için neden içeride masum siviller varken bekler? Bu aileler hayatlarıyla ödeyecek ne suç işledi?
Yasanın öngördüğü tedbirleri almaksızın sivilleri kasten felakete sürüklemek, orada bir hedefin bulunmasıyla açıklanamaz. Bu tutum, Uluslararası İnsancıl Hukuk’un doğrudan ihlalidir ve yasa dışı bir toplu cezalandırma niteliğindedir. Bunlar benim için soyut istatistikler ya da ekrandan akıp giden görüntüler değil; bir anda yok edilen ailelerin bizzat yaşanmış gerçekliğidir.
Namlu gölgesinde yağma
Yaşanan çürüme, öldürme ve fiziki yıkımın da ötesine uzanıyor. İnsan hakları örgütleri ve 2024 tarihli bir BM Soruşturma Komisyonu, İsrail askerlerinin Filistinlilerin evlerini yağmalayarak nakit para, altın, ziynet eşyası ve elektronik cihazları çaldığı çok sayıda hadiseyi belgeledi.
İşlenen suçu daha da ağırlaştıran ise askerlerin sosyal medyada kurbanlarla alay eden, çaldıkları malları sergileyen ve sivil mülklerin yıkımını kutlayan videoları sıklıkla paylaşması oldu. Yerinden edilmiş yahut hayatını kaybetmiş sivillerin eşyalarını yağmalamak askeri kahramanlık değildir; düpedüz bir savaş suçudur ve insan onuruna saldırıdır.
Kurşundan önce gelen ırkçılık
Bu fiiller, Filistinlileri insan altı bir varlık ve yaşamı hak etmeyen kimseler olarak gören insanlık dışı, ırkçı söylemden bağımsız ele alınamaz. Ulusal üstünlük normalleştirilip Filistinlilerin hayatı değersiz görüldüğünde, ordunun giriştiği vahşet kaçınılmaz bir sonuca dönüşür. Zihni yıkanmış bir askerin gözünde, insanlıktan çıkarılmış bir toplum; katledilecek, işkence edilecek ve aşağılanacak açık bir hedeftir.
Bu tespit, yekpare bir bütün olmayan Yahudi halkına dönük bir itham değildir; ırkçı Siyonist ideolojinin, işgalin acımasız politikalarının ve bu suçları mümkün kılan yahut aklayan herkesin mahkûm edilmesidir.
Öldürmek bir sürek avına dönüştüğünde
En kan dondurucu tanıklıklar arasında, keskin nişancıların genç Filistinlileri adeta bir av gibi hedef aldığı videolar ve ifadeler yer alıyor. Askerlerin tahkim edilmiş mevzilerden kurbanlarını adım adım izlediği, kurşun hedefe ulaştığında ise alkışlar ve sevinç çığlıkları attığı kayıtlara geçti.
Burada öldürmek, bir savaş eylemi olmaktan çıkıp bir eğlenceye dönüşüyor. İnsan ölümünün bir neşelenme vesilesi sayılmasına hangi ahlaki çürüme cevaz verebilir? Bu tavır, kurbanın insanlığını elinden alıyor; hayalleri, geleceği ve ailesi olan bir canı sıradan bir hedef tahtasına indirgiyor.
Ahlaktan yoksun teknoloji
İsrail ordusu gelişmiş gözetleme sistemleri, yapay zekâ ve nokta atışı yapabilen silahlarıyla övünüyor. Oysa teknolojik üstünlük ahlaki üstünlük getirmediği gibi, bir orduya orantısız güç kullanması için sınırsız bir çek de vermez.
Uluslararası İnsancıl Hukuk; hedef gözetmeyi, orantılılığı ve tedbiri emreder. Teknoloji sadece şiddet kapasitesini artırır; kitle katliamlarını meşrulaştırmaz, sorumluları hesap vermekten muaf tutmaz.
İçerideki çatlak: “Artık suskunluğa dayanamıyorum”
Resmi anlatıdaki yarıklar içeriden de boy vermeye başladı. İsrail yedek kuvvetlerinden Binbaşı Avdar Shailovsky’ye atfedilen ve Jerusalem News Agency tarafından yayımlanan “Artık Suskunluğa Dayanamıyorum” başlıklı metin, Gazze’de şahit olunan dehşet karşısında sessiz kalmayı reddeden bir tavrı aktarıyor.
Bu anlatım; sivillerin toplandığı alanların ve yardım dağıtım noktalarının kasten vurulduğunu, kadın ve çocukların keskin nişancılarca hedef alındığını ve Filistinlilerin çektiği acılarla sistematik biçimde alay edildiğini ayrıntılarıyla anlatıyor. Suça ortak olmaktan ötürü derin bir vicdan azabı duyduğunu belirten Shailovsky, orduyu sürükleyen ırkçı şartlandırmanın reddedilmesi çağrısında bulundu. İsrail toplumunda bu tür vicdanlı sesler yükselse de, bunlar işgali ve Filistin haklarının yok sayılmasını onaylayan hâkim aşırı sağcı kültür karşısında kenara itilmiş bir azınlık olarak kalıyor.
Geriye hangi ahlak kaldı?
Bu savaşı besleyen söylem, eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant’ın Filistinlileri “insansı hayvanlar” diye nitelemesiyle en baştan açıkça ortaya konmuştu. Bu tür bir dil, ardından gelen vahşetin ideolojik zeminini hazırladı.
Halkla ilişkiler çalışmaları, Gazze’deki saha gerçekliğini silmeye yetmez. Ne askeri güç ne de dışarıdan sağlanan diplomatik kalkanlar toplu mezarları gizleyebilir ya da kurbanların sesini bastırabilir.
Gazze’de, çok katlı kulelerin mezarlıklara dönüştürüldüğünü, varlıklarını değersiz sayan bir ordu tarafından insanların “ikincil hasara” indirgendiğini gördüm. Ölüler betonların altında mahsur yatarken, ilk yardım ekiplerinin onlara ulaşması engellenirken ve bir ulusun çektiği acılar hiçe sayılırken ahlaki üstünlükten nasıl bahsedilebilir?
Gazze, sadece “dünyanın en ahlaklı ordusu” efsanesini yıkmakla kalmadı; tüm uluslararası toplumun vicdanını da sanık sandalyesine oturttu.