Grossi: Nükleer tehdit Soğuk Savaş seviyesine ulaştı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, nükleer felaket tehdidinin Soğuk Savaş’ın zirvesinden bu yana görülmemiş bir seviyeye ulaştığını belirterek, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’nın (NPT) korunması çağrısında bulundu.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi, nükleer felaket tehdidinin Soğuk Savaş’ın en yoğun olduğu dönemden bu yana görülmemiş bir düzeye ulaştığını belirterek, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’nın (NPT) gücünün korunması gerektiğini bildirdi.

Sosyal medya platformu X üzerinden açıklamalarda bulunan Grossi, savaşın Avrupa ve Orta Doğu’ya geri döndüğüne dikkat çekti. Barış ve güvenliğin temelini oluşturan çok taraflı mekanizmaların büyük bir baskı altında olduğunu ifade eden Grossi, günümüz nükleer alanında çok sayıda aktörün, yüksek risklerin ve azalan netliğin hakim olduğu istikrarsız bir kutuplaşma ile karşı karşıya kalındığını kaydetti.

Grossi, nükleer silahların yayılmasının önlenmesinin ortak çıkarlara hizmet ettiğini vurgularken, NPT’nin bu amaç doğrultusundaki en güçlü çok taraflı araç olduğunu belirtti.

UAEA Başkanı, nükleer materyallerin barışçıl kullanımdan askeri kullanıma aktarılmasını engelleyen güvence denetimleri rejiminin bu çabaların merkezinde yer aldığını ifade etti.

Rafael Grossi ayrıca, nükleer bilim ve teknolojinin büyük faydalar sağladığını ve bu imkanların daha geniş kitlelere yayılması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Konuyla ilgili daha önce bir açıklama yapan Rusya Dışişleri Bakanlığı Özel Yetkili Büyükelçisi Andrey Belousov ise nükleer beşli olarak adlandırılan Rusya, ABD, İngiltere, Çin ve Fransa’nın nükleer cephaneliklerini azaltma ve tamamen tasfiye etme olasılığının son derece düşük olduğunu ifade etmişti.

Belousov, nükleer silahlardan vazgeçmek için “elverişli bir askeri-politik iklim” gerektiğini ancak uluslararası ortamdaki istikrarsızlık ve artan gerilim nedeniyle bu ihtimalin çok zayıf olduğunu dile getirmişti.

Moskova yönetimi aynı zamanda, topraklarında başka devletlere ait nükleer silahların bulundurulduğu nükleer silah sahibi olmayan Batılı ülkelerin sayısındaki artışın “çığ etkisi” yaratmasından endişe duyduğunu belirtiyor.

Uluslararası güvenlik sisteminin temel belgelerinden biri olan Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT), dünyada nükleer silahların yayılmasını önlemeyi amaçlıyor. 1970 yılında yürürlüğe giren ve 1995 yılında süresiz hale getirilen antlaşmaya 2026 yılı itibarıyla 191 ülke taraf bulunuyor.

Antlaşma; nükleer silahların yayılmaması, nükleer teknolojinin barışçıl kullanımı ve silahsızlanma olmak üzere üç ana ilke üzerine kurulu bir yapı sergiliyor.