Güney Afrika, İran’dan uzaklaşması yönündeki ABD baskısını reddetti

Güney Afrika dışişleri genel direktörü, yeni ABD büyükelçisinin ülkenin İran İslam Cumhuriyeti ile olan ilişkisinin Washington ile iyi ilişkiler kurmanın önünde engel olduğunu söylediğinin aktarılmasının ardından, Güney Afrika’nın İran ile bağlarını kesmesi için hiçbir nedeni olmadığını belirtti.

Uluslararası ilişkiler departmanının genel direktörü Zane Dangor, hafta sonu Reuters’a verdiği röportajda ayrıca Trump yönetiminin bazı diğer taleplerini de reddetti. Bu talepler arasında Güney Afrika tarafından İsrail’e karşı açılan soykırım davasının geri çekmilmesi, Siyahların güçlendirilmesine yönelik yasaların kaldırılması veya beyazlar için bir mülteci programını kabul etmesi de bulunuyor.

Dangor, ABD ve İsrail’in İran ile yürüttüğü savaşın gölgesinde konuştu. Bu çatışma, Tahran ile ilişkilerini yöneten hükümetler üzerinde artan baskı yaratırken, Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminde Pretoria ile ABD arasındaki ilişkiler de keskin biçimde kötüleşti.

Ağustos ayında Trump, Güney Afrika’dan yapılan ithalata %30 gümrük tarifesi uyguladı. Bu adım, Güney Afrikalıların üçte birinin işsiz olduğu bir dönemde on binlerce kişinin işini kaybetmesine yol açabilir.

“İran ile bağlarımızı kesmemiz için hiçbir neden yok,” diyen Dangor, şu ifadeyi de ekledi: “Ancak İran’a tamamen eleştirel olmayan bir yaklaşım içinde değiliz.” Dangor, Başkan Cyril Ramaphosa hükümetinin ocak ayında protestoculara yönelik baskısı nedeniyle İran’ı eleştirdiğini ve son savaşta komşularına saldırdığı için de kınadığını belirtti.

“(Ancak) büyük güçlerin bizi içine çekmek istediği türden nüfuz alanı siyasetine sürüklenemeyiz ve bu durumda buna ABD de dahil,” dedi.

Yeni ABD Büyükelçisi Leo Bozell, ilk medya röportajında News24’e verdiği demeçte “İran ile bir ilişki, Amerika Birleşik Devletleri ile iyi ilişkilerin önünde bir engeldir” ifadelerini kullandı.

Dangor ise, “Sizin (Amerika Birleşik Devletleri’nin) İran ile özel bir ilişkiniz var… gelişmekte olan dünyanın birçok ülkesinde böyle bir ilişki yok,” dedi.

ABD İLE İLİŞKİLER DİBE VURDU

Trump’ın, siyah çoğunluğun yönettiği hükümeti beyaz azınlığa zulmetmekle suçlamasının ardından Güney Afrika ile ABD arasındaki ilişkiler düşük bir seviyeye geriledi. Trump ayrıca aşırı sağcı sohbet odalarında dolaşan, beyaz çiftçilerden toprakların zorla alındığına dair asılsız iddiaları da tekrarladı.

Dangor, Pretoria’nın Washington ile ilişkileri iyileştirmek istediğini belirtti ancak “anlaşabildiğimiz alanlar hakkında konuşalım” dedi.

İsrail’in Gazze’deki soykırım nedeniyle Uluslararası Adalet Divanı’nda açılan dava hakkında Dangor, “Bu konu gündemde bile değil… Dışişleri Bakanlığı yetkilileriyle son görüşmemde, eğer bu konuda bizimle aynı fikirde değilseniz bunun bir mahkeme süreci olduğunu belirttik,” dedi.

Trump yönetimi yetkilileri, apartheid mirasını gidermeyi amaçlayan yasaların — örneğin siyahların iş sahipliği ve istihdamına yönelik asgari gereklilikler — Güney Afrika’ya uygulanan %30’luk tarifeyi hafifletmek için değiştirilmesi gerektiğini öne sürdü.

Dangor ise, “Onların gündeme getirdiği iç meselelerin bu denklemin bir parçası haline gelmesine izin vermeyeceğiz,” dedi.

ABD ayrıca Trump’ın zulüm gördüğünü iddia ettiği beyaz Güney Afrikalılardan ayda 4.500 mülteci başvurusunu işleme almayı hedefliyor.

Dangor, “Bu ayrıcalıklı bir göç programı,” dedi. “Ancak bunu normal kanallar üzerinden yapmalılar. ‘Mülteci’ adını kullanamazlar,” dedi.