Bizi Takip Edin

Diplomasi

Hakan Fidan, İsrail ile “Suriye” temasını doğruladı

Yayınlanma

Suriye’de Beşar Esad yönetiminin sona ermesi sonrası Suriye’de etkisini artırmaya çalışan Türkiye ve İsrail’in askeri çatışmadan kaçınmak amacıyla teknik düzeyde görüşmeler yürüttüğü ortaya çıktı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, CNN Türk’te katıldığı bir yayında İsrail ile dolaylı ya da doğrudan görüşmeler olduğuna ilişkin iddiaların sorulması üzerine “(İsrail ile) Muharip unsurların birbirlerini yanlış anlamasını önleyici teknik temasların olduğunu söyleyebilirim” dedi. Fidan, bu teknik temasların ihtiyaç durumunda doğrudan yapıldığını açıkladı.

“Türkiye ve İsrail, Suriye’de çatışmasızlık hattı için görüşüyor” iddiası

Fidan şunları kaydetti: “Suriye’de birtakım operasyonlar yaparken gerek havadan gerek başka türlü o bölgede uçak uçuran İsrail ile belli bir noktada çatışmasızlık mekanizması tıpkı Amerikalılar ve Ruslarla yaptığımız gibi olması gerekiyor. Suriye’de, Ruslarla bu çok yoğun çalıştırılmıştır. Rusların daha etkin olduğu dönemde Amerikalılarla daha sonra İranlılarla çatışmasızlık mekanizmamız vardı. Şimdi bu mekanizmaya aslında bir noktada İsrail’in de eklenmesi gerekiyor. Bunu temin edici teknik düzeyde temasların olması normal.”

Normalleşme yok!

Türk Dışişleri Bakanı bu görüşmelerin sadece Suriye’de çatışmasızlık için olduğunu ve ilişkileri normalleştirmeyi amaçlamadığını söyledi.

Aynı gün İsrailli bir yetkili de Kanal 12 televizyonuna yaptığı açıklamada, iki ülke arasında Rusya ile daha önce kurulan benzeri bir “çatışmasızlık mekanizması” oluşturulmasının planlandığını doğruladı.

Ynet haber sitesine göre, çarşamba akşamı yapılan Güvenlik Kabinesi toplantısında konuşan Başbakan Binyamin Netanyahu da İsrail’in Suriye’de Türkiye ile bir çatışma arayışında olmadığını ancak gerektiğinde kendini savunmaktan çekinmeyeceğini ifade etti. Netanyahu ayrıca, gerekirse ABD Başkanı Donald Trump’tan arabuluculuk isteyebileceğini belirtti.

Hava saldırıları ve artan gerilim

Görüşmeler, İsrail’in geçen hafta Suriye’deki hava saldırılarını artırmasının ardından gündeme geldi.

İsrail, Suriye’nin askeri yeteneklerini İsrail’i tehdit edemeyecek şekilde yok etmek için bir saldırılar düzenliyor ve Türkiye’nin Suriye’de askeri bir varlık kurması halinde İsrail’in bölgedeki hareket özgürlüğünü engelleyebileceğinden korkuyor.

“İsrail, Suriye’de Türkiye ile çarpışmaktan korkuyor”

Türkiye, Suriye’de yaklaşık 14 yıl süren savaşın ardından Beşar Esad yönetimini deviren HTŞ liderliğindeki koalisyonun önemli destekçilerinden biri. İsrail ise sınırındaki “İslamcı” örgütlerin varlığını kendi güvenliğine tehdit olarak algılıyor ve Türkiye’nin ülkede artan etkisini engellemek için ABD nezdinde lobi faaliyetlerinde bulunuyor.

Cumartesi günü Reuters, Türkiye’nin Suriye’nin orta kesimlerinde yeni Türk üslerinin kurulmasını ve Suriye hava sahasının kullanılmasını öngören ortak savunma anlaşmasının bir parçası olarak Suriye’de kuvvet konuşlandırabileceği en az üç hava üssünde keşif yaptığını ve İsrail’in bu üsleri hava saldırılarıyla vurduğunu bildirdi.

Konuyla ilgili bilgi sahibi dört kişiye dayandırılan habere göre, İsrail, Ankara’nın ABD’yi bu planın İsrail’e tehdit oluşturmadığına ikna etme çabalarına rağmen bu bölgeleri hedef aldı.

ABD ve Azerbaycan’dan arabuluculuk teklifi

Çarşamba günü Bakü’de düzenlenen ADA Üniversitesi Politika Forumu’nda konuşan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ülkesinin geçmişte İsrail-Türkiye ilişkilerinde oynadığı arabulucu rolünü hatırlattı ve sürecin normalleşmeye evrilmesini umduklarını söyledi. Aliyev, “Her iki ülke de Azerbaycan’ın yakın dostudur” dedi.

İsrail’den Türkiye’ye “bombalı” mesaj

ABD Başkanı Donald Trump ise pazartesi günü Beyaz Saray’da Netanyahu ile yaptığı ortak basın toplantısında, İsrail ile Türkiye arasındaki anlaşmazlıkta arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu belirtti. Erdoğan’la çok iyi ilişkileri olduğunu vurgulayan Trump, “Bibi, eğer Türkiye ile bir sorun yaşarsan bunu çözebileceğime inanıyorum” ifadelerini kullandı.

Netanyahu da Suriye’de Türkiye’nin artan etkisinden duydukları rahatsızlığı dile getirerek, “Suriye’nin, İsrail’e saldırı için kullanılmasını istemiyoruz. Bu konuda ABD Başkanı gibi etkili bir arabulucuya sahip olmak önemli” dedi.

Normalleşme çabaları

İsrail ve Türkiye liderleri, Eylül 2023’te BM Genel Kurulu marjında ilk defa yüz yüze görüşmüş ve Suudi Arabistan’la ilişkilerin normalleşmesini içeren konuları ele almıştı. Bu görüşme, iki ülke arasında yıllar süren gerginliğin ardından gelen diplomatik temasların parçasıydı.

2022’de Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’u Ankara’da ağırlamış, bu ziyaret 2008’den bu yana en üst düzey resmi temas olmuştu. 2010’da Gazze’ye giden Mavi Marmara gemisine İsrail’in düzenlediği baskın sonrası ilişkiler kopmuş, Erdoğan 2014’te İsrail’i “Hitler’in ruhunu yaşatmakla” suçlamıştı. 2020’den itibaren ilişkileri yeniden kurma yönünde adımlar atılmış, Ağustos 2022’de diplomatik ilişkiler resmen yeniden tesis edilmişti.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English