Diplomasi
Heritage Vakfı, Avrupa’daki bağlarını güçlendiriyor

Donald Trump’ın ikinci dönemindeki siyasi programını yazan kurum olarak bilinen Heritage Vakfı, “Amerika’yı Yeniden Büyük Yap” (MAGA) hareketini Avrupa’da da güçlendiriyor.
Trump’ın ikinci döneminin temel politika kılavuzu haline gelen 922 sayfalık “Project 2025”in arkasındaki entelektüel motor olan Heritage Vakfı, “ilerici” politikalara karşı koymak için kendi programını ihraç etmek amacıyla bir dizi Avrupalı milliyetçi-sağ hareketle işbirliği yapıyor.
POLITICO’da yer alan habere göre bu işbirliği kapsamında, ekim ayı sonunda Roma’da, fresklerle süslü eski başbakan Silvio Berlusconi’nin evinde, Avrupa’nın demografik krizi ve düşen doğum oranlarının Batı medeniyetine tehdit oluşturduğu fikrine odaklanan bir konferans düzenlendi.
Konuşmacılar arasında Heritage’ın iç politika başkan yardımcısı ve grubun ABD’de kürtaj erişimini geri çekme kampanyasının mimarı Roger Severino, İtalya’nın kürtaj karşıtı aile bakanı Eugenia Roccella, Senato başkan yardımcısı ve İtalyan sağcı düşünce kuruluşlarının üyeleri yer aldı.
Severino ve Heritage Vakfı başkanı Kevin Roberts, Marine Le Pen’in Ulusal Birlik (RN) ve İtalya’nın Lega partilerini de içeren Avrupa için Vatanseverler (PfE) gibi Avrupa Parlamentosu’ndaki (AP) sağcı grupların zirvelerinde ve toplantılarında, “Make Europe Great Again” (“Avrupa’yı Yeniden Büyük Yap – MEGA) sloganı altında konuşmacı olarak yer almıştı.
POLITICO’ya göre Heritage temsilcileri, Washington ve Brüksel’de Macaristan, Çekya, İspanya, Fransa ve Almanya’daki aşırı sağ partilerin milletvekilleriyle özel toplantılar da düzenledi.
Parlamento kayıtlarına göre, grup sadece son 12 ayda AP üyeleriyle yedi toplantı düzenledi; bu, önceki beş yılda düzenlenen tek toplantıya kıyasla büyük bir artış.
Ayrıca, resmi olarak bildirilmeyen başka toplantılar da düzenlediler; bunlara İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin İtalya’nın Kardeşleri (FdI) partisinden üç üye de dahil.
Severino, POLITICO’ya verdiği demeçte, Avrupalı sağcılarla yapılan toplantıların fikir alışverişi için yapıldığını söyledi.
Fakat bu toplantılar, sadece nezaketen yapılan görüşmelerden daha fazlasını ifade ediyor. Avrupalı politikacılar için bu toplantılar, Trump’ın çevresindeki kişilere ulaşmanın bir yolu.
Heritage için ise Washington’ın ötesine etki alanını genişletmenin ve Roberts yönetiminde Trump’ın MAGA yaklaşımıyla giderek daha uyumlu hale gelen ideolojik hedeflerine ulaşmanın bir yolu.
Heritage’dan Mike Gonzalez, muhafazakâr partilerle bir araya gelerek ortak zorluklarla başa çıkma konusunda deneyimlerini paylaştığını, “notlarını karşılaştırdıklarını” söyledi.
Konuşmacılarının kürtaj, cinsiyet teorisi, savunma ve Çin ile ilgili politikalara “çok ilgi duyduklarını” belirten Gonzalez, kamu yayıncılarının finansmanının kesilmesi konusunda yazdığı bölüm gibi “Project 2025”in bazı kısımlarının Avrupa’ya “çok kolay aktarılabilir” olduğunu ekledi.
Vakfın Avrupa’da yıllardır aktif olduğunu belirten Gonzalez, Trump’ın göreve geri dönmesinden bu yana talebin arttığını söyledi. Gonzalez, Avrupalı sağcı liderlerin “Trump’ı ve yaptıklarını görüp ‘Ben de bundan biraz istiyorum’ dediklerini” savundu.
MAGA’nın Avrupa sağını harekete geçirme girişimi ilk değil. Trump’ın eski stratejisti Steve Bannon, 2019 yılında Movement (Hareket) düşünce kuruluşu altında popülist milliyetçi partileri birleştirmeye çalışmış, fakat partilerin kendilerinin desteğini alamadığı için başarısız olmuştu.
Bazı gözlemciler, bu yeni girişimin farklı bir sonuç vereceğinden şüphe duyuyor. Illinois Üniversitesi siyaset bilimi profesörü ve partizan düşünce kuruluşları üzerine yazdığı The Thinkers [Düşünürler] kitabının yazarı EJ Fagan, “Bu girişimin büyük bir sonuç vereceğinden şüpheliyim. Avrupa’daki sağ partiler kendi politika belirleme kaynaklarına sahip, bu nedenle Heritage’ın Avrupa’daki partilere sunabileceği çok fazla şey yok,” dedi.
Öte yandan benzer hareketlerin güç kazanması da dikkat çekici. İtalya’da iki milletvekili, kürtajı imkansız hale getirecek olan fetüse insan statüsü tanıyan bir yasa tasarısı sundu.
Lazio bölgesel hükümeti, ABD’deki benzer bir girişim gibi, fetüsün “gebelikten itibaren” korunmasını garanti altına alacak bir yasayı onaylamaya hazırlanıyor.
Geçen ay Severino ile birlikte görülen Meloni’nin aile bakanı Rocella ise, vicdani retçilerin kürtaj yapan kliniklerde görev almasını yasaklayan bir bölgesel yasayı engellemeye çalışıyor.
Üstelik mesele sadece üreme hakları değil. Meloni hükümeti, Çin hükümetinin 1 trilyon doların üzerinde altyapı yatırımını finanse etmeyi amaçlayan iddialı programı olan Kuşak ve Yol Girişimi ile ilgili mutabakat zaptından çekilmiş ve bu karar, Çinli telekom devi Huawei’nin telekomünikasyon gelişimine katılmasını etkili bir şekilde engellemişti.
Meloni’nin partisinin milletvekili ve Heritage Vakfı ile birlikte düzenlenen iki konferansın panelisti olan Lucio Malan, homofobik ve cinsiyetçi reklamların yasaklanmasını geri almaya çalıştı.
Heritage ve Trump yönetiminin müttefikleri, Avrupa’da güçlenen milliyetçi partilerden büyük fayda sağlayacaklar. Bu partiler de iklim ve tarım düzenlemelerinin ertelenmesini savunmakta ve dijital düzenlemeler konusunda ABD ve büyük teknoloji şirketlerinin yanında yer alıyorlar.
Bu yılın başlarında Heritage, Macaristan’ın Mathias Corvinus Collegium (MCC) ve Polonya’nın Ordo Iuris Hukuk Kültürü Enstitüsü adlı iki sağcı Avrupa düşünce kuruluşunun, AB’yi yeniden düzenlemek, Avrupa Komisyonu’nu ve Avrupa Adalet Divanı’nı zayıflatmak için sunduğu önerilerin sunumuna ev sahipliği yaptı.
Heritage’ın Avrupa’daki faaliyetleri, Roberts’ın beyaz milliyetçiyle röportaj yaptığı için eleştirilen sağcı siyasi yorumcu Tucker Carlson’ın tarafını tutmasıyla, örgütün kendi ülkesinde bir dizi tartışmaya yol açmasının ardından gerçekleşti. Bu olay, Roberts’a karşı açık bir isyan başlattı ve Roberts daha sonra özür diledi.
Heritage için özellikle Avrupa’ya odaklanmak için iyi bir neden daha var: Avrupa, kıtadaki “İslamlaşma ve solcu siyaset algısından” endişe duyan grubun ABD’deki bağışçıları ve aktivistleri için odak noktası haline geldi.
Gonzalez, “Avrupa’nın egemen, özgür ve güçlü olması bizim varoluşsal çıkarımıza uygun,” dedi.
Fakat Meloni’nin partisinden AP milletvekili ve Heritage ile birkaç toplantı gerçekleştiren Nicola Procaccini, Heritage’ın “hukukun üstünlüğü” veya Avrupa siyaseti için bir tehlike oluşturduğu fikrini reddetti.
Procaccini, Project 2025’i okumadığını belirterek, grubun ekonomik politika alanında uzun bir geçmişe sahip olduğunu, fakat Trump döneminde, grubun yeni başkanı Roberts’ın Trump’a yakınlaşmasıyla bu durum değiştiğini savundu.
İtalyan vekil, “Onların görüşlerini paylaşabilir ya da paylaşmayabilirsiniz… ama Heritage kesinlikle sözü geçen bir ses,” dedi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’











