Rusya genelinde gece saatlerinde ilan edilen füze ve insansız hava aracı alarmının ardından birçok bölgede patlamalar meydana geldi. Samara’daki bir petrol rafinerisi ile Çuvaşistan’daki bir askeri teknoloji fabrikasının hedef alındığı saldırılarda, Moskova yakınlarında da çok sayıda İHA düşürüldü. Rusya Savunma Bakanlığı, 20 bölgede toplam 326 Ukrayna İHA’sının imha edildiğini açıkladı.

Rusya’nın farklı bölgelerinde 10 Haziran gecesi füze ve insansız hava aracı (İHA) alarmları devreye girdi. Samara Bölge Valisi Vyaçeslav Fedorişçev, gece yarısı füze tehlikesi ilan ederek bölge sakinlerine pencerelerden uzak durmaları ve güvenli alanlara sığınmaları çağrısında bulundu.

Sabaha kadar süren alarm durumunun ardından saldırının sonuçlarına dair resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak bağımsız yayın organı Astra’nın incelediği görgü tanığı kayıtlarına göre, saldırıda Rosneft şirketine ait bölgenin en büyük petrol tesislerinden Kuybışev Petrol Rafinerisi hedef alındı.

Söz konusu tesis, daha önce ocak ayında ve üretimin durmasına yol açan nisan ayındaki İHA saldırılarında da vurulmuştu.

Çuvaşistan’da askeri üretim tesisi hedef alındı

Sabah saatlerinde bir diğer hava saldırısı da Çuvaşistan Cumhuriyeti’nin başkenti Çeboksarı’ya yönelik gerçekleşti. Çuvaşistan Başkanı Oleg Nikolayev, altyapı tesislerindeki hasar durumunun ve yaralı sayısının netleştirilmeye çalışıldığını açıkladı.

Astra’nın aktardığı verilere göre, saldırıların hedefinde Rus ordusu için kritik askeri donanımlar üreten VNIIR-Progress fabrikası yer aldı. Daha önce 5 Mayıs’ta da iki kez hedef alınan bu tesiste, İHA’ları Ukrayna’nın elektronik harp sistemlerinden koruyan Kometa antenleri üretiliyor.

Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı verilerine göre fabrikada ayrıca Glonass, GPS ve Galileo sistemleri için uydu alıcıları ile Şahid kamikaze İHA’ları, İskender ve Kalibr füzeleri ile güdümlü uçak bombalarında kullanılan Kometa tipi modüllerin üretimi yapılıyor.

Füze tehlikesi alarmı gecenin ilerleyen saatlerinde Kurgan, Çelyabinsk, Sverdlovsk, Penza bölgeleri ile Yamalo-Nenets Özerk Okrugunda da ilan edildi.

Vladimir Bölge Valisi Aleksandr Avdeyev ise gece düzenlenen İHA saldırısı neticesinde iki altyapı tesisinde yangın çıktığını bildirdi. Can kaybı veya yaralanma olmadığını belirten Avdeyev, Acil Durumlar Bakanlığı ve Ulusal Muhafızlar (Rosgvardiya) ekiplerinin müdahalesinin sürdüğünü kaydetti.

Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin de 10 Haziran gününün ilk saatlerinden itibaren başkente doğru ilerleyen 12 İHA’nın düşürüldüğü bilgisini paylaştı.

Rusya Savunma Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, gece boyunca 20 Rus bölgesi üzerinde Ukrayna’ya ait 326 insansız hava aracının hava savunma sistemlerince engellendiği ve imha edildiği duyuruldu. Bakanlık, hava savunma sistemleri tarafından düşürülen herhangi bir füze olup olmadığına dair ise bilgi paylaşmadı.

Dubai Uluslararası Finans Merkezi Mahkemesi, Rusya’nın Alman enerji şirketi Wintershall Dea, şirket temsilcileri ve hakemler aleyhine Moskova’da yürüttüğü davaları durdurmasına hükmetti. Kararda, Rusya’nın tahkim sürecini engellemeye çalıştığı belirtilerek, Moskova’daki davaların derhal ve koşulsuz olarak askıya alınması istendi.

Dubai Uluslararası Finans Merkezi (DIFC) Mahkemesi, Rusya’nın Alman enerji şirketi Wintershall Dea, şirketin temsilcileri ve uyuşmazlık hakemleri aleyhine Moskova’da yürüttüğü hukuki süreçleri durdurmasını talep eden ihtiyati tedbir kararını onayladı.

Sektörel yayın organı Global Arbitration Review’in (GAR) aktardığı karara göre, Rusya’nın Moskova’da yürüttüğü davaların durdurulması yönündeki talep kesinleşti. Rusya’da Wintershall’e yönelik davaları yürüten Rusya Başsavcılığı ise konuyla ilgili sorulara henüz yanıt vermedi.

DIFC İlk Derece Mahkemesi Hakimi Jeremy Cooke, 4 Haziran tarihli kararında, Wintershall firmasının daha önce tahkim heyeti tarafından alınan kararların uygulanması yönündeki talebini kabul etti.

Hakim Cooke, geçen yılın kasım ayında verdiği geçici kararda Rusya’ya yönelik bir ceza ihtarı yayımlamıştı.

Yeni kararda da Rusya’nın ve bu ihlallere yardımcı olan kişilerin mahkemeye saygısızlık, Dubai Başsavcılığına sevk, para cezaları ve varlıkların dondurulması gibi yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği uyarısı yinelendi.

Rus hukukçular, söz konusu ihtarı daha önce “eşi benzeri görülmemiş bir adım” olarak nitelendirmişti.

Wintershall, geçen yılki geçici tedbir kararını DIFC Mahkemesinden karşı tarafın katılımı olmadan tek taraflı olarak almıştı. GAR’ın aktardığına göre Rusya, geçen ay düzenlenen duruşmada bu kararın kalıcı hale getirilmesine karşı çıktı.

Rusya Başsavcılığı, Nisan 2025’te Moskova’daki mahkemeye sunduğu ilk dava dilekçesinde, Wintershall’in iddialarının asılsız olduğunu savunmuş ve Alman şirketinin uzun yıllara dayanan başarılı işbirliğine rağmen 2022 yılında “Batı’nın yasa dışı yaptırımlarına katılma” kararı aldığını öne sürmüştü.

Dilekçede ayrıca, şirketin Rusya’daki ticari faaliyetlerini ekonomik değil, tamamen siyasi gerekçelerle, hissedarlarının ve yatırımcılarının çıkarlarına zarar verecek şekilde sonlandırdığı iddia edilmişti.

Kararında Rusya’nın tahkim sürecini elindeki tüm araçlarla sabote etmeye çalıştığını belirten Hakim Cooke, Lahey’deki Daimi Tahkim Mahkemesi bünyesinde kurulan tahkim heyeti nihai kararını verene kadar Rusya’nın Moskova’daki davaları “derhal ve koşulsuz olarak” durdurması ve benzer süreçler başlatmaktan kaçınması gerektiğine hükmetti.

GAR’da yer alan ayrıntılara göre Hakim Cooke, Rusya’nın Moskova mahkemelerinin sonbaharda aldığı kararları geri çekmek için gerekli tüm adımları atması gerektiğini de yazdı.

Moskova Tahkim Mahkemesi, Eylül 2025’te Wintershall aleyhine yurt dışı tahkim yasağı kararı almış, kasım ayında ise Rusya Başsavcılığının talebi üzerine, bu yasağı ihlal ettikleri gerekçesiyle şirkete, temsilcilerine ve hakemler Charles Poncet ile Olufunke Adekoya’ya 7,5 milyar euro para cezası vermişti.

Dubai mahkemesinin kararı, ayrıca Rusya Başsavcılığının bu yıl Moskova’da hakem Charles Poncet’e karşı başlattığı ve Poncet’in hakemlik statüsünün ömür boyu iptal edilmesini talep ettiği ayrı davayı da kapsıyor.

Rus savcılar, Lahey’deki mahkeme tarafından atanan hakemleri “etki ajanları ve Batı yaptırımlarının rehineleri” olarak nitelendiriyor.

Bir dönem Avrupa’nın en büyük özel petrol ve doğalgaz şirketi olan Wintershall Dea, Rus hükümetinin Gazprom’un ortak girişimlerden doğalgaz satın alma fiyatlarına üst sınır getirmesinin ardından, 2023 yılının başında Rusya’dan çekilme kararı almıştı.

2023 yılının sonunda yayımlanan başkanlık kararnamesiyle ortak girişimlerin tüm hak ve yükümlülükleri Rus hükümeti tarafından kurulan şirketlere devredilmiş, yabancı ortakların paylarının satışından elde edilen gelirler ise önceki sahipleri adına açılan “C tipi” hesaplara aktarılmıştı.

Bu uygulamayı varlıklarına el konulması olarak değerlendiren Wintershall Dea, Rusya’nın imzaladığı ancak onaylamadığı Enerji Şartı Antlaşması da dahil olmak üzere Rusya federal yönetimine karşı iki ayrı tahkim süreci başlatmıştı.

Rusya parlamentosunun alt kanadı Duma, ‘iş insanları haklarının korunmasına’ yönelik iş dünyası ombudsmanlığının modernize edilmesini öngören yasa tasarısını ilk okumada kabul etti. Yapılan değişikliklerle ombudsmanın hukuki statüsü netleştirilirken kurumun mali kaynakları başkanlık tarafından belirlenecek bir vakıf üzerinden sağlanacak.

Rusya parlamentosunun alt kanadı Devlet Duması, iş insanlarının haklarının korunmasından sorumlu olan iş dünyası ombudsmanlığı kurumunun modernize edilmesini öngören yasa tasarısını ilk okumada kabul etti. Gelişme, parlamentonun alt kanadı Duma’nın basın servisi tarafından duyuruldu.

Yasa tasarısı, ombudsmanın tanımını “girişimcilik faaliyeti yürüten öznelerin devlet tarafından korunan hak ve yasal çıkarlarının güvence altına alınması ile bu haklara devlet kurumları, yerel yönetimler ve yetkililer tarafından riayet edilmesinin denetlenmesi amacıyla faaliyet gösteren kişi” olarak netleştiriyor.

Yeni düzenlemeye göre, ombudsmanın çalışmalarının finansal ve maddi güvencesi, kurucuları arasında Rusya Federasyonu’nun da bulunacağı ve devlet başkanı tarafından belirlenecek özerk bir sivil toplum kuruluşu tarafından karşılanacak.

“Değişiklikler iş dünyasıyla etkileşimi daha esnek ve hızlı hale getirecek”

Yasa tasarısının gerekçeli kararında, yapılan düzenlemelerin sağlayacağı kolaylıklara dikkat çekildi. Metinde şu ifadelere yer verildi:

“Önerilen değişiklikler, Rusya Federasyonu Devlet Başkanlığı nezdindeki iş insanları hakları ombudsmanının girişimcilik faaliyeti yürüten öznelerle daha esnek ve hızlı bir etkileşim kurmasını sağlayacaktır. Ayrıca ombudsmanın, girişimcilerin hak ve yasal çıkarlarına uyulması üzerindeki denetim kalitesini artıracaktır.”

Rusya’da iş dünyası ombudsmanlığı makamı 2012 yılında kuruldu. Kurulduğu tarihten Eylül 2022’ye kadar iki dönem boyunca bu görevi, şu anda Rusya Devlet Başkanı’nın sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılması için uluslararası kuruluşlarla ilişkilerden sorumlu özel temsilcisi olan Boris Titov yürüttü. Titov’un görevden ayrılmasının ardından bu makam boş kalmıştı.

St. Petersburg Ekonomi Forumu 1084 anlaşmayla sona erdi

Yeni ombudsman Aleksandr Şohin olacak

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, mayıs ayı sonunda Rusya Sanayici ve Girişimciler Birliği (RSPP) Başkanı Aleksandr Şohin ile yaptığı görüşmede, iş dünyası ombudsmanlığı kurumunun modernize edilmesi önerisine destek vermişti.

RSPP, ombudsmanlık büroları yerine özerk bir sivil toplum kuruluşunun oluşturulmasını teklif etmişti. Şohin, görüşmede “Devlet, bu özerk sivil toplum kuruluşunun faaliyetlerine kurucu ortak olarak katılmalıdır” önerisinde bulunmuştu.

Şohin ayrıca, RSPP’nin yanı sıra Ticaret ve Sanayi Odası, “Delovaya Rossiya” ve “Opora Rossii” gibi ülkenin önde gelen iş dünyası birliklerinin de kurucular arasında kalmaya devam edeceğini belirtmişti.

Görüşmenin ardından Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Şohin’in mevcut RSPP başkanlığı görevini de sürdürerek yeni iş dünyası ombudsmanı olacağını açıklamıştı.

Şohin ise parlamentonun ombudsmanlık yetkilerini düzenleyen yasalarda gerekli değişiklikleri yapmasının ardından göreve başlayabileceğini belirtmişti.

Yeni görevindeki temel amaçlarından birinin tüm iş dünyası birlikleriyle “saatleri ayarlamak” ve bu birliklerin önemli kararların alınmasındaki rolünü artırmak olduğunu kaydetmişti.