Hollanda, Çinli çip üreticisi Nexperia’nın kontrolünü ele geçirdi

Hollanda hükümeti, Hollanda merkezli Çinli çip üreticisi Nexperia’nın şirket kararlarına müdahale etme yetkisini kendisine verdi.

Pazar günü geç saatlerde duyurulan bu son derece sıra dışı adım, ülkeye şirket kararlarını “durdurma ve tersine çevirme” yetkisi veriyor.

Ulusal basına göre bu, Nexperia’nın Hollanda hükümetinin onayı olmadan varlıklarını devredemeyeceği veya yönetici işe alamayacağı anlamına geliyor.

Bu hamle, Hollanda ile Çin arasındaki ilişkilerde önemli bir tırmanışa işaret ediyor ve Avrupa’nın ABD ile Çin arasındaki karşılıklı çip savaşının ortasında kalmasıyla Pekin ile Brüksel arasındaki ticari gerilimleri daha da alevlendirebilir.

Nexperia’nın merkezi Hollanda’nın kuzeydoğusundaki Nijmegen’de bulunuyor ve 2019’dan beri Wingtech tarafından kontrol ediliyor.

Hollanda hükümeti pazar günü yaptığı açıklamada, son zamanlarda Nexperia’da “ciddi idari eksiklikler” olduğuna dair “işaretler” olduğunu söyledi.

Hükümet, bu eksikliklerin “Hollanda ve Avrupa topraklarındaki önemli teknolojik bilgi ve kapasitenin sürekliliğini ve korunmasını tehdit edebileceğini” belirterek, 30 Eylül’de şirketin faaliyetlerine müdahale etme kararı aldığını doğruladı.

Hükümet, eksiklikleri ayrıntılı olarak açıklamasa da, Nexperia’nın Hollanda ve Avrupa merkezli bir şirket olarak geleceği konusunda endişelerini dile getirdi ve teknoloji sızıntısı, yani mülkiyet ve “know-how”ın Çin’e aktarılması olasılığından duyulan endişelere işaret etti.

Bölgeler, önemli bir jeopolitik varlık olan çip üretimini kendi ülkelerine taşımaya giderek daha fazla çaba gösteriyor. Nexperia, Avrupa otomotiv endüstrisi için hayati öneme sahip bir çip tedarikçisi.

Hükümete göre, bu karar acil bir durumda Nexperia ürünlerinin bulunabilirliğini korumak amacıyla alınmış olup, normal işlemleri etkilemiyor.

Wingtech, Financial Times’ın aktardığı bir açıklamada Hollanda’nın müdahalesini “gerçeklere dayalı risk değerlendirmesi değil, jeopolitik önyargılarla hareket eden aşırı bir müdahale” olarak nitelendirdi ve Çin hükümetinden yardım talebinde bulunduğunu belirtti.

Nexperia sözcüsü ise, “Nexperia, mevcut tüm yasa ve yönetmeliklere, ihracat kontrollerine ve yaptırım rejimlerine uymaktadır. Aynı amaçlarla, ilgili makamlarla düzenli temas halindeyiz,” dedi.

Wingtech pazar günü yaptığı açıklamada, şirket yöneticisi Zhang Xuezheng’in ekim ayı başında Hollanda mahkemesi tarafından Nexperia’daki direktörlük görevinden zaten uzaklaştırıldığını belirtti.

Nexperia, son yıllarda birçok Avrupa hükümetiyle sorunlar yaşadı. 2022 yılında, Birleşik Krallık tarafından ulusal güvenlik gerekçesiyle Galler’deki bir yonga üretim tesisini elinden çıkarmak zorunda kaldı. ABD merkezli üretici Vishay Intertechnology sonunda fabrikayı satın aldı.

2023 yılında, Hollanda hükümeti, yatırım tarama yasası kapsamında Nexperia’nın Hollandalı yonga girişimi Nowi’yi satın almasını inceledi ve sonunda onayladı.

Hollanda’nın liberal Avrupa Parlamentosu milletvekili Bart Groothuis, bu kararı memnuniyetle karşılarken, bunun Hollanda hükümeti tarafından alışılmadık bir adım olduğunu da belirtti.

Groothius, “Çip üreticisi Nexperia’nın Çinli yönetimi görevden alınıyor ve şirketin yönetimini tekrar şirket üstleniyor,” dedi.

Wingtech hisseleri pazartesi sabahı yüzde 10’dan fazla değer kaybetti.